Arnhem en omstreken

Wat gebeurt er met een agent die geschoten heeft?

De politie na het schietincident.
De politie na het schietincident. © Persbureau Heitink
ARNHEM - Een politieagent in Arnhem beschoot afgelopen woensdag een autokraker. Het slachtoffer, een 31-jarige man uit Arnhem, overleed na dat schot. We hebben donderdag uitgelegd wanneer een agent mag schieten. Maar wat gebeurt er eigenlijk met een agent na zo'n schietincident?
Eerder liet politiewetenschapper Jaap Timmer van de Vrije Universiteit Amsterdam bij Omroep Gelderland al weten dat een agent die zijn dienstwapen trekt (en gericht schiet) zo snel mogelijk wordt opgevangen door collega's. Agenten die hebben geschoten, moeten ook direct omschakelen naar de hulpverlenerskant. Zo moeten slachtoffers bijvoorbeeld gereanimeerd worden als dat nodig is.
“Maar het is volstrekt begrijpelijk binnen de politieteams als jou dat niet lukt, omdat je bijvoorbeeld zwaar geëmotioneerd bent. Je zult er ook nooit op worden aangevallen. Een collega neemt die hulpverlening dan ogenblikkelijk op zich", vertelde Timmer.
Nadat een schietende agent hulp heeft verleend, wordt hij 'uit de situatie' gehaald: hij wordt meegenomen naar het bureau. "Vaak vraagt de schutter dan hoe het met het slachtoffer is, dat wil je gewoon weten en het hoort bij je beroep. Een agent wil niet schieten en al helemaal niet iemand om het leven brengen", zo zei de politiewetenschapper eerder dit jaar na een incident in Winterswijk, waar een agent een doorgedraaide inbreker beschoot.

Rust en nazorg

Daarna begint de Rijksrecherche, een onafhankelijke opsporingsdienst, met het onderzoek naar het schietincident en wordt de agent doorgaans binnen 24 uur gehoord. Maar daar wordt ook soms wel eens langer de tijd voor genomen. "De agent moet eerst rust nemen en het liefst ook slaap."
Dat onderzoek naar het schietincident kan volgens Timmer één of twee maanden duren. Een agent wordt tijdens dat onderzoek niet geschorst. "Wel wordt aan de betrokkenen gevraagd niet onderling te overleggen, om elkaar niet te beïnvloeden."
Ook is er na het schietincident meteen nazorg voor de agent. Er is een speciaal team collegiale opvang, met daarin agenten die ook in hetzelfde schuitje hebben gezeten. Zij staan de schutter bij en vragen wat de agent in kwestie nodig heeft.

Maximale celstraf

Als een verdachte bij een aanhouding ernstig gewond raakt of overlijdt, doet Rijksrecherche dus onderzoek. Mocht uit dat onderzoek blijken dat de agent de geweldinstructies heeft geschonden, dan kan hij of zij tot maximaal drie jaar de cel in. Het Openbaar Ministerie (OM) kan de agent die onrechtmatig gehandeld heeft ook nog vervolgen voor andere strafbare feiten, mochten die gepleegd zijn.
Naast een celstraf kan er ook gekozen worden voor een 'disciplinaire maatregel', vertelde Timmer in 2020, toen een bewoner van een zorginstelling overleed tijdens zijn aanhouding. "Dat kan variëren van een schriftelijke waarschuwing tot ontslag."