Arnhem en omstreken

Arnhemse raad laat zich met kluitje in het riet sturen, volgens onderzoeker

Het Arnhemse gemeentehuis.
Het Arnhemse gemeentehuis. © Omroep Gelderland
ARNHEM - Doelstellingen die het Arnhemse college in zijn financiële stukken formuleert, zijn niet te controleren en evalueren. Daarmee doet de stad het slechter dan verschillende andere gemeenten, ziet onderzoeker Peter Struik die gespecialiseerd is in samenwerking binnen overheden. Struik vindt het zorgwekkend dat het de raad daarmee niet lukt zijn controlerende rol in te vullen, omdat 'de doelen gewoon niet helder zijn'.
Het besef is volgens Struik niet altijd aanwezig dat dat vooraf al goed geregeld moet zijn. "U kunt het college het vuur aan de schenen leggen om die doelen concreet te maken. Maar u laat zich een beetje met een kluitje in het riet sturen", spreekt de onderzoeker de aanwezige raadsleden toe.
Struik sprak in de Arnhemse gemeenteraad over het Duisenbergonderzoek, vernoemd naar voormalig Tweede Kamerlid Pieter Duisenberg. Daarbij worden rapporteurs vanuit de raad aangewezen om een specifiek onderwerp uit de gemeentelijke begroting te analyseren en vragen te inventariseren. Dat moet leiden tot een betere controlerende rol van de raad richting het college en er kunnen lessen uit getrokken worden om de juiste kaders te stellen.

'Schoonheid in eenvoud'

In dat onderzoek gaat het om de kernvragen: wat de gemeente wil bereiken, wat daarvoor nodig is en wat dat mag kosten. Vervolgens moet er gecheckt worden of dat ook op die manier is gebeurd. "De schoonheid zit hem in de eenvoud", merkt Struik op.
Arnhem experimenteert sinds kort met deze methode. De raadsleden die op die manier het ontwerp cultuur onder de loep namen, constateerden dat de doelstellingen op een manier geformuleerd zijn dat deze onmogelijk kunnen worden geëvalueerd. Er zijn namelijk geen specifieke metingen aan gekoppeld, waardoor niet kan worden vastgesteld of de doelen zijn gerealiseerd.

'Opdracht ligt er al jaren'

De algemene conclusie is dat moeilijk kan worden herleid wat er is bereikt, verduidelijkt raadslid Joris Brandts (D66). Ook heeft het college volgens hem nogal wat voornemens, waarbij de raad best wat actiever op de voortgang mag controleren. Zijn advies als rapporteur aan de raad is dan ook om doelen te formuleren die te evalueren en controleren zijn en daarbij inzichtelijk te maken welke keuzes er gemaakt moeten of kunnen worden.
Eigenlijk zou zo snel mogelijk de volledige begroting op die manier moeten worden doorgespit, meent Guus van der Laak (Arnhem Centraal). Dat erkent Brandts, al ziet hij wel dat dit een enorme berg werk op zou leveren. Toch ligt de opdracht in feite al jaren bij het college dat deze denkwijze gewoon in de financiële stukken moet zitten, constateert D66'er Mattijs Loor. Daar ziet hij geen vooruitgang in.

'Haalt er geen voorpagina mee'

Ook de kersverse wethouder Financiën Paul Smeulders onderschrijft het belang van de Duisenbergmethode. "Je haalt er nooit de voorpagina mee, maar het is wel belangrijk", ziet hij. "Tenzij Omroep Gelderland en De Gelderlander ons gaan verrassen", daagt de wethouder de journalistiek met een knipoog uit.
Smeulders zegt zich hier hard voor te willen maken en vraagt de raad hem daar scherp op te houden. Verbeteringen zijn in de ogen van de wethouder 'echt mogelijk'. "Ik zie het als mijn verantwoordelijkheid dat we daar de komende jaren slagen in gaan maken."