Rijk van Nijmegen / Arnhem en omstreken

Buschauffeurs zetten met stakingen druk op cao: 'Ook in het belang van de reiziger'

Chauffeur Jurriaan Eilander in het vakbondsgebouw van de FNV in Nijmegen.
Chauffeur Jurriaan Eilander in het vakbondsgebouw van de FNV in Nijmegen. © Omroep Gelderland
NIJMEGEN - In alle vroegte verzamelden stakende buschauffeurs zich woensdag bij het vakbondsgebouw van de FNV in Nijmegen. Niet alle chauffeurs doen mee en ook vakbond CNV heeft zich niet aangesloten. De overlast voor de reiziger, is dus wisselend. "Ik heb in Weurt al een kwartier moeten wachten en nu op het centraal station in Nijmegen weer een kwartier", vertelt Sjaak.
Vervelend en lastig is dat wel, vindt hij. "Normaal gesproken stap ik zo over." Voor Rob lijkt de overlast vooralsnog erg mee te vallen. "Ik had er wel rekening mee gehouden om eventueel de fiets te pakken. Maar zo te zien rijdt de bus", wijst hij naar de actuele vertrekborden.
Dat reizigers de dupe zijn van dit soort acties in de dienstverlening is 'per definitie zo', realiseert Rob. "Dat is niet te ontkomen." Toch staat hij ook niet altijd te juichen als hij tegen problemen aanloopt als gevolg van stakingen, erkent de reiziger. "Maar goed, dat is wat eigenbelang op zo'n moment."

Chauffeurs eisen meer loon

Op het Nijmeegse FNV-kantoor leggen de chauffeurs uit waar ze het allemaal voor doen. Er wordt onder meer 10 procent loonsverhoging geëist. Is die wel realistisch? "Ik denk dat het heel realistisch is dat vakbonden zich richten op automatische prijscompensatie", stelt Maarten Sweep. "Voor 1982 hadden we die en hoefde je daar niet eens over te praten. Er is alle reden om daar nu keihard met elkaar voor te vechten. En dat zijn we aan het doen."
Sjaak moest twee keer een kwartier wachten.
Sjaak moest twee keer een kwartier wachten. © Omroep Gelderland
Buschauffeurs zijn al 'niet bepaald grootverdieners', weet Sweep. "We hebben grote moeite om de boodschappen te betalen. De energieprijzen rijzen de pan uit. Huren worden duurder: alles wordt duurder. Alleen het loon gaat niet of nauwelijks omhoog. Dat deugt niet, vinden wij."
De onregelmatige diensten en de drukte in de bus maakt het werk bovendien heel zwaar, betoogt Sweep. "Door te weinig personeel zie je dat er bussen uitvallen. Als de bus voor jou is uitgevallen, krijg jij al die passagiers over je heen. Die zijn vaak behoorlijk geïrriteerd en nemen door de uitval in aantallen flink toe." Dat gebeurt volgens Sweep steeds vaker. "Daarom moet er goed personeel aangenomen worden, dat goed wordt betaald en goed wordt behandeld."

'Dan is het draaglijk'

Daarom wil de FNV ook dat werknemers vanaf 63 jaar wat minder hoeven te werken, legt Sweep uit. "Dan is het draaglijk en lukt het een heleboel misschien wél om de eindstreep te halen. Want ook het ziekteverzuim is gigantisch hoog."
Het is wel heel jammer dat vakbonden FNV en CNV hierin niet met elkaar 'een front zijn blijven vormen', vindt Sweep. "Dat is natuurlijk altijd beter in de onderhandelingen naar de werkgever." Dat sommige collega's er bovendien voor kiezen niet te gaan staken, noemt mede-chauffeur Jurriaan Eilander 'jammer'. "Ik sta voor deze keuze."

Werkgevers willen aan tafel

Werkgeversorganisatie VWOV laat weten niet meer in gesprek te willen over de huidige cao, die nog tot eind dit jaar loopt. "We roepen FNV nogmaals op om met ons aan tafel te komen en te praten over een nieuwe cao voor 2023", zegt voorzitter Fred Kagie.
Als wij goede werkomstandigheden krijgen, zullen er minder ritten uitvallen
Toch hebben deze acties 'ontzettend veel zin', is Sweep overtuigd. De onderhandelingen zijn volgens hem 'steeds getraineerd en gerekt'. "Voor je het weet ben je weer zes maanden verder en heb je nog niks. Dat willen wij ons nu niet laten gebeuren." Achter deze stakingen zit dus ook de bedoeling om alvast wat druk te zetten voor de nieuwe cao, erkent Eilander.

'Ook gunstiger voor de reiziger'

Vervelend voor de reiziger is het wel, ziet de stakende buschauffeur. "Maar er zit ook een belang in voor hen", legt Eilander uit. "Als wij goede werkomstandigheden krijgen, zullen er minder ritten uitvallen. Nu worden collega's namelijk gevraagd om op hun vrije dagen te komen werken, wat de werkbelasting alleen maar verder verhoogt. Bij een interessante cao, zal het ook interessanter worden voor mensen om als chauffeur te komen werken en wordt die druk minder. Uiteindelijk wordt het daardoor voor de reiziger dus ook gunstiger."
Je ziet bovendien dat er ook door opdrachtgevers aan alle kanten gesneden en bezuinigd wordt, vult Sweep aan. "Als die tendens zo doorgaat, zullen met name op het platteland hele gebieden onbereikbaar worden. Hoe moeten mensen dan naar hun werk komen", vraagt de chauffeur zich af.