Achterhoek / Stedendriehoek

Alle ogen op Den Haag, dit verwacht Gelderland van Prinsjesdag

Wat hopen Veronic Hermans, Jeltje Schraverus en Eva Boswinkel te horen op Prinsjesdag?
Wat hopen Veronic Hermans, Jeltje Schraverus en Eva Boswinkel te horen op Prinsjesdag? © Beeldbewerking Omroep Gelderland
ARNHEM - Gezinnen die de energierekening niet meer kunnen betalen en voor wie boodschappen te duur worden, het asielsysteem dat piept en kraakt en de woningmarkt die onder druk staat. Het kabinet maakt vandaag de plannen voor 2023 bekend en laat weten welk financiële plaatje daaraan hangt. Dit verwachten Gelderlanders van Prinsjesdag.
Waar Prinsjesdag natuurlijk vooral gaat over de plannen voor komend jaar klinkt er vanuit de maatschappij juist een enorme vraag naar directe actie. Een grote groep nieuwe armen dreigt in de problemen te komen, of zit daar nu al in. Ook Veronic Hermans uit Doesburg ziet de druk enorm toenemen. "Het is gewoon niet meer te doen", zegt de alleenstaande moeder van twee kinderen.

'Regering moet nu ingrijpen'

"Ik ken zoveel mensen die een goede baan hebben en die het echt niet slecht hadden. Dat had ik zelf ook niet, maar het is gewoon niet meer op te brengen. Energiemaatschappijen en supermarkten maken alleen maar winst, en wij moeten maar betalen Dat klopt gewoon niet. Prinsjesdag gaat over 2023, maar de regering moet nu ingrijpen. Kom maar op met die maatregelen en dan niet voor het einde van het jaar maar nu. Nu moet het gebeuren!"
Dit weten we al
Uit uitgelekte kabinetsplannen blijkt dat het kabinet volgend jaar 395 miljard euro gaat uitgeven. Ruim 17 miljard euro daarvan wordt uitgetrokken om de koopkracht te verbeteren. Het minimumloon stijgt met tien procent en de huur- en zorgtoeslag gaan omhoog.

Maandagavond werd bekend dat er maatregelen komen om de energierekening naar beneden te brengen. Zo komt er een prijsplafond vanaf 1 januari en ook voor november en december wordt het voorschotbedrag alvast verlaagd. De verlaging van de accijns op benzine en diesel wordt verlengd en kwetsbare huishoudens krijgen een energietoeslag van 1.300 euro. Daarnaast wordt er geïnvesteerd in de opvang van Oekraïners en in de crisisopvang voor asielzoekers en het huisvesten van statushouders.

Wethouder Zutphen: 'Kom op Den Haag!'

Wethouder Eva Boswinkel van Zutphen doet een dringende oproep op het kabinet. "We maken ons grote zorgen. Het klinkt heel flauw, maar we moeten nu kiezen tussen verwarmen en eten. Dat moet in Nederland niet nodig zijn."
Volgens de GroenLinks-wethouder doet de gemeente wat ze kan, zoals het instellen van een crisisfonds, maar kan ze dit niet alleen aan: "Kom op Den Haag! Niet van die kleine brokjes geld, zodat ik de keuze moet maken om een kleine groep mensen te helpen. Wij willen iedereen helpen hier."
Gewoon pleisters plakken kan echt niet meer
"Zie armoede nou als structureel probleem", gaat ze verder. "Energiearmoede wordt er nu uitgelicht, maar dat is het niet alleen. Nu is het energiearmoede; de volgende keer is het gewoon voedselarmoede. Er is zo'n grote groep mensen die maar een paar salarissen weg is van armoede, omdat werken in Nederland op een heleboel plekken niet loont. Daar moeten ze naar gaan kijken. Dat systeem."
En dat kan niet wachten, volgens de wethouder: "De tijd is nu, want gewoon pleisters plakken kan echt niet meer."
Wethouder Eva Boswinkel van Zutphen ziet toenemende armoede in haar gemeente en doet daarom een oproep aan het kabinet.
Wethouder Eva Boswinkel van Zutphen ziet toenemende armoede in haar gemeente en doet daarom een oproep aan het kabinet. © Omroep Gelderland

Zorg en stikstof

Voor de zorgsector zijn de Prinsjesdagplannen geen verrassing meer. In het integraal zorgakkoord zijn de voorstellen voor de komende jaren vastgelegd, legt Jeltje Schraverus, lid van de raad van bestuur van het Slingelandziekenhuis in Doetinchem uit. "Voor ons zal het niet zo'n grote verrassing zijn. Misschien komen er wel verrassingen op het gebied van duurzaamheid, want dat is ook bij ons hard nodig."
In het zorgakkoord staan voorstellen over passende zorg, regionale samenwerking en gegevensuitwisseling. Waar Schraverus zich wel zorgen over maakt is de financiële situatie van de zorgprofessionals.
In de agrarische sector kijken ze vooral uit naar de brief van bemiddelaar Johan Remkes, die binnenkort verwacht wordt. Maar volgens Wim Brouwer van LTO Noord Gelderse Vallei kan Prinsjesdag in het hele stikstofdebat wel een moment van besef worden. "Ik denk dat heel veel mensen zich dan de vraag gaan stellen: moeten we nou echt zoveel geld in de stikstofproblematiek steken of kunnen we het nu beter besteden?"
Dit gebeurt er vandaag
Koning Willem-Alexander spreekt de Troonrede uit. Dit gebeurt rond 13.20 uur. Hierin staan de plannen van het kabinet voor 2023. Vanwege de renovatie van het Binnenhof gebeurt dit in de Koninklijke Schouwburg in plaats van de Ridderzaal.

Hierna is het de beurt aan de minister van Financiën. Die overhandigt om 15.15 uur het koffertje met de Miljoenennota aan de Tweede Kamer. Hierin staat hoeveel geld de regering heeft gereserveerd voor de plannen.

Naast alle politieke momenten zijn er ook veel ceremoniële gebeurtenissen. Zo zal de koninklijke stoet met daarin de Glazen Koets door Den Haag rijden. De welbekende Gouden Koets wordt niet meer gebruikt. Naast Willem-Alexander en Maxima rijdt dit jaar ook prinses Amalia mee. De kroonprinses is nu 18 jaar en is daarmee staatsrechtelijk de eerste troonopvolger.

Zie ook: