Rivierengebied

Erik Jan werd slachtoffer van zinloos geweld: 'Ons leven is voorgoed veranderd'

TIEL - "Mijn kleinkinderen zijn nu 17 en 19 jaar en dan houd ik mijn hart vast als ze op stap gaan." In 1998 werd de 27-jarige Erik Jan den Haan slachtoffer van zinloos geweld tijdens het stappen in een Tiels café. Hij kwam om het leven door een verdwaalde kogel. Zijn moeder kijkt nu 24 jaar later terug op deze gebeurtenis: "Je hebt een leven voor zijn dood en daarna en dat is nooit meer hetzelfde."
Op 19 april 1998 ontstond in café Nikita's een conflict over meisjes tussen twee rivaliserende groepen. "Erik Jan had niets met deze groepen te maken. De dader is in het wilde weg gaan schieten en Erik werd geraakt. Het is echt afschuwelijk."
De impact voor de nabestaanden was groot. "Je hebt een leven voor zijn dood en daarna en dat is nooit meer hetzelfde. Ook voor mijn dochter is het heel heftig geweest en dat is het nog steeds. Af en toe zegt ze: 'als er iets met jullie gebeurt, sta ik er alleen voor’. Ze heeft nu zelf een gezinnetje, maar voelt zich soms eenzaam. Ze mist haar broer."
Ook voor mevrouw Den Haan is het verleden soms nog confronterend. "Mijn kleinkinderen zijn nu 17 en 19 jaar en dan houd ik mijn hart vast als ze op stap gaan. Ik probeer mezelf dan te sussen en contact met m’n dochterlief te houden, vragen of ze veilig zijn thuisgekomen."
Er werd na de dood van Erik Jan een stille tocht gehouden. "Wat mij heel erg is bijgebleven is de immense stilte. Er waren zó veel mensen op de been. Ik denk wel 6000 mensen. Iedereen leefde zo ontzettend mee, dat deed ons echt goed." In het centrum van de stad is een gedenksteen geplaatst, zo wordt Erik Jan nooit vergeten. "Je moet nooit roepen: 'zoiets overkomt mij niet', want het kan zomaar."

Slechte film

De dader verklaarde tijdens de rechtszaak dat 'Erik Jan op het verkeerde moment op de verkeerde plek was'. Volgens mevrouw Den Haan de grootste onzin: "Je moet gewoon niet met een pistool in een kroeg komen. Maar de rechter oordeelde dat hij uit zelfverdediging had geschoten, omdat er een kapot glas in zijn gezicht werd geduwd. Ook spijt heeft de dader nooit betuigd."
En betalen deed hij ook niet. "Het was net een slechte film. Je hebt alleen maar verdriet, je gedachten zijn niet bij het geld. Er is maar één ding wat dan bestaat en dat is de dood van je kind en het verlies. Er is geen bedrag dat het leed kan goedmaken. En in die tijd bestond er nog niet zoiets als schadevergoeding, dat moesten wij allemaal maar zelf opknappen."
De rechter wees wel een vergoeding toe voor de crematiekosten. Maar voor zover mevrouw Den Haan weet, heeft de dader nooit een cent betaald. "Het is echt schandalig. Hij wilde met 25 gulden maandelijks de kosten afbetalen." Dat zou inhouden dat de ouders van Erik Jan maandelijks geconfronteerd zouden worden met de dader die hen hun kind ontnam, dus daar zaten zij niet op te wachten.
"Uiteindelijk hebben wij de kosten voor de crematie uit een fonds gekregen en die hebben het hele bedrag voorgeschoten. Ze hebben toen nog geprobeerd het op de dader te verhalen, maar wij wilden helemaal niets meer met die dader te maken hebben.”

Strijd tegen geweld

Twee weken na het verlies van hun zoon ontvluchten ze Tiel en gaan ze naar de Waddeneilanden. Al bladerend in een tijdschrift komen ze een bericht tegen over de oprichting van de Stichting Tegen Zinloos Geweld en nemen contact op met de oprichter. De ouders van Erik Jan sluiten zich aan bij de stichting en geven voorlichting op scholen en leggen wel meer dan 200 tegels in Tiel en omgeving uit naam van hun zoon.
Het 25-jarig bestaan van de Stichting tegen Zinloos Geweld is voor mevrouw Den Haan een belangrijpe mijlpaal. Volgens haar is de strijd nog niet gestreden. “Deze stichting is nog steeds van groot belang, de agressie wordt er niet minder op dus ik hoop echt dat ze nog een tijdje door kunnen gaan.”
Bart Winsbrun richtte de stichting Tegen Zinloos Geweld op naar aanleiding van het overlijden van Meindert Tjoelker uit Leeuwarden in 1997. Tijdens de stille tocht werd gezegd: 'dit nooit meer'. Maar dat alleen roepen vond Winsbrun niet genoeg, zijn stichting werd hierop het antwoord. De stichting is bij veel mensen bekend geworden door het lieveheersbeestje. Die staat symbool voor liefde en geluk. Het lieveheersbeestje werd voor de stichting het symbool voor de strijd tegen zinloos geweld. Deze week bestaat de stichting 25 jaar.