Arnhem en omstreken

'Ik had nog nooit een dode gezien', John (89) denkt vaak terug aan evacuatie

John Visser.
John Visser. © Omroep Gelderland
ARNHEM - John Visser was 12 jaar toen hij in 1944 Arnhem moest verlaten tijdens de Slag om Arnhem. Een tocht richting Beekbergen volgde, en dat is er een die hij nooit vergeet. "Ik zag dode mensen langs de kant, ik had nog nooit een dode gezien."
De vier Airborne-gemeenten Arnhem, Overbetuwe, Renkum en Ede zijn op zoek naar verhalen over de evacuatie in 1944/1945. Uiteindelijk vluchtten ruim 250.000 Gelderlanders voor het oorlogsgeweld in die tijd.
Het verhaal van de nu 89-jarige John komt aan bod bij het programma De Week van Gelderland. "Ik was 12 en woonde in Arnhem. De evacuatie werd bekend gemaakt met pamfletten. Die waren er in het Nederlands en in het Duits. We moesten voor 25 september vertrekken. Ik weet nog dat we met heel veel mensen naar Apeldoorn moesten lopen."
Dat was, uiteraard, geen rustige tocht. "Bij Beekbergen werden we beschoten. Ik weet nog dat we aan de rechterkant moesten blijven lopen, maar aan de linkerkant waren Duitsers op motoren. Maar er zweefden ook Engelsen met vliegtuigen boven ons. Een piloot begon met beschietingen. Je hoorde een grote knal, gekerm en geschreeuw. Ik weet nog dat ik dode mensen langs de kant zag liggen. Dat sla je wel op, want ik had nog nooit een dode gezien."

'Nooit geleerd om erover te praten'

Visser kan goed vertellen over zijn belevenissen, maar dat kan niet iedereen, vertelt Marieke van Kessel van de stichting Bridge to Liberation. "Mensen moeten erover praten, maar heel veel mensen hebben dat nog nooit gedaan. Ze hebben nooit geleerd om erover te praten."
Toch hoopt ze dat dat gebeurt. "Wij zoeken nu alle verhalen bij elkaar, voor in een archief. En we staan dus ook open voor elk verhaal, die vervolgens bij tot in oktober bij het Airbornemuseum in Oosterbeek welkom zijn.
De Week van Gelderland