Arnhem en omstreken / Stedendriehoek

Rechtbank betuigt spijt om schrappen zaken: 'Dit is eenmalig'

Rémy van Leest, president van de rechtbank Gelderland.
Rémy van Leest, president van de rechtbank Gelderland. © NOS
ARNHEM - De beslissing om zo'n 1500 strafzaken niet meer voor de rechter te brengen, geeft de rechtbank Gelderland een vervelend gevoel. President Rémy van Leest zegt dat het een unieke situatie is, die in de toekomst hopelijk voorkomen kan worden.
Het Openbaar Ministerie Oost-Nederland deelde donderdag mee dat het een fors aantal zaken, zo'n 20 procent van het lopende aantal, niet meer voor de rechter laat komen. De betrokken partijen wachten al meer dan anderhalf jaar op behandeling, maar de rechtbank Gelderland - met vestigingen in Arnhem en Zutphen - kan het simpelweg niet meer bolwerken. De achterstand is te groot geworden en het aantal beschikbare rechters te gering. De ene rechter ging met pensioen, een tweede koos voor een baan elders en een derde was door corona lange tijd uit de roulatie.
De rechtbank Gelderland deed verwoede pogingen om het groeiend aantal zaken dat 'op de plank' terechtkwam terug te dringen. Pogingen om zaken elders onder te brengen mislukten en de komst van extra geld van het kabinet bood ook geen soelaas bij de bestrijding van de groeiende stapel liggende zaken.

Stuk voor stuk bekeken

De zaken die nu niet meer voor de rechter komen worden allemaal nog bekeken, belooft de rechtbank. Een deel wordt toch nog voor de rechter gebracht, maar het overgrote deel zal worden geseponeerd (de zaak komt in het geheel te vervallen) of afgedaan met een strafbeschikking - een straf van het Openbaar Ministerie zonder tussenkomst van een rechter. Dat kan een boete zijn, een taakstraf of een schadevergoeding. Een celstraf hoort daar nadrukkelijk niet bij.
Ben jij slachtoffer in een zaak die nu geseponeerd is? Of heb jij te horen gekregen dat de zaak wordt afgedaan met een strafbeschikking? Neem contact op met de redactie van Omroep Gelderland. Stuur een e-mail naar omroep@gld.nl.
Hoofdofficier Marthyne Kunst van het OM Oost-Nederland.
Hoofdofficier Marthyne Kunst van het OM Oost-Nederland. © NOS
Hoofdofficier Marthyne Kunst van het OM Oost-Nederland bevestigt in gesprek met de NOS op dat bijvoorbeeld winkeldieven, fietsendieven of vandalen en nu 'wegkomen' zonder voor de rechter te zijn verschenen. Wie als slachtoffer, naaste of verdachte betrokken is bij een woninginbraak, zedenzaak, zware mishandeling of dergelijke gebeurtenissen kan erop rekenen dat het Openbaar Ministerie de zaak alsnog voor de rechter laat komen.

In dienst van de samenleving

Rechtbankpresident Van Leest noemt het nieuws 'een beroerde boodschap'. "Als rechtspraak staan we in dienst van de samenleving. We verkopen niet graag nee en dat is wat we nu noodgedwongen moeten doen. Dit doe je liever niet, dit is eenmalig en uniek en hopen we niet meer te doen", zegt hij.
We hoeven de lichtere zaken niet meer als een loden last mee te trekken
Rechtbankpresident Rémy van Leest
Toch heeft dit drastische besluit ook een positieve keerzijde, benadrukt Van Leest. "Dit geeft ons wel de gelegenheid om in die andere zaken sneller duidelijkheid te geven voor aangevers, slachtoffers en verdachten. Doordat het OM de oude zaken niet meer aanbrengt, kunnen we ons richten op de zware zaken en hoeven we de zaken die wat lichter zijn, niet meer als een loden last achter ons aan te trekken."

Hoe nu verder?

De oplossing die het OM en de rechtbank hebben uitgedokterd is tweeërlei. "Drie jaar geleden zijn we begonnen extra rechters aan te nemen", zegt rechtbankpresident Van Leest tegen de NOS. "Zo'n opleiding duurt ongeveer drie jaar, dus tussen nu en eind volgend jaar krijgen we er zo'n 25 nieuwe collega's bij. Het gros daarvan zetten we in op strafzaken, zodat we geen nieuwe voorraden opbouwen en de liggende voorraden verder kunnen terugdringen."
Daarnaast gaat de rechtbank door met het werven van nieuwe rechters, zegt de president. "Daarmee maken we een begin met een oplossing. Dat zal zeker drie jaar tijd kosten. We doen dit met pijn in het hart, hiervoor is de rechtspraak niet bedoeld."