Gelderse Vallei / Arnhem en omstreken

Honderden bommen en granaten gevonden op vliegbasis

DEELEN - Kapitein Haddock uit de stripserie Kuifje had het in zijn scheldkanonnades altijd over ‘duizend bommen en granaten’. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) is op vliegbasis Deelen hard op weg dat aantal te evenaren. Sinds eind augustus zijn er al tientallen bommen en honderden granaten gevonden.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de vliegbasis in de buurt van Arnhem door zowel geallieerden als de Duitsers hevig gebombardeerd. Zo’n 10 procent van al die bommen en granaten is nooit afgegaan.
Al ruim 75 jaar ligt deze munitie onder de grond; soms tot wel een meter diepte. Maar doordat de grond in beweging is, komen de projectielen langzaam naar de oppervlakte. Door onder meer roestvorming wordt de munitie gevoeliger voor schokken en trillingen, waardoor de kans op explosies toeneemt.

Nieuwe dropzone

Defensie wil op een nog ongebruikt gedeelte van vliegbasis Deelen een nieuwe ‘dropzone’ aanleggen voor parachutisten van de Luchtmobiele Brigade. Om de troepen veilig te laten landen, is het noodzakelijk dat daar alle munitie wordt geruimd.
Zo gaat dat opruimen eraan toe.
Honderden oranje vlaggetjes markeren plekken op de vliegbasis waar mogelijk munitie ligt. “Voordat we beginnen met graven, hebben we eerst heel gestructureerd met metaaldetectoren het gebied in kaart gebracht”, aldus pelotonscommandant Vincent* van de EOD. “Op die manier weten we ongeveer waar iets zou kunnen liggen.”
Het is bijzonder dat we zulke enorme aantallen vinden in zo’n korte tijd
Vincent, pelotonscommandant van de EOD

'Gebruik je zintuigen'

Bij de zoektocht naar de oude munitie gebruiken de EOD’ers zowel hun ogen als hun neus. “We kunnen deels aan de verkleuring van de grond zien of er ooit een ontploffing heeft plaatsgevonden. En detonatiegrond heeft daarnaast een hele specifieke geur", aldus de pelotonscommandant.
"Als we dat bespeuren, gaan we samen met de machinisten voorzichtig graven en kijken we of we scherven tegenkomen. Vinden we die niet, dan vinken we de put af en gaan we door naar de volgende.”
Op die manier heeft de EOD in een paar weken tijd al 34 vliegtuigbommen en bijna zeshonderd granaten gevonden. En dat is volgens de pelotonscommandant bijzonder. "Het gaat hier om enorme aantallen in een heel korte tijd."
De EOD gaat op vliegbasis Deelen nog tot komend voorjaar door met het speuren naar oude munitie. "Het is moeilijk te zeggen wat er nog bovengronds komt, maar ik verwacht nog zeker een aantal bommen en tientallen granaten."
De zwaarste bommen die de EOD bovengronds heeft gehaald zijn zo’n 250 kilo schoon aan de haak. “We controleren altijd eerst of de bom nog beschikt over een ontstekingsmechanisme", aldus de pelotonscommandant. "Als die er niet meer op zit en de bom is nog gevuld met springstof, dan willen we daar zo snel mogelijk vanaf. Om die reden hebben we op het terrein een plek ingericht waar we de munitie kunnen laten springen."

Zie ook:

* vanwege de veiligheid worden EOD'ers alleen bij hun voornaam genoemd.