Arnhem en omstreken

Geen strafzaak na dood psychotische Robert, crisisdienst werkt niet mee

Ouders van Robert Dönnges
Ouders van Robert Dönnges © Dieuwertje Bravenboer
ARNHEM - De verwarde Robert Dönnges uit Arnhem overleed bijna drie jaar geleden na een incident in zorginstelling RIBW in Wageningen. Het Openbaar Ministerie (OM) oordeelt nu dat daarvoor niemand strafrechtelijk verantwoordelijk is. Nabestaanden reageren vol ongeloof.
Het OM-onderzoek was de laatste hoop van Roberts familie. Dat boog zich over de vraag of de betrokken zorginstellingen verwijtbaar hebben gehandeld met de dood tot gevolg. Dat is niet het geval, concludeert het OM.
De 27-jarige Robert was ernstig psychotisch op de avond van zijn dood. De RIBW, de instelling waar hij woonde, schakelde hulp in van crisisdienst Pro Persona. Robert zou de volgende dag worden opgenomen. Maar die avond ging het mis. Robert raakte in een worsteling met een begeleider. Hij overleed nadat begeleiders hem hadden overmeesterd aan een hartstilstand, onder meer door zuurstoftekort. Het duurde een half uur voordat de politie kwam.

Falend zorgsysteem

Roberts ouders waarschuwden al maanden dat het niet goed ging met hun zoon. Dat Robert niet op de juiste zorgplek zat, is ook voor het OM duidelijk. Alleen met zekerheid vaststellen dat nalatigheid van de zorginstellingen tot zijn dood heeft geleid, gaat te ver, stelt het OM.
In de woorden van het OM: “Er is niet één handeling of één beslissing van een concrete persoon aan te wijzen die tot de dood van Robert heeft geleid.” De Officier van Justitie concludeert: “Strafrechtelijke vervolging van een (falend) zorgsysteem is onmogelijk.”

Kritiek op crisisdienst

Het OM reageert wel vol 'onbegrip' op de houding van Pro Persona. De crisisdienst weigert vanaf het begin alle medewerking aan het onderzoek. De organisatie beroept zich op het medisch beroepsgeheim en deelt het dossier van Robert niet.
De ouders van Robert overwegen verdere juridische stappen.
Dat bemoeilijkte de zaak. Het OM schrijft dat het medisch beroepsgeheim 'vooral het recht van de patiënt is en niet gebruikt mag worden om eventuele fouten van een zorgverlener te verhullen'. "Het ligt voor de hand dat Robert toestemming gegeven zou hebben voor de inzage in zijn medische dossier. Nabestaanden hebben vanuit het oogpunt van medemenselijkheid ook recht om gehoord te worden en op invoelende wijze bejegend te worden."
Het OM had naar de rechter kunnen stappen om toch transparantie te eisen, maar volgens de persofficier was daarvoor onvoldoende aanleiding, omdat ook uit andere stukken (zoals van zorginstelling RIBW) de rol van de crisisdienst wel opgemaakt kon worden.

Onverteerbaar

Voor Roberts familie is de uitkomst van het onderzoek de zoveelste teleurstelling. Vader Richard: “Er zijn zoveel onderzoeken gedaan, wij hebben maanden gewacht. En waarop? Op niks eigenlijk. Robert was een fysiek gezonde jongen, die nog wilde leven. Het leven is hem afgepakt. Hij is een leermoment geworden."
De politie en de meldkamer hebben naar aanleiding van het incident veel protocollen gewijzigd. Zo maken politieteams nu afspraken met zorginstellingen over hoe ze samenwerken. Ook zijn er landelijke afspraken gemaakt met zorginstellingen: de politie komt altijd ter plaatse bij een melding. Pas achteraf wordt gekeken of dit echt nodig was.
We hebben nooit meer wat gehoord. Van geen enkele zorgmedewerker. Geen kaartje, niks.
Voor Robert komen deze afspraken te laat. De familie is moe van het wachten op alle onderzoeken. Hun verdriet en woede is verergerd door de gesloten houding van betrokken zorginstellingen RIBW en Pro Persona. Toen Robert nog leefde, was er over en weer veel contact. Vlak na zijn dood gingen alle deuren dicht. Moeder Cecilia: “We hebben nooit meer wat gehoord. Van geen enkele zorgmedewerker. Geen kaartje, niks. We wilden gewoon gerechtigheid. Dat is toch normaal?”
De familie beraadt zich over eventuele vervolgstappen. Zorginstelling RIBW reageert op de uitspraak van het OM: "De conclusie van het OM is in lijn met onze verwachtingen, wij hebben hier niets aan toe te voegen." Pro Persona reageerde niet op vragen van Omroep Gelderland.

Podcast

In de spraakmakende podcastserie De Dood van Robert volgen journalisten Ellen Kamphorst en Jenda Terpstra de ontwikkelingen in dit verhaal op de voet. Nu het laatste onderzoek bekend is, publiceren zij nog één aflevering. Die zal rond kerst verschijnen.
Reageren? Research@gld.nl