Achterhoek

De zwarte weduwe is gespot: hoe kwam hij hier en hoe gevaarlijk is-ie?

De zwarte weduwe.
De zwarte weduwe. © Pixabay
LOCHEM - De zwarte weduwe is een spin waar de gemiddelde Nederlander de kriebels van krijgt. We kennen ze van verhalen uit het buitenland, maar onlangs is een exemplaar gespot in Gelderland. Hoe belandde die spin hier, hoe gevaarlijk is hij en komen er meer exotische spinnen deze kant op?
De zwarte weduwe die in Gelderland gespot is, werd in augustus gevonden in Lochem. Leon Beek (74) trof hem aan bij zijn caravan en stuurde een foto van het dier naar een spinnenspecialist. Die concludeerde dat het de Europese zwarte weduwe is: een soort die voorkomt rond het Middellandse Zeegebied. Leon vermoedt dat het dier met hem meereisde na zijn vakantie in Kroatië. Hij wilde niet dat zijn kleinkinderen gebeten zouden worden en besloot daarom het dier te doden met een satéprikker.

De soort onder de loep

Velen denken dat de zwarte weduwe gevaarlijk is voor mensen. Spinnendeskundige Sjef van Overdijk zegt echter dat we niet bang hoeven te zijn voor de Europese soort. "Er leven 32 soorten zwarte weduwes op aarde en vijf daarvan kunnen potentieel gevaarlijk zijn voor mensen. De Europese soort hoort niet bij die vijf."
Hij vervolgt: "De soort bijt alleen wanneer hij zich aangevallen voelt, het is dus een defensieve beet. Als een zwarte weduwe bijvoorbeeld in je bed belandt en je rolt er tijdens je slaap overheen, kan de spin bijten omdat hij geen kant op kan. Maar als de spin in een web zit, hoef je niet bang te zijn dat hij je aanvalt." En hoe gevaarlijk is zo'n beet? "De beet kan pijnlijk zijn en je kunt last hebben van spierpijn op de plek van de beet, maar de soort is verder niet gevaarlijk."
Zwarte weduwes kun je herkennen aan de rode zandloper op de onderzijde van het achterlijf
Zwarte weduwes kun je herkennen aan de rode zandloper op de onderzijde van het achterlijf © Pixabay

Spinnen in je bagage

Nemen vakantiegangers vaker exotische spinnensoorten mee en is dat een probleem? "Het gebeurt vaker dat spinnen per ongeluk meereizen. Elk jaar is er wel een melding dat mensen in het buitenland zijn geweest en een spin zijn tegengekomen in hun bagage. De spin die meegekomen is, had waarschijnlijk een schuilplek gevonden tussen de bagage, bijvoorbeeld in kleding op de grond."
"Een ongeluk zit dan in een klein hoekje en die spinnen vinden dat echt niet leuk als ze meegenomen worden. In negen van de tien gevallen belanden ze ook nog onder een slipper, terwijl ze zelden gevaarlijk zijn", vertelt Van Overdijk.

Meer exotische spinnen

Er zijn andere manieren waarop spinnen uit het buitenland onze kant opkomen. Entomoloog Anne Krediet vertelt dat ze door de globalisering en via transport hier kunnen belanden. In ladingen van goederen bijvoorbeeld. Vaak gaat dit om een aantal exemplaren en zijn er te weinig spinnen om zich hier voort te kunnen planten. Maar er is nog een andere manier waardoor 'nieuwe' spinnensoorten hier verschijnen: klimaatverandering.
Ons land wordt steeds aangenamer voor dieren die een warmer klimaat gewend zijn. Dat is ook de reden waarom de valse wolfspin nu in Nederland te vinden is. Hebben we iets van deze spin te vrezen? Van Overdijk vindt van niet: "De valse wolfspin is giftig, maar dat zijn alle spinnen. Deze soort is alleen gevaarlijk voor insecten. Hij valt je niet aan en gaat ook echt niet naar je hand springen." Kortom: als je hem met rust laat, gebeurt er verder niets. Besluit je hem toch op te pakken, dan kan hij bijten en dan voelt dat als een wespensteek.
Van Overdijk vindt het jammer dat er veel aandacht besteed wordt aan de beet van spinnen, terwijl ze veel meer dan dat zijn. Er zijn daarnaast immers genoeg andere dieren die ook kunnen bijten of krabben als je ze met blote handen vastpakt, zoals sommige honden of katten. Die laat je dan toch ook met rust?
Valse wolfspin
Valse wolfspin © Rik Nienhuis