Achterhoek / Noord-Veluwe

Behendige goochelaar, zo komt de eekhoorn de winter door

RUURLO - Het zijn drukke tijden voor eekhoorns. De roodbruine knaagdiertjes werken hard om zo veel mogelijk noten en ander voedsel te verzamelen. Dat wordt vervolgens op allerlei verschillende plekjes verstopt, zowel boven als onder de grond. In de winter gaan eekhoorntjes dan ook niet in winterslaap. Ze zijn bezig om het zorgvuldig verstopte voedsel weer terug te vinden en op te peuzelen. Om er in de tussentijd warmpjes bij te zitten, bouwen de zoogdiertjes een bolvormig nest.
Waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Dat geldt ook voor de eekhoorns in ons land. Als er in een boom in de buurt een nestholte beschikbaar is dan bespaart de eekhoorn zich de moeite om zelf een winternest te bouwen, maar anders maken ze hoog in de boom een nest van takken. Behendig vlecht de eekhoorn een bol in elkaar met een doorsnede van 30 tot 50 centimeter. Het kost de acrobaatjes een paar dagen om zo'n nest te maken. De binnenkant wordt geïsoleerd met allerlei materialen zoals mos, gras en haren van dieren.

Slimme boswachter

Bijna overal in Gelderland kun je de eekhoorn tegenkomen. Als er maar bomen zijn en voldoende voedsel. Toch laat de eekhoorn zich niet altijd even makkelijk zien, merkt BuitenGewoon-verslaggever Laurens Tijink als hij in de Achterhoek op pad is met boswachter Doreen Rugers. De boswachter van Staatsbosbeheer heeft iets bedacht waardoor ze zeker een eekhoorntje te zien krijgen tijdens de wandeling...
Luister naar de radiobijdrage (1-3)

Eekhoorns helpen met zaaien

In het najaar zijn eekhoorns zowel in bomen als op de grond te vinden. Op de grond verzamelt de eekhoorn zaden, noten en eikels. Om de kans te verkleinen dat het beestje in de winter zonder voedsel komt te zitten, wordt de voorraad op veel verschillende plekken verstopt. Een deel wordt begraven. Ander eten wordt op plekjes op de grond of in bomen bewaard. Dankzij zijn neus en een goed geheugen kan de eekhoorn zo'n 60 procent van de verstopte voedselvoorraad later weer terugvinden. De zaden die niet worden opgespoord, hebben kans om te ontkiemen. Zo helpt de eekhoorn bij de verspreiding van bomen en planten.
De eekhoorn is een van de populairste bosbewoners. Dat komt waarschijnlijk door zijn vriendelijke uiterlijk en opvallende pluimstaart. De diertjes zijn niet altijd zo schattig als ze lijken, vertelt Rugers...
Luister naar de radiobijdrage (2-3)

Acrobaat én goochelaar

Ook eekhoorns zijn net als veel andere dieren wellicht slimmer dan veel mensen denken. Zo zijn ze niet alleen behendige acrobaatjes maar ook goochelaars. Als een eekhoorn voedsel aan het verstoppen is en hij heeft in de gaten dat een ander dier mogelijk zijn eten wil stelen, dan doet de eekhoorn alsof hij het eten verstopt. In werkelijkheid neemt hij het dan mee om het op een veiligere plek te bewaren, vertelt de boswachter.
Het meest opvallend aan de eekhoorn is ongetwijfeld zijn pluizige staart. En die heeft hij niet voor niets...
Luister naar de radiobijdrage (3-3)

Eekhoorns worden niet oud

Net als egels komen veel eekhoorns om in het verkeer. Ook vallen veel eekhoorns ten prooi aan roofdieren, zoals de boommarter, de havik en de vos. De meeste eekhoorns worden dan ook niet oud. Volgens de Zoogdiervereniging haalt slechts een kwart van de jongen het eerste levensjaar en wordt slechts 1% van alle eekhoorns 5 jaar of ouder. Om de winter door te komen, is het voor eekhoorns vooral belangrijk dat er in het najaar voldoende zaden en noten te vinden zijn.
Een eekhoorn in het bos.
Een eekhoorn in het bos. © Jan Bruil
BuitenGewoon Radio is iedere zondagochtend tussen 7.00 en 10.00 uur te beluisteren in het programma Zin in Zondag op Radio Gelderland.