Arnhem en omstreken

Tentoonstelling toont 'gemoedelijke sfeer' van Arnhem in oorlogstijd

Theo de Rijk toont de tentoonstelling.
Theo de Rijk toont de tentoonstelling. © Omroep Gelderland
ARNHEM - In de Walburgiskerk in Arnhem is het komende jaar een bijzondere tentoonstelling te zien. 'Arnhem bezet' toont onder meer afbeeldingen waarmee kerkeigenaar Theo de Rijk wil laten zien dat de verstandhouding met de Duitse bezetters tot aan de beroemde Slag om Arnhem, eigenlijk heel gemoedelijk was. "We willen natuurlijk niet aan verheerlijking doen, maar het is wel de waarheid", stelt De Rijk.
Ik vond het belangrijk om het verhaal van Arnhem in bezette tijd op deze uniek plek vlak bij de brug, te vertellen, legt De Rijk uit. De tentoonstelling werd samengesteld door het Arnhemse Oorlogsmuseum 40-45 van Eef Peeters.
Bijvoorbeeld in Amsterdam was er in die periode al 'veel ellende gaande', weet De Rijk. "Maar hier ging men gewoon met elkaar om, alsof er niets aan de hand was." Volgens De Rijk is dat op deze manier niet eerder tentoongesteld.
Bekijk hier hoe De Rijk de tentoonstelling duidt:
Tentoonstelling toont 'gemoedelijke sfeer' van Arnhem in oorlogstijd
De Rijk wijst op een foto waarop lokale bevolking te zien is, die op de foto ging met Duitse soldaten. "Een heel populair fotomoment, rondom een grote bloempot. Dat was hun 'WhatsApp-momentje'. Zoals je ziet, ging dat allemaal gewoon met elkaar samen." Wel vreemd om dat allemaal te zien, terwijl je daar nooit iets over gelezen hebt, vindt De Rijk. "Je vraagt je af of het wel klopt."
Hij wijst op beeltenissen van Duitse SS'ers. "Die zie ik met NSB'ers. Dat kan ik dan nog wel koppelen. Maar ik zie daar ook gewoon Arnhemse bevolking tussen, die met elkaar koffiedrinken. Dat vind ik nogal wat."

'Duitsers en Engelsen gebroederlijk'

Even verderop een afbeelding met Musis Sacrum op de achtergrond. "Je ziet hier Duitsers en Engelsen gebroederlijk in een buitgemaakte jeep", duidt De Rijk. De Duitse uniformen vallen hem daarbij 'altijd op'. "Ik weet niet of 'mooi of stijlvol' de juiste woorden zijn. Maar het zijn wel andere uniformen dan de Engelsen hadden. Er staat iemand."
Een andere afbeelding laat de evacuatie zien met op de achtergrond zijn Walburgiskerk die 'verrassend genoeg' nog voor 61 procent overeind stond, toont De Rijk. "Je ziet daar een vader en moeder met een kinderwagen lopen", vertelt hij met enige emotie in zijn stem.

'Duitsers betalen netjes'

Indrukwekkend om deze tentoonstelling te zien in de kerk die in de oorlog zo is verwoest, vindt bezoeker Stefan. De 'gemoedelijke sfeer' van Arnhem in bezette tijd verbaasde hem wel. Hij wijst op een tentoongestelde bakkerij waar Duitsers brood aan het kopen zijn. "Die betalen daar netjes voor. Dat is niet wat je verwacht."
Dat schuurt inderdaad wel met het beeld dat veel Nederlanders hebben van de oorlogstijd, erkent Stefan. "Dat de Engelsen en Duitsers ridderlijk met elkaar omgingen, daar heb ik over gelezen. Dat wist ik wel. Maar ik dacht dat de Nederlandse bevolking de Duitsers toch minder graag mocht."

Geen subsidie

Ondanks verwoede pogingen, was de gemeente niet bereid een bijdrage te geven voor de tentoonstelling. "Het is volledig de privécollectie van Oorlogsmuseum 40-45. Er was nog wel een onrendabel gedeelte, maar ik vind het als eigenaar heel passend om dit hier het komende jaar tentoon te stellen", besluit De Rijk.
Bezoeker Dinja, vindt het zeker een bezoekje waard. "Je leert veel nieuwe dingen. Ook over de omgeving."