Stedendriehoek

Apeldoorn 'niet regenbooggemeente-waardig', welke gemeente wel?

Apeldoorn hijst jaarlijks de regenboogvlag
Apeldoorn hijst jaarlijks de regenboogvlag © Pixabay
APELDOORN - Anderhalf jaar nadat Apeldoorn zich uitriep tot regenbooggemeente gaat de gemeente in gesprek met LHBTI-inwoners. Die wil horen waar behoefte aan is. “Veel te laat”, luidt kritiek vanuit de politieke hoek. “Apeldoorn is de titel regenbooggemeente niet waard.” Maar wanneer is een gemeente dat wel?
“In Apeldoorn kun je best wel homo zijn. Als je er maar niks van zegt”, ervaart gemeenteraadslid Lilian Haak (WijApeldoorn). Ze verwijt haar gemeente geen gesprek te voeren met bijvoorbeeld scholen en sportclubs. “Het speelt niet. Het is geen onderwerp. Als regenbooggemeente moet je meer dan één keer per jaar de regenboogvlag hijsen.”
Eerste scheurtjes in het besluit om regenbooggemeente te zijn, ontstonden ruim een jaar geleden. Een paar maanden eerder besloot een grote meerderheid van de gemeenteraad dat Apeldoorn -als laatste van de grote gemeenten- zich zou inzetten voor de acceptatie, emancipatie en veiligheid van lesbische vrouwen, homoseksuele mannen en biseksuele, transgender en intersekse personen.

Intentieverklaring niet ondertekend

Maar beleid daarvoor bleef uit. Het toenmalige gemeentebestuur wilde geen doelgroepenbeleid. De Intentieverklaring Regenboogbeleid werd niet ondertekend. Maar na commotie die ontstond, gebeurde dat later alsnog. Apeldoorn maakt daarbij geen gebruik van een rijkssubsidie, in tegenstelling tot andere gemeenten die de intentieverklaring ondertekenden. Die verplicht gemeenten om beleid te schrijven en zelf ook de portemonnee te trekken.
Ongeveer een derde van alle gemeenten in Nederland heeft zich uitgeroepen tot regenbooggemeente. De helft daarvan, 56 gemeenten, heeft zich aangesloten bij het regenbooggemeenteprogramma van het ministerie van OCW, waaronder drie in Gelderland (Arnhem, Ede en Nijmegen). Nog eens 12 Gelderse gemeenten kiezen ervoor om er zelf zelf invulling aan te geven, zoals in Apeldoorn.
Wil jij weten of je in een regenbooggemeente woont? Klik hier voor een kaart.

Gesprek met LHBTI-gemeenschap

De gemeente Apeldoorn kiest ervoor in gesprek te gaan met de LHBTI-gemeenschap, om te horen waar behoefte aan is. Dat gesprek is dinsdag, en werd eerder uitgesteld vanwege corona. Maar de pandemie pleit het gemeentebestuur niet vrij om al eerder te handelen als regenbooggemeente, vindt fractievoorzitter van WijApeldoorn Lilian Haak.
“Het gesprek is een beginnetje, maar wel anderhalf jaar te laat. Er waren veel dingen die de gemeente al in werking had kunnen zetten”, vindt Haak, zelf één van de eerste transgender raadsleden van Nederland. “Apeldoorn is de regenboogtitel nog niet waardig. We hebben geen enkele regenboogfestiviteit. Zelfs geen eigen COC.”
De gemeente laat weten wel degelijk meer te doen dan 'alleen de vlag hijsen'. Op de werkvloer wordt gestreefd naar een afspiegeling van de samenleving. Ambtenaren die betrokken zijn bij de werving en selectie van nieuwe collega's kregen een masterclass 'objectief selecteren' aangeboden. Bij vacatures wordt tegenwoordig M/V/X vermeld.
Ook is er sinds kort een beleidsambtenaar aangesteld die verantwoordelijk is voor een 'Actieplan Regenbooggemeente'. “Het is super belangrijk dat we hiermee aan de slag gaan”, vindt de huidige wethouder voor Werk & Inkomen, Welzijn en Sport Sunita Biharie. Ze verwijst naar het nieuwe coalitieakkoord waarin staat: “We blijven vol inzetten op mensenrechten, het tegengaan van discriminatie, racisme en uitsluiting”.

Schiet Apeldoorn tekort?

De ambitie is er dus. Maar schiet Apeldoorn nu nog tekort om de titel regenbooggemeente te mogen dragen? Volgens Movisie, een landelijke organisatie die regenbooggemeenten adviseert en ondersteunt, is het lastig om antwoord te geven op die vraag. “Het is geen beschermde titel. En maatstaven zijn er niet. We horen helaas vaker dat inwoners weinig van de regenboogstatus van hun gemeente merken.”
In andere Gelderse gemeenten lijkt die kritiek niet aan de orde, volgens Joris Brandts van COC Midden-Gelderland. “Arnhem heeft bijvoorbeeld een regenboogagenda vastgelegd. Hierin staan maatregelen over veiligheid en het organiseren van netwerkbijeenkomsten voor de LHBTI-gemeenschap.”
Apeldoorn is altijd een lastige gemeente geweest
Ojon van Strijland - voorzitter COC Deventer e.o.
Dat er in Apeldoorn nog winst valt te behalen voor LHBTI'ers weet ook de voorzitter van COC Deventer en omstreken, waar Apeldoorn onder valt. “Apeldoorn is altijd een lastige gemeente geweest. We proberen er al jaren tevergeefs een netwerk op te bouwen.”, aldus Ojon van Strijland. “Het is een uitgestrekt gebied. Een deel schuurt tegen de Biblebelt aan.”
Op de Biblebelt komt vanuit de LHBTI-gemeenschap weinig van de grond, merken ze bij COC Midden-Gelderland. Dat is anders ten oosten van Arnhem, richting Doetinchem. "Daar gebeurt veel meer.” Toch ziet het COC in de Apeldoornse politiek wel vooruitgang. “Nu Apeldoorn een regenbooggemeente is, gaan partijen er anders naar kijken. Het is makkelijk roepen: er is geen beleid. En zelf achterover leunen en niks doen”, zegt Van Strijland over de kritiek op de achterblijvende resultaten.

Ambassadeurs gezocht

Van Strijland hoopt dat dinsdag, wanneer Apeldoorn in gesprek gaat met de LHBTI-gemeenschap, zich vrijwilligers melden: “actieve ambassadeurs die voor het COC verbinding kunnen leggen tussen ons, de gemeente en politieke partijen. En kijken waar behoefte aan is. We moeten niet blijven hangen in 'iedereen vindt dat het gelukt is met de acceptatie'. Dat is het nog lang niet. Ook niet in Apeldoorn."
De Apeldoornse wethouder Sunita Biharie hijst de regenboogvlag
De Apeldoornse wethouder Sunita Biharie hijst de regenboogvlag © Rob Voss