Gelderse Vallei

Alles voor het perfecte plaatje, maar er zijn grenzen

Natuurfotograaf Rick Buesink.
Natuurfotograaf Rick Buesink. © Omroep Gelderland
OTTERLO - Wie dieren in de natuur fotografeert, heeft zich te houden aan regels. Dat zeggen boswachter Frank Theunissen van Natuurmonumenten en Rick Buesink van JNM Jongeren in de Natuur. Ze reageren daarmee op de kritiek die klinkt op fotografen, die alles uit de kast halen voor het perfecte plaatje.
Onlangs naderden fotografen in Nationaal Park de Hoge Veluwe een wolf tot op een paar meter. Inmiddels zijn er al verschillende bekeuringen uitgedeeld en is een fotograaf uit het park verwijderd.
Een goede natuurfotograaf houdt zich aan de tien gouden regels. Die zijn onder meer te vinden op de website van Natuurmonumenten. De basis van deze gedragscode lijkt simpel: fotografeer dieren en planten alleen in hun leefomgeving en verstoor ze niet.
Toch is dat wat er gebeurt. We lezen berichten over natuurfotografen die vlinders in de koelkast stoppen, kikkers met een spuitbus verdoven, kroketten voeren aan vosjes, planten vertrappen, in bomen klimmen om dicht bij nesten te komen en in verboden gebieden rondlopen. En nu dus ook een wolf op aaiafstand benaderen. Alles lijkt geoorloofd voor de mooiste foto.

Aanspreken of aangeven

Boswachter Frank Theunissen van Natuurmonumenten ziet het met enige regelmaat in zijn werkgebied Zuid-Veluwe: "Mensen die willens en wetens verboden gebied ingaan. Ik ben een prater en geloof in het geven van voorlichting aan mensen, maar bij overtreding in een rustgebied krijg je van mij altijd een bekeuring", zegt hij. De boete ligt dan rond de 100 euro.
Rick Buesink is al lange tijd verbonden aan de JNM Jongeren in de Natuur, dat jaarlijks verschillende fotografiekampen en excursies organiseert. Buesink is zelf ook natuurfotograaf en hij is heel duidelijk: "Het mooiste aan natuurfotografie is om het dier in zijn natuurlijke omgeving te laten zien. Wij gaan daarom vaak vroeg op pad, dan zitten bijvoorbeeld insecten en andere dieren heel stil omdat het nog kouder is."
Ook brengen zij de jongeren tussen de 11 en 25 jaar respect bij voor de natuur. Buesink: "Zeker jonge kinderen worden helemaal enthousiast bij het zien van groot wild of vogels. Ze willen dan de mooiste foto's maken, maar wij zijn er strikt op tegen dat ze dan achter de dieren aan gaan hollen."

Oude rot in het vak

De inmiddels 72-jarige Louis Fraanje uit Ede maakt al meer dan vijftig jaar foto's op de Veluwe. Hij is niet te spreken over hoe sommige fotografen te werk gaan: "Belachelijk, dat is een brug te ver! Wij gaan absoluut niet een gebied in dat verboden is. Wij zien anderen dat wel doen. Dan spreek ik zo iemand wel aan. Bij een volgende keer geef ik 'm aan."
Kijk naar een gesprek met Frank Theunissen en Rick Buesink:
Dit zijn de regels voor natuurfotografie

Laat jonge dieren met rust

Daar is boswachter Theunissen het mee eens, maar het meest gelooft hij in het uitleggen van de noodzaak. Dat doet hij dan vooral bij mensen in de natuur. Theunissen: "Je zag dat bij die fotografen bij die wolf. Dat was een jong dier, dat nog niet weet wat hij moet doen. Ze zijn benaderbaar, maar daar moet je dus van weg blijven. Dat leg ik dan uit. Blijf op wegen en paden. Ik moet zeggen, 99 procent van de fotografen houdt zich netjes aan de regels maar die anderen verknallen het voor de rest".
Frank gaat door: "Heb als mens respect voor de natuur. Besef dat dieren overdag hun terrein niet kunnen benutten. Blijf daarom weg uit verboden gebied en blijf weg vóór zonsopgang en na zonsondergang. En al helemaal met loslopende honden, dan ben je echt respectloos bezig."
Ook natuurfotograaf Louis Fraanje zegt zich altijd aan de regels te houden. Samen met zijn vrouw Fransien houdt hij een uitgebreid weblog bij onder de naam De Veluwenaar. Daar zijn de foto's te zien. Fraanje: "En daar staan ook verhaaltjes bij. Weet je, wij zijn natuurliefhebbers die de camera bij ons hebben en we proberen vast te leggen wat we beleven. Ons motto is: respect voor alles wat leeft, groet en bloeit."
De tien gouden regels voor natuurfotografie:
1. Fotografeer dieren en planten alleen in hun leefomgeving;
2. Vang of verontrust geen dieren;
3. Bied geen voedsel aan speciaal voor de foto;
4. Fotografeer alleen nesten als dit de dieren niet verstoort;
5. Houd gepaste afstand bij het fotograferen;
6. Verdiep je in de natuur en de ecologie van de soorten;
7. Natuurfoto’s zijn niet geënsceneerd en gemanipuleerd;
8. Wees een goede natuurgast en beschadig de natuur niet;
9. Betreed geen verboden terrein en houd je aan de toegangsregels, tenzij toestemming is verleend hiervan af te wijken;
10. Laat geen afval en andere sporen achter.