Stedendriehoek

Waarom dit kasteel van de koning de 'meest logische plek' is voor Oekraïense vluchtelingen

In Slot 't Oude Loo worden vanaf half april vluchtelingen uit Oekraïne opgevangen.
In Slot 't Oude Loo worden vanaf half april vluchtelingen uit Oekraïne opgevangen. © ANP
APELDOORN - Jagermeesters, adellijke families en Napoleon. Ze verbleven allemaal in Slot 't Oude Loo waar binnenkort ook Oekraïners worden opgevangen die vluchten voor het Russische geweld. Ook Willem-Alexander verblijft nog regelmatig in het jachtslot uit de vijftiende eeuw, weet Huub Ummels, kenner van de Apeldoornse geschiedenis. Maar slaapt er straks een Oekraïense vluchteling in het bed van Zijne Majesteit de Koning?
"Nee, dat verwacht ik niet", zegt Ummels, die Slot 't Oude Loo op z'n duimpje kent. Hij is oud-beleidsambtenaar Cultureel Erfgoed bij gemeente Apeldoorn. "De achterste vierkante toren is het verblijf van koning Willem-Alexander en koningin Maxima. Er is een werkkamer en een slaapkamer, maar ik neem niet aan dat ze (de vluchtelingen uit Oekraïne, red.) daar zullen verblijven."

Verblijf voor belangrijke figuren

"Het is een oud jachtslot dat dateert uit de late middeleeuwen. Aan het eind van de zeventiende eeuw is het gekocht door stadhouder en koning van Engeland Willem III. Hij wilde net als Lodewijk XIV van Frankrijk een soort Versailles hebben en heeft Paleis het Loo gebouwd. Het jachtslot werd 't Oude Loo", vertelt historicus Han van Bree die een grote affiniteit met het koningshuis heeft.
't Oude Loo ligt op enige afstand van Paleis het Loo en is verscholen in de bossen nabij Apeldoorn.
't Oude Loo ligt op enige afstand van Paleis het Loo en is verscholen in de bossen nabij Apeldoorn. © Omroep Gelderland/ANP
In de historie van Slot 't Oude Loo hebben er verschillende belangrijke mensen uit de Gelderse geschiedenis gewoond, weet Apeldoorn-expert Ummels. "Er woonden jagermeesters en rentmeesters. Als rentmeester van de hertog was je een machtig man en dan kon je daar verblijven", weet de Apeldoorn-kenner.
Ummels: "In de jaren 50 werd 't Oude Loo door Wilhelmina gebruikt om oecumenische conferenties te houden. De Greet Hofmans-affaire speelde zich daar ook af." Van Bree schrijft momenteel een biografie over deze vriendin en adviseur van Juliana. "Deze Oude Loo-conferenties gingen over Gods bedoelingen met de wereld na de Tweede Wereldoorlog. Er waren in totaal zeventien conferenties", aldus Van Bree. In 1813 verbleef er een Nederlands-Engels jachtgezelschap en het werd ook een tijd gebruikt als hospitaal en apotheek.
Willem-Alexander en Maxima gebruiken het als weekendhuisje en komen er regelmatig
Huub Ummels, Apeldoorn-kenner
Ook vandaag de dag wordt het jachtslot uit de vijftiende eeuw gebruikt. "De familie gebruikt het voor feesten, partijen en fotoshoots", weet Van Bree. Daarnaast worden er gasten ontvangen: "Op de vooravond van de inhuldiging van Willem-Alexander in 2013 verbleven de kroonprinsen Noorwegen, België en Spanje op 't Oude Loo", stelt Ummels. Ook Beatrix is er veel. Ze schreef er de toespraak na het Koninginnedagdrama van 2009 in Apeldoorn. "Willem-Alexander en Maxima gebruiken het als weekendhuisje en komen er regelmatig", aldus Ummels.
Eerder woonde in 2006 de toenmalige Japanse kroonprins Nahuritu en zijn vrouw Masako een tijdje in het Apeldoornse kasteel. Masako was overspannen en leed erg onder de strenge etiquette aan het Japanse hof.

Indische Nederlanders en Hongaren

Het is niet opvallend dat het Nederlandse koningshuis ruimtes in Gelderland beschikbaar stelt voor vluchtelingen. Paleis het Loo werd in 1958 open gesteld voor Indische Nederlanders die destijds terugkwamen uit Indonesië. Er werden 72 vluchtelingen opgevangen in het paleis. De vleugel werd voor hun komst volledig opnieuw ingericht en gestoffeerd.
Koningin Juliana ontfermde zich twee jaar daarvoor over het lot van Hongaarse vluchtelingen die naar Nederland kwamen voor de Hongaarse Opstand van 1956. Ze werden opgevangen in het tuinhuis van het Apeldoornse paleis. "Wilhelmina heeft er in 1953 slachtoffers van de Watersnoodramp op laten vangen", weet Van Bree.

'Logische locatie'

Ummels kent het kasteel goed en verwacht dat de Oekraïners op de tweede etage kunnen verblijven of op de gastenkamers van de koninklijke familie. "Beneden zitten de woonvertrekken. Op de eerste etage zitten wat slaapkamers, de tweede etage is voor dienstpersoneel en minder belangrijke gasten, de derde verdieping is voor personeel en de op de vierde etage zijn recent een vijftal kinderkamers gebouwd, omdat de familie van Oranje kindertalrijk is geworden." Het Rijksmonument is sierlijk ingericht volgens Ummels. "Er zijn prachtige muurschilderingen en gebrandschilderde ramen met wapenschilden en spreuken."
Vanwege hun dalende populariteit, voelen ze de druk van de bevolking
Han van Bree, koningshuisdeskundige en historicus
Slot 't Oude Loo is de meest voor de hand liggende locatie om vluchtelingen op te vangen, beargumenteert Van Bree. "Paleis het Loo is een museum, Paleis Soestdijk is niet meer van de familie. 't Oude Loo is dan de meest logische plek." De Oranjes worden door de samenleving ook min of meer gedwongen om vluchtelingen op te nemen. "Vanwege hun dalende populariteit, voelen ze de druk van de bevolking", zo is de theorie van Van Bree.

'Zes tot acht gezinnen'

De verwachting is dat Slot 't Oude Loo half april klaar is om de Oekraïense vluchtelingen op te vangen. "Naar verwachting zullen zes tot acht gezinnen, ofwel twintig tot dertig personen, er gebruik van kunnen maken", meldde de Rijksvoorlichtingsdienst maandag.
Het jachtslot bevindt zich op het terrein van Kroondomein Het Loo in te Apeldoorn. Het gebouw ligt op enige afstand van paleis Het Loo verscholen in de bossen en is omringt met een gracht. Het park rondom het slot is slechts twee maanden per jaar geopend voor publiek, normaal gesproken in april en mei. De rest van het jaar is het park gesloten.
Het slot uit de vijftiende eeuw is eigendom van de staat en wordt gehuurd door de koninklijke familie.