Stedendriehoek / Rijk van Nijmegen

Astronoom Heino Falcke: 'Blijf altijd jezelf in twijfel trekken'

Astronoom Heino Falcke.
Astronoom Heino Falcke. © Omroep Gelderland
BRUMMEN - Om de waarheid te kunnen achterhalen moet je kritisch blijven op jezelf. Dat vindt astronoom en hoogleraar Heino Falcke. Alleen op die manier kom je verder, ondanks dat het soms lastig is.
Falcke is hoogleraar sterrenkunde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. In het programma Op Weg Naar Waarheid gaat presentator Klaas Drupsteen met hem in gesprek over wat waarheid is. Als wetenschapper is Falcke altijd bezig met de waarheid. "Wetenschap is de zoektocht naar waarheid. We proberen de waarheid te benaderen door modellen te maken en uitspraken te doen."
Volgens de wetenschapper moet je de waarheid altijd zoeken. "Het is een proces om dat te ontdekken. Kijken wat waar is, en wat niet. Soms is het makkelijk, soms is het moeilijk." Maar het belangrijkste is om vragen te blijven stellen. "Is het wel waar? Klopt het wel echt? Dat is niet altijd even makkelijk, je moet sceptisch blijven over je eigen uitspraken als je de waarheid wil vinden."

Kritiek

De laatste jaren zijn er steeds meer mensen die de wetenschap in twijfel trekken, merkt hij. Dat vindt hij gevaarlijk. Volgens hem schetst de wetenschap een 'plattegrond'. "Hier zijn de valkuilen, hier zijn de bergen, hier is een pad dat je kan nemen. Daar is nog een tweede pad. Als je dit doet, gebeurt er waarschijnlijk dit, met een grote waarschijnlijkheid."
"Vervolgens moet je zelf weten, op basis van je eigen normen en waarden, welk pad je kiest", gaat hij verder. De mensen die niet geloven in de wetenschap hebben volgens hem een tunnelvisie. "Ze weten precies waar ze naartoe willen en hebben geen interesse in hoe die plattegrond eruitziet. Dat is heel erg gevaarlijk!"

Zwart gat

In 2019 werd de 59-jarige Falcke wereldberoemd door een van de eerste foto's van een zwart gat in het heelal. Hij was de grondlegger van het team wat dat voor elkaar kreeg. "Het is echt een fundamentele bevestiging van de relativiteitstheorie. Die beschrijft eigenlijk ruimte en tijd. Het kan eigenlijk niet groter."
Voor de meeste mensen was het onvoorstelbaar om een zwart gat te kunnen zien. "Omdat het heel ver weg is, heel klein en te donker. Het is een bijzonder moment geweest om het echt te zien. Je hebt het in je hoofd en je hebt een voorspelling. Je weet hoe het eruit zou moeten zien. Je bent overtuigd dat het moet kunnen. Dan zie je het voor het eerst, dat is een heel bijzonder moment."
Benieuwd naar de hele uitzending met Heino Falcke? Kijk hier via Uitzending Gemist.