Rivierengebied / Arnhem en omstreken

Duiken in de tropen? 'Ga de vijver eens in'

ELST - De prachtige onderwaterbeelden van walvissen, zalmen en zeehonden kennen we allemaal van documentaires van over de hele wereld. Maar net onder het wateroppervlakte van de sloten, beken en rivieren in Nederland bevindt zich een wereld die wij maar nauwelijks kennen. Filmmaker Arthur de Bruin uit Elst brengt daar verandering in en maakte de film Nederland Onder Water, die deze woensdagavond in première gaat op tv.
Jarenlang had hij gerimpelde vingers, want De Bruin heeft uren in het water gelegen met zijn speciale camera. "De Nederlandse onderwaterwereld is fantastisch. Er is heel veel te beleven. Je ziet mooie kleurrijke dieren, maar het is ook heel complex soms. Er is van alles te leren en ook heel veel te zien. Ik kan er niet genoeg van krijgen."

Gelderse wateren

"Ik heb best veel scènes in Gelderland gefilmd. Bijvoorbeeld in de sloot bij mij om de hoek in Elst, gewoon in een woonwijk. Daar kan ik zo heen lopen met mijn duikpak en mijn onderwatercamera. Als je daar onder water gaat liggen je midden tussen de knalroze bittervoorntjes. Een heel klein visje die zijn eitjes in een zoetwatermossel legt. Dat is buitengewoon bijzonder om te zien."
We noemen het een serenade, maar het klinkt nogal brommerig
En zo zag De Bruin allerlei bijzondere taferelen. "Er zijn bijvoorbeeld vissen die onder water met elkaar communiceren. Een heel klein visje, de rivierdonderpad, ziet eruit als een klein monstertje. Die roept zijn vrouwtje met een soort serenade. Je ziet hem eigenlijk heel hard met zijn kop schudden en hij maakt een soort bonkend geluid. We noemen het een serenade, maar het klinkt nogal brommerig. Toch bijzonder dat het gebeurt in zo'n water in Gelderland."
De rivierdonderpad.
De rivierdonderpad. © Arthur de Bruin

Vissen springen door de lucht

"We hebben ook windes. Die zwemmen met zijn allen in het voorjaar vanuit de rivieren naar kleine beekjes om zich voort te planten. Dat zijn soms wel zeshonderd vissen in een heel klein beekje. Die zijn 50 tot 60 centimeter groot, dus dat is echt een groot natuurfenomeen. Om in die beekjes te komen springen ze letterlijk door de lucht over stuwtjes en over allerlei barrières. Dat zit ook in de film."
Een winde springt door de lucht.
Een winde springt door de lucht. © Arthur de Bruin
De Bruin vindt de onderwaterwereld in ons eigen land ondergewaardeerd. "Ja, absoluut. Ik ben jarenlang visonderzoeker geweest. Ik kende die wereld en wist hoe mooi die was. Ik zie mensen dan vooral in de tropen genieten, maar dan denk ik 'ga eens naar een zwemplas bij je in de buurt en zet je duikbril op'. Daar kun je oog in oog komen met een snoek. Dat moment vergeet je nooit meer, dat is prachtig."

'Hoofdrolspelers waren eerst zeldzaam'

Arthur merkt dat het water steeds helderder wordt. "Dertig jaar geleden had ik deze film niet kunnen maken, zoals ik hem nu gemaakt heb. Een aantal van de hoofdrolspelers waren in die tijd nog heel zeldzaam, zoals die bittervoorn. Nu was het mogelijk om in sommige wateren een paar meter voor je uit te kijken en al dat gedrag vast te kunnen leggen."
De film gaat woensdagavond 20.25 uur in première op NPO1. Bekijk hieronder de trailer.