Stedendriehoek

Iemand uit huis zetten: dat kan niet zomaar

Foto ter illustratie.
Foto ter illustratie. © Pixabay
APELDOORN - Bewoners van de Valetastraat in Apeldoorn voelen zich niet meer veilig in hun eigen straat. Ze zeggen veel overlast te ervaren van één bewoner en willen dat de buurman uit zijn huis vertrekt. Maar hoe makkelijk of moeilijk is het om een huurder uit zijn huis te zetten als hij overlast veroorzaakt? Is dat een kwestie van gewoon het huurcontract opzeggen, of komt er meer bij kijken?
Buurtbewoners hoeven bij een overlastgevende buurman niet met die persoon aan de slag om de boel op te lossen. "De Hoge Raad deed al in 1992 uitspraak dat het de verplichting van de verhuurder is om er voor te zorgen dat zijn huurder geen overlast veroorzaakt", vertelt Bas Martens. Hij doceert huurrecht aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en is huurrechtadvocaat in Amsterdam. Hij heeft in de praktijk veel met dit soort verhalen te maken.

De rechter bepaalt: straf moet proportioneel zijn

Het is dus in eerste instantie aan de verhuurder om maatregelen te nemen tegen een huurder die voor overlast zorgt. Een verhuurder zal bij herhaaldelijke klachten van buurtbewoners moeten controleren of die klachten terecht zijn en een dossier opbouwen. Pas dan is een gang naar de rechter zinvol. Want die gaat volgens Martens naar een aantal zaken kijken: "Die rechter kijkt zorgvuldig naar het belang van de huurder en zal eerst kijken of een verhuurder voldoende bewijs heeft dat die persoon écht overlast veroorzaakt. Dan wordt gekeken welke maatregelen proportioneel zijn. Of er een verbod komt om specifieke overlast te voorkomen. En in het meest verstrekkende geval of iemand uitgezet kan worden. Dat is dan weer afhankelijk van de ernst, de duur, en de mate van hinder."

Radio te hard

Maar wat is dan proportioneel? Martens geeft hetvolgende voorbeeld: "Stel dat iemand zijn radio om 11 uur 's avonds wel eens keihard aanzet. Dan is een proportionele reactie van de verhuurder om tegen die persoon te zeggen dat niet meer te doen. Dat is proportioneel. Het is niet proportioneel om zo iemand dan met het hele gezin op straat te zetten. Blijft dan toch telkens weer die radio hard aanstaan, dan kan iemand toch via de rechter gedwongen worden uitgezet."

Wat is overlast?

Overlast kan soms ook het ervaren van overlast zijn. Dat kan afhankelijk zijn van de plek waar je woont. Martens daarover: "Als je in een stedelijke omgeving woont, zul je altijd een zekere mate van inperking van je woongenot moeten dulden. In een studentenhuis zul je ook eerder moeten accepteren dat er wel eens herrie uit een studentenkamer komt. Dat is normaal."

Wie zorgt voor overlast?

Bij het nemen van maatregelen tegen iemand die voor overlast zorgt, moet je ook kijken wie die persoon is. "Je moet een onderscheid maken of de overlast komt van een 24-jarige die in het huis een drugslab heeft, of dat het gaat om een geriatrische patiënt. In dat laatste geval zal een verhuurder contact op moeten nemen met familie en kijken of er thuiszorg geregeld kan worden. Pas als daarna de situatie onhoudbaar blijft, kan iemand mogelijk uitgezet worden", zegt Martens.

Ingrijpen burgemeester

In sommige gevallen kan een burgemeester ingrijpen als iemand een gevaar voor zichzelf of zijn omgeving vormt. De burgemeester van Apeldoorn deed dat ook toen hij het huis aan de Valetastraat voor vier weken op slot deed.
Een burgemeester kan soms ook een psychiatrische patiënt gedwongen laten opnemen, als die een gevaar voor zichzelf of zijn omgeving vormt. Maar daarmee is dan het huurcontract niet ontbonden, zegt Martens. "Want als de patiënt is uitbehandeld, mag hij gewoon weer terug naar zijn huurhuis. Maar als een burgemeester de woning sluit vanwege strijd met de openbare orde en veiligheid, bijvoorbeeld bij criminele activiteiten of drugsoverlast, kan een verhuurder het huurcontract ontbinden, tenzij dat naar eisen van redelijkheid onaanvaardbaar is."