Gelderland

Geld witwassen in het buitenland, hoe werkt dat eigenlijk?

Deense journalisten die onderzoek deden naar mogelijke miljoenenfraude
Deense journalisten die onderzoek deden naar mogelijke miljoenenfraude © Omroep Gelderland, DR Deense publieke omroep
Deense curatoren vermoeden dat bedrijven met drie Gelderse directeuren betrokken zijn bij mogelijke btw-fraude en witwassen in Denemarken. Maar dat witwassen, wat is dat precies en hoe werkt het? Twee advocaten leggen het uit. "Het gebeurt niet per ongeluk.”
Het witwassen van kleine sommen contant geld gaat redelijk eenvoudig, zegt curator en advocaat Derk van Geel. "Je koopt een bloemetje, en het geld gaat in de kassa. Dan is je contante geld schoon."
Het wordt wat ingewikkelder als je als verkoper wilt witwassen. Verkoop je 'op papier' voor 200.000 euro bloemen? Dan moet je aan de Belastingdienst aantonen dat je die bloemen eerst hebt ingekocht: je hebt een factuur nodig.

Nepfactuur

Daar kan je een 'vage vennootschap' uit bijvoorbeeld Denemarken of Litouwen voor gebruiken, die een nepfactuur schrijft. De bloemen zijn dan in het echt niet geleverd, maar op papier wel. Een bedrijf dat vaker van die nepfacturen verstuurt, wordt soms een ‘factuurfabriek’ genoemd, legt van Geel uit. Vaak worden de nepfacturen gebruikt bij witwassen.
Van Geel is gespecialiseerd in faillissementsfraude. Samen met advocaat Michiel van Eersel, specialist op gebied van regels ter voorkoming van witwassen, keek hij met Omroep Gelderland mee naar de Deense faillissementsverslagen. Dat er iets aan de hand lijkt, bevestigen zij beiden.

'Riekt naar fraude'

Van Geel ziet veel 'red flags', zoals een boekhouding die niet klopt en grote onverklaarbare stromen geld over de grens. "Dit heeft alles weg van schijnbedrijven", zegt hij. "Het riekt naar fraude.” Ook Van Eersel ziet dit. Dit heeft de schijn van witwassen, zegt hij. Maar zeker weten doe je het niet.
“Je hebt met deze verslagen maar een klein stukje van de puzzel”, legt van Geel uit. Het kan gaan om btw-fraude (waarbij bedrijven btw rekenen, maar het niet afdragen aan de Belastingdienst), of het kan bijvoorbeeld gaan om witwassen. Met het vermoeden van de curator, is het nog niet onomstotelijk bewezen, zegt hij. Er moet dus verder onderzoek worden gedaan.
Curator Derk van Geel over witwassen
Curator Derk van Geel over witwassen © Omroep Gelderland
Curatoren zijn verplicht om aangifte te doen of melding te maken als zij iets verdachts zien. Ook in Denemarken is dit het geval. In deze casus hebben de Deense curatoren ook dan ook aangifte bij de politie gedaan, zegt curator Cathrine Wollenberg Zittan.

Internationale grenzen over

Voor opsporingsdiensten wordt het alleen moeilijk als geld grenzen oversteekt. Van Geel: “Als je internationaal maar genoeg geld rondpompt, is het voor de Belastingdienst vaak moeilijk vast te stellen wat zwart of wit geld is. Ik heb de indruk dat we daarmee te maken hebben."
Waarom Denemarken? Dat blijft voor beide experts onduidelijk. “Daar lijkt geen enkele goede reden voor", zegt Van Eersel.
Waar de experts het over eens zijn, is hoe je hierbij betrokken raakt. Van Geel: “Dat gaat niet per ongeluk. Bestuurders zijn geen slachtoffers. Dit doe je alleen als je er zelf beter van wordt, bijvoorbeeld als je er wat geld voor krijgt.” Het idee van witwassen is geld dat niet bestaat, bestaanbaar maken. “Daar is hulp bij nodig.”

Gevangenisstraf

Ook als mensen 'slechts' stroman zijn, is het niet aannemelijk dat zij van niets weten, zegt Van Eersel. “Zij nemen vaak welbewust het risico dat zij betrokken zijn bij een wetsovertreding.” Ook een kleine rol in dit geheel is strafbaar, zegt van Eersel: “Als stroman help je mee fraude te plegen." In Nederland loopt een straf voor betrokkenheid bij witwassen, faillissementsfraude of fiscale fraude snel op, zegt hij. "Dat kan je zo een paar jaar gevangenisstraf opleveren.”
Het brein achter deze operatie moet overigens verstand van zaken hebben, zegt hij. “Zo’n internationaal web van vennootschappen is echt ingewikkeld. Je moet echt begrijpen wat je aan het doen bent. Je moet onder meer verstand hebben van fiscale regelgeving.”

Reactie van de Gelderse bestuurders

Alle drie de Gelderse directeuren van de Deense bedrijven T-Holder Entreprise, Bugt Entreprise en Bruchem Services ontkennen betrokkenheid bij fraude of witwassen. Zij zeggen dat hier geen sprake van is, en dat zij niet op de hoogte zijn van documenten die daar naar verwijzen.
De uitgebreide reacties zijn te lezen in het nieuwsartikel dat eerder vandaag verscheen.
Zie ook: