Arnhem en omstreken / Liemers

Huissen vecht nog ieder jaar tegen de 'Geldersen' uit Arnhem

HUISSEN - Het is elk jaar raak in Huissen. Tijdens het St. Jansfeest eind juni wordt de klok teruggedraaid en vechten de inwoners tegen een vijand die ze al kennen sinds 1502. Het beleg en ontzet van het stadje wordt dan symbolisch, maar wel met veel enthousiasme opnieuw beleefd. En de Arnhemmers die gaan ieder jaar weer met hangende pootjes terug de Rijn over.
De gilden St. Gangulphus en St. Laurentius spelen een belangrijke rol in het sociale leven van Huissen, dat lang geleden bij Kleef hoorde. De twee groepen waren in 1502 samen met Kleefse soldaten verantwoordelijk voor het verjagen van de troepen van hertog Karel van Gelre (De 'Geldersen' kozen het hazenpad terug naar Arnhem). Hoe dat in 1970 wordt nagespeeld door de twee gilden is te zien in de 15e aflevering van de Ons Dorp-serie op TV Gelderland.

Huissen een gespleten stadje?

Behalve de gilden kent Huissen ook nog een heleboel verenigingen zo blijkt in de film die waarschijnlijk op zaterdag 27 juni 1970 werd opgenomen. Er is in het plaatsje een tweedeling: je hebt Huissen-stad en Huissen-Zand. Die tweede kern bestond vroeger vooral uit veel tuinders, en die vormden een hechte gemeenschap. De onderlinge concurrentie tussen Stad en Zand kwam vooral op het voetbalveld tot uiting. Wedstrijden tussen RKHVV (Stad) en Jonge Kracht (Zand) hadden af en toe ook wel iets weg van veldslagen. Gelukkig voor de spelers zijn de clubs alweer een tijdje in heel andere klassen ingedeeld.

De Slag die altijd gewonnen wordt

Maar even terug naar de Slag om Huissen waaraan veel bijzondere en kleurrijke figuren deelnemen. Zo zijn er in wit geklede doktoren, want waar wordt gevochten vallen gewonden. Heel serieus nemen ze hun werk niet, in de film zijn er twee te zien die veel lol maken en vooral zelf gebruik lijken te maken van een fles met een 'geneeskrachtige' vloeistof.
De 'doktoren' maken er een potje van
De 'doktoren' maken er een potje van © Omroep Gelderland
Dan is er nog de koerier te paard die het begin van de slag aankondigt en de wildeman met baard en lang haar die rond rent en springt, verwarring sticht en beide partijen uitdaagt. De Slag eindigt bij het St. Jansvuur waar de koning van de 'Geldersen' doorheen wordt gesleept als teken van de nederlaag. De overwinnaars trekken weer naar de stad om het goede nieuws aan de vrouwen te vertellen. De dames houden zich schuil net zoals in vroeger tijden, maar dansen uitbundig op straat als hun helden zich melden. In café De Betuwe wordt nog flink feest gevierd en zijn de gilde-leden nadrukkelijk aanwezig. De dames van de gilden wachten in het Teerhuis, café de Harmonie , op hun bevrijding.
De Slag gaat beginnen !
De Slag gaat beginnen ! © Omroep Gelderland

Pikante foto's afgedekt

In het stadje gaat de de camera natuurlijk op bezoek bij de middenstanders. Bij Joop Broekman 'heren- en jongensmode' worden onder andere hoedjes gepast. Bij de Coöperatieve Raiffeisenbank Boven-Betuwe worden een aantal briefjes van honderd gulden uitgeteld en kun je terecht voor het boeken van een vakantiereis. Bij Hegeman garage en transport kost de benzine 56 cent per liter en de HEMA blijkt ook dan al de halve (of toch een hele?) rookworst te verkopen (voor 1 gulden en 9 cent). Bioscoop Apollo aan de Langestraat vertoont de Franse gangsterfilm Le Clan des Siciliens en had ook regelmatig Tiroler-films op het programma. De pikante Tiroler-foto's in de uitstalkast van de bioscoop werden tijdens de sacramentsprocessie ofwel 'de Umdracht' in Huissen discreet afgedekt om de gelovige plaatsgenoten niet te shockeren.
De vleeswaren-afdeling bij HEMA-Huissen in 1970
De vleeswaren-afdeling bij HEMA-Huissen in 1970 © Omroep Gelderland

Zwemmen in het Zwanenbad

Het is een mooie, warme dag en dus wordt ook het befaamde Zwanenbad niet overgeslagen door de cameraploeg. Het is er druk in en om het water en zeker bij de kraam waar frisdrank, snoep en chips worden verkocht. Muziekvereniging Volharding (Huissen Zand) zorgt nog voor het nodige vertier en aan het eind mogen de judoka's van Judokwai en de volksdansgroep Leanka hun kunsten vertonen. Dat dansen slaat wel aan bij de ouderen, maar de Huissense jeugd staat erbij te grinniken. Tikkie te onhip zullen we maar zeggen. Mocht u trouwens eens een dorpsfilm in kleur willen zien dan is deze van Huissen te vinden op de site van de gilden.
Ons Dorp is iedere maandag vanaf 17.20 uur te zien op TV Gelderland en nu al in onderstaande video. De serie komt tot stand met medewerking van het Gelders Archief, Regionaal Archief Rivierenland, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers en de plaatselijke historische genootschappen. Volgende week de laatste aflevering van de 2022-serie met Wadenoijen. Ken je een dorpsfilm die nog niet bij Omroep Gelderland te zien was meld dit dan aub via onsdorp@gld.nl of 026-3713713