Gelderland

Droogte én stikstof dodelijk voor Gelderse bomen

Bioloog Arnold van vliet wijst naar de kroon van de boom waar je aan ziet da het slecht gaat.
Bioloog Arnold van vliet wijst naar de kroon van de boom waar je aan ziet da het slecht gaat. © Floyd Aanen
RENKUM - Dat droogte niet goed is voor de natuur kun je een open deur noemen. Maar stikstof zorgt daarbij nog voor een versterkend effect, zegt bioloog Arnold van Vliet van Wageningen University. "Het effect van de droogte op de natuur is complex."
"In veel gebieden staat het grondwater steeds lager. En dat grondwater is kalkrijk. Door stikstof verzuurt de bodem. Om dat tegen te gaan is kalk belangrijk. Maar het grondwaterpeil zakt dus. Dat komt door het onttrekken van grondwater door industrie en boeren die met waterputten hun land beregenen en doordat het zo droog is."
Staatsbosbeheer bevestigt de zorgen van Van Vliet, maar zegt wel dat de jaren van droogte het grootste probleem vormen voor de bomensterfte deze zomer.
Waterpeil bij Lobith
De wateraanvoer in de Nederlandse rivieren is verder gedaald. De aanvoer van de Rijn bij Lobith is afgenomen tot 780 kubieke meter per seconde en zal nog verder dalen naar 750 kuub, wat volgens Rijkswaterstaat "uitzonderlijk laag" is voor de zomerperiode. Tegelijkertijd is het neerslagtekort opgelopen doordat er meer water verdampt dan er neerslag valt. Het niveau van 2018 - toen Nederland een extreem droge zomer kende - is nog niet bereikt. Maar als regen uitblijft en de warmte doorzet, wordt dat niveau gehaald.

Renkums Beekdal

Het effect van droogte is te zien in het Renkums Beekdal. Dat doet op dit moment zijn naam geen eer aan. Het is er droog. "Onder andere de papierindustrie onttrekt water aan het gebied en alweer de vierde droge zomer op rij zorgen ervoor dat het grondwater niet wordt aangevuld."
In datzelfde Beekdal is een ander effect van droogte en stikstof te zien. Onlangs viel een beuk daar spontaan om. "Ook dat komt door het versterkende effect van stikstofdepositie. Stikstof werkt als voedingsstof voor een boom, maar het is eigenlijk niet de voeding die goed is voor de boom. Sommigen noemen het een soort McDonalds-eten voor een boom: ze maken er namelijk wel veel bladeren van aan, maar omdat het dicht aan de oppervlakte te vinden is, groeien de wortels niet diep genoeg de grond in. Door de droogte moet een boom dieper met zijn wortels in de grond om water op te nemen, maar daar zijn de wortels te kort voor geworden waardoor 'ie afsterft"