Gelderse Vallei

Zeer giftige plant rukt op via middenberm Gelderse snelwegen

De gevlekte scheerling, een plant uit de schermbloemenfamilie.
De gevlekte scheerling, een plant uit de schermbloemenfamilie. © Wikipedia
NIJMEGEN - Wie de voorbije periode wel eens over de snelweg heeft gereden, heeft 'm mogelijk al gezien: de gevlekte scheerling. De plant rukt op in Nederland en doet dat op een wel heel bijzondere manier: via de middenberm van snelwegen.
De gevlekte scheerling is een plant die normaliter alleen voorkomt in hete duingebieden in het westen van het land en in het warmere Limburg, maar inmiddels is het leefgebied van de plant uitgebreid. Door klimaatverandering, zeggen de kenners. "Het is begonnen op de A2 in Zuid-Limburg," zegt Baudewijn Odé van Onderzoeksinstituut Floron in Nijmegen. "Meer en meer zien onze telteams de plant nu ook op andere plekken in Nederland."

Temperatuur middenberm ideaal

Waarom verspreidt de gevlekte scheerling zich nu juist via de middenberm van snelwegen? Slechts heel af en toe groeit hij ook in de zijberm. Het heeft allemaal te maken met de toegenomen temperatuur van het asfalt op de Nederlandse snelwegen door de klimaatverandering, weet Odé: "Tussen twee stroken asfalt is de temperatuur heel hoog," legt hij uit. "En bij deze temperatuur gedijt de plant het best."
Op de plantenverspreidingskaarten die het onderzoeksinstituut maakt, is dan ook duidelijk te zien dat de plant via de Gelderse snelwegen naar het noorden van ons land oprukt. Is dat erg, is de vraag - want de gevlekte scheerling is één van de giftigste planten in Nederland.

Socrates gedood met gevlekte scheerling

De plant is zelfs zo giftig, dat de oude Grieken hem rond 400 voor Christus gebruikten om ter doodveroordeelden ermee terecht te stellen. Eén van de bekendste slachtoffers van het gif van de plant is de beroemde Griekse wijsgeer Socrates.
Toch zegt Odé dat we ons geen zorgen hoeven te maken over het oprukken van de plant. "Socrates werd immers gedwongen het gif te drinken en wie loopt er nu op de middenberm van een snelweg?" zegt hij. Hij vindt de plant een aanwinst. "Hij kan wel 2 meter hoog worden en ziet er, als hij in bloei staat, ook nog eens prachtig uit."
Odé heeft contact gehad met Rijkswaterstaat over de bijzondere verspreidingswijze van de plant, maar ook die hebben gezegd geen problemen te zien in het oprukken van de gevlekte scheerling. Lopen in de middenberm van de snelweg is immers verboden in ons land.