Rivierengebied

Waar moeten speeltoestellen aan voldoen?

Speeltoestellen moeten verplicht gekeurd worden.
Speeltoestellen moeten verplicht gekeurd worden. © Pixabay
KAPEL AVEZAATH - Het drijvende speeltoestel in Kapel-Avezaath, waar op vorig jaar juni een 8-jarig meisje onder bekneld raakte, voldeed volgens het Openbaar Ministerie niet aan de eisen. Het meisje overleed een dag later in het ziekenhuis. De eigenaar had geen keuring laten uitvoeren, later bleek het bij de vorige eigenaar al afgekeurd te zijn. Wat zijn de regels omtrent speeltoestellen? En wie is er verantwoordelijk voor de veiligheid?
De eigenaar om wie het draait, had het speeltoestel net aangekocht. Een maand na de verkoop kreeg de vorige eigenaar een keuringsrapport van het bedrijf TÜV, waaruit bleek dat het toestel niet voldeed aan de eisen. De eigenaar zegt dat keuringsrapport pas voor het eerst gezien te hebben in het strafdossier.

Waar moet een speeltoestel aan voldoen?

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) is de instantie die er in Nederland op toeziet dat speeltoestellen aan bepaalde eisen voldoen. Die eisen zijn sinds 1996 vastgelegd in de Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen (WAS). Volgens keuringsinstantie TÜV is die wet opgesteld vanwege het grote aantal ongelukken dat toentertijd plaatsvond. Maar belangrijk is dat deze eisen gelden bij de verkoop van een speeltoestel.
Een speeltoestel voldoet aan de volgende eisen op het moment dat het wordt verkocht:
  • Een veilig ontwerp en productie van het toestel;
  • Het toestel is voorzien van de juiste papieren en opschriften, zodat het toestel kan worden geïnspecteerd en onderhouden;
  • Het toestel is gekeurd door een gecertificeerde instantie, zoals TÜV.
Daarna gelden voor eigenaren en beheerders ook regels:
  • Het speeltoestel moet juist geplaatst worden, met een goede ondergrond;
  • Er moet preventief onderhoud worden uitgevoerd, zoals het aandraaien van moeren;
  • Het onderhoud moet bijgehouden worden in een logboek, zodat de NVWA dit kan controleren;
  • Na installatie van het toestel, hoeft het dus niet meer geïnspecteerd te worden door een keuringsbedrijf.

Wie is er verantwoordelijk voor de veiligheid van een toestel?

Volgens de WAS is eigenlijk ieder onderdeel van de keten verantwoordelijk voor de veiligheid van een speeltoestel. Dat betekent: de ontwerper, het bedrijf dat het produceert én de beheerder wanneer het daadwerkelijk in gebruik is.
De ontwerper, fabrikant en verkoper moeten ervoor zorgen dat het toestel voldoet aan de geldende eisen. Instanties als TÜV zien erop toe dat er aan deze eisen voldaan wordt. Wanneer het toestel daadwerkelijk wordt gebruikt, is de beheerder verplicht om te zorgen dat het toestel blijft voldoen aan de wet. In de gebruiksfase ziet de NVWA toe op de veiligheid.
Beheerders, fabrikanten of importeurs kunnen ook aansprakelijk worden gesteld voor ongelukken, als het speeltoestel niet voldoet aan de WAS.

Wat gebeurt er als een speeltoestel niet voldoet?

De NVWA ziet dus toe op de controle van speeltoestellen op het moment dat ze in gebruik zijn. Deze overheidsinstantie is de enige organisatie die een speeltoestel mag sluiten, of een boete mag opleggen aan een beheerder of eigenaar. Dat doen ze onder meer door steekproeven. Daarnaast kan het ook zijn dat de NVWA reageert op meldingen of signalen van gebruikers. Als er overtredingen bekend zijn, dan heeft het wegnemen van het gevaar de eerste prioriteit, zegt de NVWA.
Een woordvoerder van de NVWA laat weten dat naar aanleiding van het tragische ongeluk in Kapel-Avezaath een bewustwordingscampagne is opgestart, waarbij branchepartijen worden geïnformeerd over de veiligheid. "We hebben namelijk de indruk dat niet alle eigenaren weten wat hun taken zijn op het gebied van beheer en veiligheid. We hebben dit jaar een project uitgevoerd rondom speeltoestellen op en rond het water, hierbij hebben we onder andere inspecties uitgevoerd."
Belangrijk: het gaat hierbij alleen om speeltoestellen die moeten voldoen aan de WAS, en dus bijvoorbeeld niet om de schommel of glijbaan in je achtertuin. Dit wordt gezien als speelgoed.
Een woordvoerder van de NVWA laat weten dat bij een onveilig toestel uit vier opties gekozen kan worden:
  • De inspecteur sluit het toestel (stelt het buiten gebruik en verzegelt het);
  • De inspecteur draagt de beheerder op om binnen een aangegeven termijn de tekortkoming op te lossen;
  • De inspecteur geeft aan dat iets een punt van attentie is, maar doet er verder niets mee;
  • De NVWA kiest voor een strafrechtelijke afhandeling.

Wat als eigenaren hun toestel niet laten keuren?

Het gaat hierbij dus om een toestel dat bij verkoop niet is gekeurd door een gecertificeerd bedrijf. In het geval van een niet-gekeurd toestel (door een gecertificeerd bedrijf) zal dat toestel (tenzij er geen gevaar is) gesloten worden - de standaard resulterende bestuurlijke boete hierbij is 525 euro.
Als de beheerder in herhaling gaat, kan de boete worden verdubbeld naar 1050 euro. Mochten boetes niet blijken te werken, dan kunnen de overtredingen ook onder het strafrecht onderzocht worden. Hoe hoog de straf dan wordt, kan verschillen.
Strafrechtelijk onderzoek zal ook gestart worden in het geval van een ongeluk met een speeltoestel waarbij iemand ernstig gewond is geraakt of overlijdt.
Tegen de exploitant van het waterpark is een taakstraf van 240 uur geëist en een boete van 15.000 euro, waarvan de helft voorwaardelijk. De man is dood door schuld en een overtreding van de Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen ten laste gelegd. De uitspraak is op 20 oktober.
Zie ook: