Gelderland

Geitenhouders in overtreding: ministerie weet ervan, maar doet niets

Sommige geitenhouders in Gelderland hebben meer geiten dan mag volgens hun vergunning.
Sommige geitenhouders in Gelderland hebben meer geiten dan mag volgens hun vergunning. © ANP
ARNHEM - Het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit weet al meer dan een jaar dat sommige Gelderse geitenhouders meer geiten houden dan volgens hun vergunning is toegestaan. Met die kennis is alleen niets gedaan. Dat blijkt uit interne mails die in handen zijn van Omroep Gelderland.
Gelderland heeft sinds 2017 een geitenstop, omdat mensen die in de buurt wonen van een geitenhouderij vaker ziek worden. Nieuwe vergunningen worden niet afgegeven en geitenhouders moeten zich aan een maximumaantal dieren houden.
Uit stukken in handen van Omroep Gelderland blijkt nu dat het landbouwministerie al bijna anderhalf jaar lang op de hoogte is van het feit dat sommige geitenhouders zich daar niet aan houden. Het ministerie zag al in april 2021 dat er iets niet klopte in de aantallen. Toch werd die informatie niet gedeeld met de toezichthouders, die moeten optreden bij overtredingen.

Belangrijk signaal

Omroep Gelderland verkreeg de stukken via de Wet openbaarheid van bestuur (wob). Te lezen is hoe ambtenaren wel degelijk inzien dat er een gesprek moet komen met de Gelderse omgevingsdiensten en de provincie Gelderland, die verantwoordelijk zijn voor de handhaving.
Een ambtenaar spreekt in een e-mail van 'het belang van handhaving aangezien er veehouders zijn die meer dieren hebben dan hun vergund'. Het ministerie noemt dit 'zeer ongewenst en een belangrijk signaal dat gedeeld zou moeten worden met de handhavingsinstanties'. Ook vraagt een ambtenaar zich af of de veehouders die in overtreding zijn 'gemeld kunnen worden bij de autoriteiten'.
Toch gebeurt dat niet. Uit navraag van Omroep Gelderland blijkt dat er tot op heden geen gesprekken zijn gevoerd, en de provincie én de omgevingsdiensten niet op de hoogte gebracht zijn.

Geen inzicht

Hieronder ligt een groter probleem: de omgevingsdiensten en de provincie zijn verantwoordelijk voor het toezicht. Maar beide partijen beschikken niet over de gegevens die het ministerie heeft, namelijk: hoeveel geiten iedere houder daadwerkelijk heeft.
Daar kunnen ze alleen achter komen door de geiten één voor één te tellen: een onmogelijk opgave. Daarom vragen beide instanties al sinds 2019 om toegang tot de data uit het registratiesysteem dat op het ministerie wordt bijgehouden. Dat registratiesysteem dient voor gevallen van, bijvoorbeeld, de uitbraak van ziekten. Volgens het ministerie mag het niet worden gebruikt voor toezicht en handhaving.
En zo is er dus een situatie ontstaan waarbij het ministerie al meer dan een jaar weet dat er geitenhouders in Gelderland zijn die meer geiten houden dan zou mogen, maar deze informatie niet deelt met de instanties die moeten toezien op de veehouders.
En als dit signaal uiteindelijk wel bij deze instanties terecht komt, weten ze nog niet welke veehouders in overtreding zijn, want ze mogen de gegevens uit de registratie van het ministerie niet inzien of gebruiken om te handhaven.
Het ministerie zegt in een reactie dat er nog geen actie is ondernomen omdat er andere prioriteiten waren. Het is de intentie van het ministerie om deze zomer alsnog met de omgevingsdiensten in gesprek te gaan.

De provincie Gelderland laat weten dat uit provinciaal toezicht zou blijken dat niet alles op orde is, maar dat er volgens hen geen sprake is van structurele problemen bij Gelderse geitenhouders.

LTO Noord laat in een reactie weten dat ze het beeld zoals het ministerie dat schets, over geitenhouders die teveel geiten houden, niet herkennen en geeft aan dat er ook geitenhouders zijn die minder geiten hebben dan vergund.

De Gelderse omgevingsdiensten willen niet inhoudelijk reageren.