Rijk van Nijmegen

Duizenden 'aquariumkreeften' bezorgen ecologen kopzorgen

De marmerkreeft.
De marmerkreeft. © Jelger Herder
OVERASSELT - Afgedankte marmerkreeften veroorzaken grote problemen in de Hatertse en Overasseltse vennen. De exotische kreeften hebben in ons land geen natuurlijke vijanden, waardoor ze in het vennengebied bij Nijmegen een ware plaag zijn geworden. Het dreigt de ondergang te worden voor andere zeldzame diersoorten zoals de knoflookpad en de kamsalamander.
Voortplanten is voor marmerkreeften sowieso geen probleem. Het vrouwtje kan dit prima in haar eentje, zonder dat er ook maar een mannetje in de buurt is.
Ecoloog Mick Vos van Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland (RAVON) slaat met een schepnet door een van de waterplassen in de Hatertse en Overasseltse vennen. Meteen is het raak. Tussen de modder in het net kruipen drie marmerkreeften. Na vijf keer scheppen staat de teller op maar liefst 26 kreeften.
Het toont aan hoe groot het probleem is, legt Vos uit aan BuitenGewoon-verslaggever Laurens Tijink. Ook vertelt hij hoe het kan dat één uitgezette marmerkreeft in het vennengebied uiteindelijk tot tienduizenden nakomelingen kan leiden...
Luister naar de radioreportage (1-3)

Kreeften kunnen stukje wandelen

Tot 2016 waren marmerkreeften populair in aquaria in ons land. Het diertje kan twaalf centimeter lang worden en heeft een fraaie marmerachtige tekening op zijn lichaam. In het water achter het aquariumglas doen marmerkreeften geen vlieg kwaad, maar in de Nederlandse natuur eten ze onder meer waterplanten en amfibieën.
Door het ontbreken van natuurlijke vijanden kunnen de kreeften zich onbeperkt voortplanten en richten ze een kaalslag in de vennen aan. Een bijkomend probleem is dat marmerkreeften ook prima een stukje kunnen wandelen...
Luister naar de radioreportage (2-3)
De Hatertse en Overasseltse Vennen is tot nu toe het enige gebied in ons land waar is vastgesteld dat de marmerkreeften zich succesvol voortplanten. Om te voorkomen dat het probleem zich over de rest van het land uitbreidt, is het sinds 2016 verboden om de kreeften als aquariumdier te houden.
De Hatertse en Overasseltse Vennen.
De Hatertse en Overasseltse Vennen. © Laurens Tijink

Achter de schermen

In het vennengebied bij Nijmegen zijn inmiddels schermen geplaatst. Die moeten voorkomen dat de van oorsprong Amerikaanse kreeften zich verder over het gebied verspreiden. Ecologen en gebiedsbeheerder Staatsbosbeheer proberen te voorkomen dat de kreeften in nog meer vennen voet aan de grond krijgen, want daar bevinden zich de kernpopulaties van meerdere zeldzame amfibieënsoorten.
Langs de schermen zijn op diverse plekken emmers ingegraven. Hierin worden de gevangen dieren opgevangen. RAVON en Staatsbosbeheer zijn op zoek naar vrijwilligers om de emmers regelmatig te legen en de dieren die wel thuishoren in het gebied weer uit te zetten.
De schermen zijn een tijdelijke maatregel, meldt Staatsbosbeheer op informatieborden in het gebied. De bedoeling is dat ze maximaal twee jaar blijven staan. Die tijd gebruiken ecologen en andere deskundigen om te zoeken naar een definitieve oplossing.
BuitenGewoon Radio is iedere zondagochtend tussen 7.00 en 10.00 uur te beluisteren in het programma Zin in Zondag op Radio Gelderland.