Stedendriehoek

Nog geen oplossing voor lekkende bult met schadelijke stoffen

EERBEEK - Om milieuschade te voorkomen moet er iets gebeuren met de bult staalslakken op een oude vuilstort in Eerbeek. Toch blijft actie tot nu toe uit, tot ergernis van omwonenden. "Ondertussen sijpelt het maar door, je wil toch geen zware chemicaliën in je grond hebben?"
De eigenaren van de stortplaats in Eerbeek krijgen maandag een last onder dwangsom in de brievenbus. De provincie Gelderland drong er eerder al bij de bedrijven op aan dat zij het grondwater rondom de stortplaats uitgebreider moeten controleren op vervuiling. "Tot nu toe is hier niet aan voldaan", laat de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) weten. Als er geen actie wordt ondernomen volgt er een dwangsom.
Bekijk hier waarom de omwonenden zo bezorgd zijn:
Hoe nu verder met de staalslakken?
De vrees van omwonenden voor milieuschade door de staalslakken bleek in februari gegrond. Toen publiceerde de provincie Gelderland een rapport waarin onderzoekers al in oktober vaststelden dat er inderdaad kans op vervuiling is als er niet wordt ingegrepen op de berg met 200.000 ton staalslakken aan de Doonweg. Op de oude stort staat inmiddels een zonnepark.
Staalslakken zijn brokken die vrijkomen bij de productie van staal. Het wordt gebruikt in de weg- en waterbouw en in het geval van Eerbeek op een vuilstort.

Zware metalen in grondwater

Waar het idee was dat de staalslakken een harde korst zouden vormen, sijpelt er nu regenwater doorheen. Het neemt metalen en andere stoffen mee naar de bodem. "In het grondwater zijn verhoogde concentraties aan zware metalen en aluminium aangetroffen", concludeert de provincie, die erbij vermeld dat het op dit moment niet gevaarlijk is voor de volksgezondheid.
De eigenaren, de bedrijven DS Smith en Folding Boxboard, schakelden zelf ook experts in om de situatie te beoordelen. Onderzoeksbureau Arcadis stelde een half jaar geleden al dat er op korte termijn iets moest gebeuren met de constructie van de staalslakken.
Otto van Beers, één van de eigenaren van de stortplaats, zegt dat de juiste oplossing vinden tijd kost. "We kijken hoe we dit voorgoed kunnen verhelpen."

Vervuild water stroomde pad op

De zorgen van de omwonenden bereikten ondertussen een hoogtepunt toen de sloot die vervuild water eigenlijk op zou moeten vangen, diverse keren overstroomde. Witgele smurrie met gebluste kalk, oftewel calciumhydroxide, stroomde een bospad op. Ook blijkt er aluminium, barium, strontium en vanadium in het witte water te zitten. Volgens onderzoekers blijven deze concentraties binnen de gestelde normen.
"Dat is inmiddels opgeruimd, het is bemeten en bemonsterd en daar is geen ongerustheid uit ontstaan", aldus van Beers. Maar onderzoekers stellen ondertussen dat de sloot helemaal geen 'afdoende' voorziening is om te voorkomen dat vervuild water niet (deels) in het grondwater kan stromen. Wanneer het 'witte water' over langere tijd de bodem inloopt, kan er op den duur mogelijk wel schade in het grondwater ontstaan.

15.000 zonnepanelen demonteren?

Om dit te voorkomen moeten de staalslakken worden afgedicht "Maar er gebeurt nog niks", concludeert omwonende Marjan de Jong. "Wat doet dit ondertussen met ons grondwater? Mensen kweken hier hun eigen groente, er grazen hier koeien, kan dat nog wel?", vraagt ze zich af. Met zo'n zestig anderen bezocht ze recent een bijeenkomst waar de eigenaren de buurt informeerden. Een concrete oplossing hoorde ze toen niet.
Mensen kweken hier hun eigen groente, er grazen hier koeien, kan dat nog wel?
De onderzoekers van Arcadis hebben in oktober twee oplossingen aangedragen voor de situatie in Eerbeek. Alle zonnepanelen eraf en een laag grond op de grijze massa storten, of folie onder de zonnepanelen doortrekken om het zo af te dekken. Van Beers wil nog niet ingaan op deze opties. "We zijn nu bezig om met de omgevingsdienst (ODRA) de juiste oplossing te vinden."
De GroenLinks fractie in de gemeente Brummen stelde aan meerdere keren vragen over het uitblijven van maatregelen. "Er is nog steeds geen oplossing. Men is bezig, maar we krijgen weinig informatie", zegt raadslid Jeannette Hagman. "In eerste instantie gaf men ook telkens aan dat er niets aan de hand was, het was een doofpot. Totdat bleek dat er wel degelijk iets aan de hand is, en de Omgevingsdienst nu zelfs een dwangsom oplegt."

Voorlopig geen werkzaamheden

Voor de huidige constructie, 230.000 staalslakken als ondergrond voor een zonnepark, zullen de eigenaren niet nogmaals kiezen. "We hadden gehoopt dat dit een oplossing was om van een onnuttige plek een nuttige plek te maken. Met de wetenschap van nu had je het waarschijnlijk niet gedaan", zegt van Beers.
Begin mei zeggen de eigenaren de buurt opnieuw te informeren. "Het probleem moet worden opgelost, dat gaan we ook doen. Maar dat zal niet voor de zomer zijn." Ondertussen blijven omwonenden en raadsleden wachten. "Er is eigenlijk al twee jaar verstreken, maar nu is het in beweging. Dus laten we hopen op een goede oplossing, en dat het niet nog erger wordt."
De stortplaats aan de Doonweg in Eerbeek is vanaf de jaren vijftig gebruikt voor het bergen van afval van de lokale papierindustrie, voornamelijk papierpulp. De stortplaats wordt vanaf 2002 niet meer gebruikt voor de afvalstort. Op een deel van de afvalberg zijn staalslakken aangebracht als tijdelijke afdekking en fundering voor een zonnepark.