Noord-Veluwe

Bart helpt wraakporno offline te krijgen: 'Soms zie ik dingen die ik liever niet zie'

Bart Meurs werkt sinds drie jaar bij Leakserv uit Ermelo.
Bart Meurs werkt sinds drie jaar bij Leakserv uit Ermelo. © Leakserv
ERMELO - Wat doe je als je ontdekt dat intieme foto's of video's van jou online rondzwerven, terwijl je dat helemaal niet wilt? Dan stel je alles in het werk om die beelden van het internet te krijgen. Leakserv uit Ermelo helpt daarbij. En dat werk beperkt zich niet tot de grenzen van de provincie.
Bart Meurs raakte zo'n drie jaar geleden betrokken bij het team van Leakserv. Via-via kwam hij in contact met het bedrijf. "Toen ik hoorde wat ze deden, deed dat een vuurtje in mij ontbranden. Wraakporno was en is een relatief onbekend probleem, dat steeds groter en actueler wordt", legt hij uit.
Inmiddels staat Bart wereldwijd cliënten - mensen die bij Leakserv aankloppen worden niet gezien als klanten - bij om seksfoto's en -video's offline te krijgen. Hij wordt vooral gedreven door zijn rechtvaardigheidsgevoel, zegt hij. "De ene zaak is schrijnender dan de andere, maar iedereen die bij ons komt hoopt enorm dat we ze kunnen helpen. We proberen meteen rust te brengen in hun situatie, door uit te leggen hoe we het probleem willen gaan aanpakken."
Leakserv zag in 2015 het levenslicht, toen twee jeugdvrienden merkten hoe diep mensen werden getroffen wanneer er naaktbeelden van ze online kwamen. Het Ermelose bedrijf stelt zich ten doel cybercrime aan te pakken en slachtoffers hun anonimiteit terug te geven.
Die problemen zijn soms complex: cliënten van Leakserv kunnen geteisterd worden door een kwaadwillende ex-partner die dreigt seksfoto's of -video's online te zetten, geïntimideerd worden door een afperser die geld of diensten vraagt om intieme beelden niet te verspreiden (sextortion) of geconfronteerd worden met expliciete beelden die geroofd zijn uit een digitale opslag en daarna elders geüpload.

Wraakporno houdt zich niet aan grenzen

Die cliënten komen overal vandaan, zegt Bart. "We zijn gevestigd in Ermelo, maar wraakporno beperkt zich niet tot regionale of nationale grenzen. Dat is ook waar de politie bijvoorbeeld tegenaan loopt: die kunnen slechts tot de geografische grens handelen. Wij opereren internationaal, want dit is letterlijk een grenzeloos probleem en wij zijn niet gebonden aan een grens. We behandelen honderden zaken per jaar in binnen- en buitenland."
Leakserv belooft cliënten hun online anonimiteit terug te geven. Maar hoe kan het bedrijf dat waarmaken? Wie een foto of video op internet opslaat en bewaart, kan die later immers weer verspreiden. "Het is best een belofte, dat klopt", reageert Bart. "Veel mensen denken echter dat iets dat eens op het internet is gekomen, daar altijd zal blijven. En daar staan wij niet achter."
"Wij weten beter, door de kennis die we in de loop der jaren verzameld hebben. Vandaar die belofte. Het is ons einddoel iemand zijn anonimiteit terug te geven. Bij de één lukt dat sneller dan bij de ander en 100 procent garantie kunnen we niet geven, maar ik denk dat we wel op 99 procent zitten. Hoe eerder we erbij gehaald worden, hoe groter de kans dat het lukt om de wraakporno weg te krijgen."

Hoe krijg je wraakporno weg?

Hoe gaat zoiets eigenlijk in zijn werk: wraakporno opsporen en laten verwijderen? Leakserv breekt niet in op servers en kan een video die ergens ver weg is geüpload, niet handmatig verwijderen. Bart legt uit: "We opereren binnen het toegestane en overtreden de wet niet om illegale content te verwijderen. We hebben een eigen zoeksysteem ontwikkeld, dat 24/7 draait. In combinatie met die zoekmachine doen onze personal agents handmatig zoekwerk om gelekte beelden op te sporen. Daar hebben we allerlei methoden voor, variërend van facial recognition oftewel gezichtsherkenning en reverse image searches tot keyword searches en zoeken op naam. Daarna stellen we alles in het werk om die beelden offline te laten halen."
"Wat wij doen kan in feite iedereen, maar meestal ontbreekt het anderen aan de kennis in combinatie met de juiste tools. We sporen iets op, we vinden iets en bijten ons er vervolgens in vast. Daarna laten we niet los tot we onze zin hebben", vat Bart het samen. "Wereldwijd behandelen we zo honderden zaken per jaar. Sommige cliënten blijven maanden bij ons, anderen jaren. We laten ze wekelijks weten hoeveel links we gevonden hebben met daarin de foto's of video's die ze verwijderd willen hebben. Soms sluimert het contact wat en soms wordt het weer intensiever."

Een vrouw uit Zevenaar ontdekte in 2017 dat haar toenmalige partner, met wie ze al tien jaar samen was, honderden foto's van haar op internet had gezet. Foto's waarop ze gekleed was, maar ook naaktfoto's. Zelf kende ze het bestaan van de meeste foto's niet. Haar leven stortte in en de vrouw startte een poging al het materiaal offline te krijgen. Dinsdag lanceerde ze een stichting met bijbehorende website, waarop slachtoffers van wraakporno informatie en hulp kunnen krijgen.

Bart is geen hacker en geen politieagent. Noem hem een internet investigator, dat past het best, zegt hij zelf. Het is ook precies wat zijn werk inhoudt: hij doorzoekt het internet, in de hoop dat hij een probleem kan oplossen voor iemand die er zelf niet uitkomt.
Schrijnende verhalen en verschrikkelijke beelden zijn dagelijkse kost. Daar moet je mee om leren gaan.
Vooralsnog heeft het geen weerslag op zijn gemoed, al raakt het hem wel degelijk wat hij hoort en ziet. "Ik kan niet emotioneel betrokken raken op elke zaak, waardoor ik het steeds mee naar huis neem. Maar schrijnende verhalen en verschrikkelijke beelden zijn dagelijkse kost. Daar moet je mee om leren gaan. En ik moet zeggen: daar groei je in. Soms zie ik rondom wraakporno dingen die ik liever niet zie, of dingen die me boos maken of vervullen met onbegrip. Waarom doen mensen dit? Waarom maken ze elkaar, vanaf bij wijze de zolderkamer, anoniem kapot? Aan de andere kant maakt juist dát het vuurtje des te groter om er vol tegenin te gaan en het slachtoffer uit die situatie te halen. Ik heb regelmatig cliënten gehad die zeiden: jullie hebben mijn leven gered. Dat is iets wat ik meeneem en wat me des te meer motiveert om het aan te pakken."

Geen winstoogmerk

Bart wil benadrukken dat Leakserv niet handelt vanuit een businessmodel. Ja, er zijn kosten verbonden aan de hulp van het Ermelose bedrijf. "Maar we zijn er niet mee begonnen om rijk te worden. Dat is nooit het doel geweest. We begonnen ermee omdat het probleem steeds actueler en groter werd. We hebben hiernaast ook een ander bedrijf en dat is eigenlijk het businessmodel. In onze missie om wraakporno offline te krijgen werken we kostendekkend, maar een vetpot is het niet. En dat hoeft ook niet. Sinds de start van het bedrijf zijn de prijzen nooit verhoogd en dat hopen we ook zo te houden. Het past niet om er op die commerciële manier mee om te gaan."