Achterhoek

Dit slimme apparaat uit de Achterhoek gaat de strijd aan met stikstof

Ontwikkelaar Franklin Stump bekijkt de meetapparatuur
Ontwikkelaar Franklin Stump bekijkt de meetapparatuur © Omroep Gelderland
HAARLO - Koeien poepen en plassen en daardoor ontstaat stikstof, dat is inmiddels wel bekend. Maar de vraag hoeveel stikstof (eigenlijk ammoniakgas) er in een stal is, blijkt moeilijk te beantwoorden. Want je ruikt en ziet het niet. Een nieuwe innovatie die in de Achterhoek ontwikkeld wordt, moet uitkomst bieden.
Twee gele kastjes hangen bovenin de stal van melkveehouder Arjan Prinsen in Haarlo. "Er zijn al wel ingewikkelde systemen die stikstof kunnen meten", zegt Franklin Stump van ontwikkelaar Estede Scientific uit Aalten. "Maar dit soort apparatuur in een stalomgeving is uniek."
Zo werkt de nieuwe uitvinding voor boeren in de Achterhoek:
Wint dit slimme apparaatje uit de Achterhoek de strijd tegen stikstof?
Iedere vijf minuten meten sensoren welke stoffen er in de lucht hangen. Die metingen zijn op dat moment via een computer te bekijken. "Uiteindelijk wil je zien hoe snel en hoeveel ammoniak een stal produceert. Op die manier kun je namelijk zien wat het effect is van maatregelen. Hiermee creëer je bewustzijn bij de boer."

Achterhoekse samenwerking

Terwijl Franklin de meetapparatuur bekijkt, staan melkveehouder Arjan Prinsen en projectleider Hayo Canter Cremers van de Stichting Biomassa in de stal te praten. De stichting Biomassa is een samenwerking van zeven Achterhoekse bedrijven, LTO Noord en de Aeres Hogeschool. Het gezamenlijke doel is het stimuleren van innovaties. "Het belang is dat er een betaalbaar systeem komt waarmee de agrariërs à la minuut inzicht krijgen in de stikstofemissies in hun stal", aldus Canter Cremers.
Boer Arjan is het eens met beide mannen: "Het is inderdaad een stukje bewustwording. Wij weten eigenlijk helemaal niet wat er in een stal gebeurt, als het gaat om uitstoot van stikstof. Nu weten we dat wel."
Door te meten weten we wat er in een stal gebeurt en hierdoor kunnen we maatregelen nemen
Arjan Prinsen, melkveehouder
Doordat een boer nu weet wat de uitstoot op bepaalde momenten is, kan hij er ook voor zorgen dat die uitstoot omlaag gaat. Dat kan hij doen door maatregelen te nemen op het moment dat er veel uitstoot is. "Zo kan ik bijvoorbeeld de mestrobot, die de mest van de koeien opruimt, vaker inschakelen", legt Arjan uit.

Stikstofprobleem oplossen

Alle drie zijn ze ervan overtuigd dat het meetsysteem de boeren (en dus ook Nederland) enorm gaat helpen in de stikstofproblematiek. Ook ambtenaren op het ministerie zijn enthousiast.
Eigenlijk is het hele stikstofprobleem in de landbouw met innovaties voor veel minder geld op te lossen
Hayo Canter Cremers, Stichting Biomassa
Canter Cremers: "Als je kijkt naar het grotere plaatje, dan zie je nu dat de overheid boeren gaat uitkopen voor heel veel geld. Eigenlijk is het hele stikstofprobleem in de landbouw met innovaties voor veel minder geld op te lossen. Dit systeem gaat het stikstofgehalte halveren."

Proef uitbreiden

Melkveehouder Arjan denkt zelfs het hele stikstofprobleem in de Achterhoek ermee op te kunnen lossen. De meetapparatuur hangt nu alleen in zijn stal. "De bedoeling is om dit in minimaal twintig stallen in de Achterhoek te installeren om daarmee een breder beeld te krijgen van de stikstofproductie in verschillende soorten stallen", zegt Stump.
Daarnaast gaat de Wageningen Universiteit de initiatiefnemers helpen bij het controleren en betrouwbaar maken van het systeem en de meetresultaten.

Boeren enthousiast

Eind vorig jaar is de apparatuur opgehangen in de stal van Arjan. Op dat moment is het als een lopend vuurtje rondgegaan binnen de agrarische sector: "Toen wij aankondigden dat we deze proef gingen doen, heeft mijn telefoon roodgloeiend gestaan. Boeren vanuit het hele land belden me en gaven aan dat ze ook zo’n systeem in hun stal wilden hebben", vertelt Canter Cremers.
Toch zal het nog even duren voor iedereen het systeem kan kopen. "We moeten vaststellen of de elektronica betrouwbaar is en dat is best ingewikkeld", zegt Canter Cremers.
"We willen uiteindelijk dat het een betaalbaar systeem wordt", gaat Stump verder. "In het kastje zitten namelijk allemaal gevoelige sensoren en de vraag is hoe lang die meegaan in boerenstallen." Tot nu toe ziet het er allemaal goed uit en Canter Cremers verwacht dat het apparaat over een half jaar op de markt zal komen.