Arnhem en omstreken / Gelderse Vallei

Spierbonken met een kort lontje: zo vechten herten in bronsttijd

Vechtende edelherten in het najaar.
Vechtende edelherten in het najaar. © Jan Bruil
In deze tijd van het jaar is de bronst op z’n hoogtepunt: de mannelijke edelherten burlen en vechten. Zo hopen ze een aantal hindes te mogen bevruchten. Maar wat gebeurt er allemaal precies tijdens die bronsttijd?
De afgelopen weken zijn de mannen getransformeerd. Onder invloed van hormonen is hun keelzak gegroeid, hun spiermassa toegenomen en hebben ze echte ‘manen’ rond hun nek gekregen: de bronstmanen. Maar de belangrijkste verandering die ze doormaken is natuurlijk de groei van het gewei. Dit 'wapen' hebben ze nodig in hun gevechten met andere mannen. De dieren zijn afgelopen tijd dus in echte macho’s veranderd: spierbonken met een zeer kort lontje
Door te burlen, het produceren van het oergeluid dat klinkt als een mix tussen een loeiende stier en een brullende leeuw, laten ze aan andere mannen weten dat ze bereid zijn om te strijden om de vrouwen. Ze naderen elkaar en proberen elkaar weg te duwen met hun gewei. Moge de sterkste winnen.

Langzame dood

In sommige gevechten gaat het echter weleens goed mis. Als een hert een aanval van een ander hert niet ziet aankomen, kan hij geraakt worden in zijn flank. Dit heet 'vorkelen'. Het gewei van de tegenstander boort zich dan in zijn ingewanden en het gewonde dier zal een pijnlijke, langzame dood sterven. Het bekende edelhert Hubertus, van het Nationaal Park De Hoge Veluwe, is dit ook overkomen. Hij zag zijn tegenstander niet aankomen en werd geraakt in zijn flank. Faunabeheerders hebben hem daarna uit zijn lijden verlost.
Kortom: de strijd tussen concurrenten kan er heftig aan toe gaan, maar vaak blijft het bij 'stoerdoenerij’ van de mannen.

Live meemaken?

Maandag 3 oktober om 18:30uur kun je vanaf de bank mee op bronstexcursie op de Veluwe. Met boswachter Eddie Nijenhuis van Natuurmonumenten gaat Omroep Gelderland op zoek naar de machomannen van het bos.
De livestream is te volgen op al onze kanalen. Ook op onze app en website. Het is een interactieve excursie: onder de livestream kun je vragen stellen aan de boswachter en hij zal deze beantwoorden.
Wil je na de livestream de bronst nog kunnen zien? Via onze livestream in het Nationaal Park De Hoge Veluwe kun je misschien nog een glimp van de bronst opvangen.
Een burlend hert.
Een burlend hert. © Carlien Schelhaas

Zie ook: