Noord-Veluwe

Samenwerkende oppositie kan Elburgse koopzondag terugbrengen

In 2020 organiseerden de ondernemers uit Elburg een illegale koopzondag als statement tegen de lokale politiek.
In 2020 organiseerden de ondernemers uit Elburg een illegale koopzondag als statement tegen de lokale politiek. © Omroep Gelderland
ELBURG - Veel ondernemers uit de Vesting van Elburg kijken hoopvol vooruit naar de verkiezingen van 16 maart aanstaande. Een nieuwe gemeenteraad kan voor hen grote gevolgen hebben. Tot nu toe blokkeerden drie van de vier coalitiepartijen de keuzevrijheid voor ondernemers om op zondag open te gaan. Maar verandering lijkt mogelijk, mede door een bijzondere samenwerking van drie oppositiepartijen.
'De coalitie vindt zondagsrust waardevol [...] en zal daarom de komende periode geen initiatieven nemen om verandering te brengen in de huidige situatie.' Die tekst in het voorwoord van het coalitieakkoord kwam vier jaar geleden als een klap in het gezicht voor veel ondernemers, met name in de Vesting van Elburg. Een groot deel van de winkels daar is gericht op het toerisme, en minder op de inwoners van Elburg zelf. En die toeristen zijn er vooral in het weekend, op zaterdag en zondag. Toch mochten die winkels ook de afgelopen vier jaar niet open.
Het leidde tot felle discussies in de gemeenteraad, en uiteindelijk zelfs tot een illegale koopzondag in coronatijd. Nu, met nog drie weken tot de gemeenteraadsverkiezingen, speelt het thema weer een grote rol in de campagne.

Principiële bezwaren tegen keuzevrijheid

Voor de duidelijkheid: van de vier huidige coalitiepartijen is het CDA de enige die voorstander is van keuzevrijheid van ondernemers om op zondag open te gaan. De ChristenUnie, Algemeen Belang en de SGP zijn om principiële redenen tegen die keuzevrijheid. De voltallige oppositie wil die keuzevrijheid wél, maar samen met het CDA hebben zij op dit moment slechts zeven van de negentien zetels in handen.
Dat verschil lijkt groot, maar in de verkiezingsuitslag was dat verschil een stuk kleiner. ChristenUnie, Algemeen Belang en SGP hebben vier jaar geleden alle drie een restzetel weten te bemachtigen, terwijl geen van de andere partijen daar aanspraak op maakte.

Samenwerking zou zetel extra krijgen

Dit keer hebben drie partijen hun krachten gebundeld. Elburg Beleid, PvdA en D66 staan onder de naam 'Samen Vooruit' als één partij op de kieslijst. Een interessante samenwerking, zeker als je er wiskundig naar kijkt. D66 kreeg vier jaar geleden niet genoeg stemmen om een raadszetel te bemachtigen. Tel je die stemmen echter bij die van Elburg Beleid en de PvdA op, dan komt de partij boven de SGP te staan in de uitslag.
Restzetels worden via een ingewikkelde berekening verdeeld, maar uit die berekening blijkt dat, als iedereen op dezelfde partij zou stemmen als vier jaar geleden, Samen Vooruit een restzetel afsnoept van de ChristenUnie. Die zetel zou de coalitie dus al kwijtraken.

Ondernemers balen van 'ondernemerspartij'

Is het realistisch dat iedereen op dezelfde partij gaat stemmen? Nee, is te horen als je praat met inwoners van de gemeente. Een partij die zomaar kiezers zou kunnen verliezen, is Algemeen Belang. Die partij profileert zich als 'ondernemerspartij', en veel ondernemers en hun familieleden stemden de afgelopen verkiezingen dan ook op Algemeen Belang. Wie nu spreekt met diezelfde ondernemers, proeft de teleurstelling in de stellige houding die Algemeen Belang inneemt in het koopzondag-debat. Die partij zou dus zomaar een zetel kwijt kunnen raken aan een partij die wél voor keuzevrijheid is.
Dan blijft de ChristenUnie-achterban over. Die is over het algemeen minder behoudend dan de achterban van de SGP, en veel ChristenUnie-stemmers zijn ook geen pertinent tegenstander van de koopzondag. Ook in Elburg zijn kiezers te vinden die ervan balen dat hun partij op deze manier de wil oplegt aan ondernemers die, zeker in coronatijd, wel een steuntje in de rug konden gebruiken.
De vraag is of de oppositiepartijen de krachten genoeg kunnen bundelen en de teleurgestelde kiezer naar de stembus weten te krijgen. Juist die kiezers kunnen de samenwerkende oppositie aan een meerderheid helpen. Een hoge opkomst lijkt dan ook gunstig voor het pro-koopzondag-kamp.
Omroep Gelderland rijdt in februari en maart in een speciale bus door de provincie, om in samenwerking met lokale omroepen verkiezingsdebatten uit te zenden. Dus ben je benieuwd hoe de lokale politiek over dit onderwerp en andere kwesties in de gemeente denkt? Kijk dan om 11.00 uur naar het lokale verkiezingsdebat van Elburg, in samenwerking met LOE Media. Meer informatie over het debat vind je op de pagina van GLD Stemt.
Zie ook: GLD Stemt