Gelderland

De natuur in Nederland staat er slecht voor, hoe zit dat in Gelderland?

De natuur gaat hard achteruit.
De natuur gaat hard achteruit. © ANP
ARNHEM - Het gaat slecht met de Nederlandse natuur en het beleid om de natuurkwaliteit te verbeteren schiet ernstig tekort. Dat zegt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) in een rapport. Maar hoe staat het er eigenlijk voor in onze provincie? We zochten het uit.
In het rapport wordt onder meer gesproken over het feit dat Nederland een 'veel inclusiever' natuurbeleid moet voeren. Het beleid zou zich moeten richten op al ons groen, niet zozeer alleen op de beschermde gebieden, zeggen de onderzoekers. Ze stellen bijvoorbeeld dat dorpen en steden veel groener moet worden. Dat is goed voor de biodiversiteit, want die loopt overal snel terug. "Er is sprake van een biodiversiteitscrisis."
En dat weten ze in onze provincie maar al te goed, zo blijkt uit een rapport van de provincie Gelderland uit 2021. "Zoals we al in een rapportage uit 2018 zagen is de biodiversiteit in ons landelijk gebied fors afgenomen. En herstel is nog niet zichtbaar. Enkele maatregelen om biodiversiteit te herstellen en te ontwikkelen leveren goede resultaten op, maar deze zijn ook nog onvoldoende voor een algemeen herstel", zegt de provincie. "Dat is werk van de lange adem."

Meer libellen en zoogdieren

De provincie stelt dat er al wel stappen zijn gezet. Zo zijn er meer zoogdieren en libellen. Maar het gaat bijvoorbeeld weer veel minder met de heide en de bossen op droge zandgrond (die zien we op de Veluwe, red.). Dat komt door verzuring van de bodem en een tekort aan mineralen. Dat wordt weer veroorzaakt door stikstofneerslag. De provincie experimenteert nu op die plekken met het toedienen van mineralen om de balans te herstellen. De komende jaren moet duidelijk worden of dat genoeg oplevert.
Nieuwe natuur in de maak bij Korte Broek in Vaassen.
Nieuwe natuur in de maak bij Korte Broek in Vaassen. © GLK

In de stad

Volgens het rapport over de Nederlandse natuur gaat het ook slecht met de natuur in de stad. Er zou te weinig aandacht voor zijn. Dat erkent de provincie ook wel deels als ze kijken naar bijvoorbeeld de vogels in de stedelijke gebieden. "Met de Gelderse stadsnatuur gaat het niet goed. Door meer woningbouw in de stad, verharding van tuinen en kunstlicht staat de kwaliteit van het leefgebied onder druk."
Vogels hebben het daardoor moeilijk, zegt de provincie. Die kunnen moeilijk groene beschutte plekken vinden om hun jongen veilig groot te brengen. Want in de stad hebben vogels een grote en veel aanwezige vijand: de huiskat. Daarnaast veroorzaken bestrijdingsmiddelen sterfte en is er te weinig voedsel.
De provincie probeerde hier wat aan te doen door daken te vergroenen, 'natuurinclusiever te bouwen', de straatlantaarns minder fel te zetten en het aanbieden van broedgelegenheden. Het leverde maar een beperkt succes op, zegt de provincie. Juist omdat het voedselaanbod een groter probleem is.

'Meer natuur nodig'

Dat er meer natuur moet komen in Gelderland, is wel duidelijk. Dat weten ze ook bij Geldersch Landschap en Kasteelen. Die stichting heeft een speciaal fonds in het leven geroepen om nieuwe natuur te maken. Peter van den Tweel is directeur-bestuurder van de stichting en hij wil grond opkopen om daar natuur van te maken. Door klimaatverandering, intensief landgebruik en verdroging gaat de kwaliteit van de natuur achteruit. Door bestaande natuurgebieden uit te breiden, is de natuur beter bestand tegen dit soort negatieve effecten, is de gedachte.
Gelders Natuurfonds
Kleine natuurgebieden die omringd zijn door landbouw zijn volgens de stichting kwetsbaar. Zo is hier de waterstand over het algemeen lager, waardoor een periode van droogte sneller tot problemen leidt. De natuurorganisatie wil daarom de komende jaren meer gronden aankopen en daarvan nieuwe natuur maken.

Maatregelen

De provincie zelf werkt ook aan enkele natuurmaatregelen, zo is online te lezen. Zo werken ze aan de verbetering van de kwaliteit van de natuurgebieden, wordt er gekeken naar het uitdrogen van grond, wordt er gewerkt aan 3600 hectare 'natuurinclusieve landbouw' bij ruim zestig boeren en wordt er nieuw bos aangelegd.
Staatsbosbeheer zegt dat extra bos belangrijk is voor het klimaat en de opslag van koolstofdioxide. Daarom wordt er tot 2030 in Gelderland 500 hectare extra bos aangelegd. Nog dit jaar moet van die 500 hectare al 120 hectare nieuw bos gerealiseerd zijn, zegt de provincie.
Stikstof sloopt onze bossen op de Veluwe, zegt bosecoloog Jan den Ouden. Hij vindt dat er snel een oplossing gevonden moet worden: