Stedendriehoek

Vrees voor asielzoekers maakte hier plaats voor iets mooiers

Slogans in Albergen tegen asielzoekers, in Zutphen denken ze nu positiever.
Slogans in Albergen tegen asielzoekers, in Zutphen denken ze nu positiever. © ANP
ZUTPHEN - Overdonderd zijn Zutphenaren als ze in 2015 horen over een asielzoekerscentrum voor 1400 mensen in hun wijk. "Dat nieuws moesten we horen van een verslaggever die hier aanbelde", weet een buurtbewoonster nog goed. Net als nu in Albergen zitten omwonenden vol vragen en zorgen. Maar hoe kijkt Zutphen zes jaar later naar de asielzoekers?
Het feit dat de gemeente Zutphen niets over een azc aan de Voorsterallee had gecommuniceerd, maakte omwonenden destijds woedend. "Uiteindelijk werden we uitgenodigd voor een bijeenkomst. Daar stonden toen allerlei politiemensen klaar, alsof we een stel asociale mensen waren, die tegen asielzoekers waren", blikt Annette van der Burgh terug.

'Zelfde argumenten als in Albergen'

Zo was het niet, benadrukt ze. "Veel omwonenden waren positief over de opvang van vluchtelingen." Wel was er angst voor wat er precies komen zou gaan in het rustige buurtje. "Mensen met tienerdochters vroegen zich af of hun kinderen straks nog wel alleen in het donker naar huis zouden kunnen fietsen."
Marijke Maas, ook omwonende, ziet overeenkomsten met de huidige situatie in Albergen. "Je herkent alle argumenten. Hier speelde precies hetzelfde: angst voor het onbekende, bang voor criminaliteit én het argument dat we een kleine wijk zijn en er misschien dubbel zoveel mensen bij zouden komen."
Net als in Albergen is het besluit over de komst van het azc dan ook in Zutphen al genomen. "Terwijl wij als buurt het idee kregen dat de gemeente zelf helemaal niet goed wist wat haar te wachten stond. Als je 500 jonge mannen bij elkaar zit, moet je echt wel iets doen, anders vraag je om moeilijkheden. Maar op de details leken ze niet voorbereid", zegt Maas.
Het azc aan de Voorsterallee in Zutphen.
Het azc aan de Voorsterallee in Zutphen. © Omroep Gelderland

Geen protestacties

De gemeente schakelt uiteindelijk een bemiddelaar in voor het contact met de buurt. Die vormt zelf werkgroepen en komt met een document vol adviezen en aanbevelingen. "We deden een voorstel om met 250 mensen te beginnen, met name gezinnen met kinderen. Ook stipten we aan dat er scholing zou moeten komen op het terrein, voor jongeren voldoende activiteiten en verkeersmaatregelen."
Protestacties of demonstraties zoals in Albergen komen in Zutphen niet ter sprake. "Bij ons was het zo van: je kan niet meer vertellen of het gaat gebeuren, het gebeurt. Wij wilden invloed hebben op de manier waarop het zou gebeuren." Toch krijgt de buurt op veel punten niet haar zin. Er komen uiteindelijk geen 250, maar 750 asielzoekers in Zutphen wonen.
Binnen no-time arriveren vervolgens de eerste nieuwe bewoners van het complex aan de Voorsterallee. "Toen het eenmaal ging starten en het zo goed begeleid werd, toen kwam alles ook weer anders te liggen", zegt Maas, die benadrukt dat er vanaf dat moment goed contact is met het COA, de gemeente en de wijkagent. "Als je een melding doet van iets, dan wordt dat goed opgepakt."

Diefstal bij supermarkt

Zoals geluidsoverlast in de zomermaanden, waarna er volgens Maas maatregelen zijn genomen. Grote incidenten kan ze zich niet herinneren. "Nee, behalve dat er met name de eerste jaren wel veel werd gestolen bij de supermarkt iets verderop. Daar is toen een beveiliger ingeschakeld en dat heeft geholpen. En in het centrum, bij het uitgaan, is wel eens rottigheid geweest."
Een onafhankelijk bureau (Bureau Beke) toetst jaarlijks het veiligheidsgevoel van omwonenden. In juli werd dit onderzoek voor het zesde jaar op rij gehouden. De conclusie: waar vooraf bijna 50 procent verwachtte dat het onveiliger zou worden in het Voorsteralleekwartier met de komst van het azc, is dat nu nog 13 procent. In totaal vulden 173 omwonenden de enquête in.

Contact maken

Dat het in het Voorsteralleekwartier goed gaat met het azc, heeft volgens omwonenden diverse redenen. Zo wordt het project Buddy to Buddy genoemd, van de Zutphense Willemijn Voorham. "Hoe kunnen we als stad mensen een warm welkom kunnen geven, en ook onze eigen inwoners een manier geven om daarmee om te gaan?", vroeg Voorham zichzelf af toen ze in 2015 als D66-raadslid de onrust over het azc in haar stad van dichtbij meemaakte.
Willemijn Voorham.
Willemijn Voorham. © Omroep Gelderland

Koppels maken

Inmiddels heeft ze in de afgelopen zes jaar in Zutphen 1600 nieuwkomers en stadsbewoners aan elkaar gekoppeld. "Zodat ze elkaar kunnen leren kennen, want volgens mij zorgt dat voor heel veel begrip over en weer." De koppels, vaak mensen met dezelfde interesses, gaan tijdens het traject vier maanden met elkaar op pad. "In die tijd begeleiden wij hen en organiseren we activiteiten. Na die vier maanden zien we in 60 procent van de gevallen dat koppels contact met elkaar houden."
Die verbinding heeft volgens Voorham bijgedragen aan hoe het nu in Zutphen gaat met het azc. "Mensen hebben hierdoor persoonlijk contact, ze horen elkaars verhaal, en dat geeft een heel ander beeld dan de beeldvorming in de media."