Achterhoek

Deden Achterhoekse gemeenten wat zij beloofden?

Rob en Sanne zijn sociaal consulenten die door de gemeente Bronckhorst speciaal in dienst zijn genomen om mantelzorgers te ontlasten.
Rob en Sanne zijn sociaal consulenten die door de gemeente Bronckhorst speciaal in dienst zijn genomen om mantelzorgers te ontlasten. © Omroep Gelderland
A’j zegt wa’j doot, dan lieg e’j neet, een Achterhoekse uitdrukking, maar geldt dit ook voor de lokale politiek? Politici beloven van alles, maar wat maken ze daarvan waar? Omroep Gelderland zoekt het uit. Tot aan de verkiezingen op 16 maart komt er elke vrijdag een verhaal uit een andere hoek van onze provincie. Deze week zijn we in de Achterhoek. Hebben de tien gemeenten uit deze regio zich aan hun woord gehouden van vier jaar geleden?
De gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doesburg, Doetinchem, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk deden samen 52 beloften. Daarvan zijn er zes niet gelukt en één belofte is deels gerealiseerd. De overige 45 zijn nagekomen.
Zo kwamen er duurzaamheidsleningen voor bijna 3 miljoen euro in Montferland, zijn er amper tot geen wachtlijsten meer voor jeugdhulp in Oost Gelre en staat er in Doetinchem geen enkele woning meer leeg. Het zijn voorbeelden van beloften die gemeenten uit de Achterhoek na de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 hebben gedaan en vervuld.

Mantelzorgers ontlast in Bronckhorst

De gemeente Bronckhorst heeft de handen uit de mouwen gestoken om de lasten van hun mantelzorgers te verlichten. Er zijn extra consulenten in dienst genomen. Dat zijn Rob Oude Hengel en Sanne Beunk. Ze zijn sociaal consulenten met aandachtsgebied mantelzorg.
Ze helpen met het inzetten van huishoudelijke hulp, die mantelzorgers tegen een lager tarief kunnen aanschaffen, of ze wijzen op de regelingen die het leven van een mantelzorger in Bronckhorst weer een stukje makkelijker kunnen maken.
"We kunnen dagbesteding aanbieden, waardoor de mantelzorgers tijd voor zichzelf hebben. En één keer per jaar organiseren we de mantelzorg verwendag. Mantelzorgers uit Bronckhorst komen bij elkaar om workshops te volgen en plezier te maken onder het genot van lekker eten en drinken. Geheel kosteloos, als blijk van waardering uit de gemeente", zegt Sanne.

Ondersteuning valt in de smaak

Mantelzorgers Freek en Stienie Eggink hebben veel gehad aan alles wat de gemeente aanbiedt. Toen de 98-jarige moeder van mevrouw Eggink in 2009 twee keer haar heup brak kon ze niet meer goed voor zichzelf zorgen. "Ik vond het onverantwoord om haar alleen te laten" zegt mevrouw Eggink.
Ze ging er twee keer per dag naar toe, maar liep daardoor achter met het huishoudelijke werk. Van de gemeente kreeg ze drie uur in de week huishoudelijke hulp. Ook ging ze mee naar de verwendag en vakantieweekenden die vanuit de gemeente worden georganiseerd.
"Het is erg gezellig. Iedereen zorgt anders, dus je kan veel van elkaar leren. Wanneer je weggaat ben je één grote familie. We hebben er leuke contacten aan overgehouden."
Het enige waar nog wat te winnen valt, is de bekendheid van mantelzorgers. Volgens Rob weten namelijk niet alle mantelzorgers, dat ze mantelzorger zijn en dus aanspraak kunnen doen op de vele regelingen en activiteiten. "Heel veel mensen herkennen zichzelf niet als mantelzorger. Die zorgen voor hun vader of moeder en denken dat het erbij hoort. Het hoort er wellicht ook bij, maar een balans vinden tussen zorgen en werk en privé is vaak lastig."
"De mantelzorgers hier zijn bescheiden mensen en vragen niet zo snel om hulp. Dus we vinden het belangrijk om een luisterend oor te bieden en te laten weten dat we er voor ze zijn" zegt Sanne.

Wachtlijsten teruggedrongen

Verder met de gemeente Oost Gelre. Daar zijn de wachtlijsten voor jeugdhulp teruggedrongen. Wanneer ze er wel zijn, zijn ze niet langer dan drie maanden en vormt het geen belemmering, doordat er tot die tijd alternatieven voorhanden zijn. Ook heeft de gemeente een alcohol- en drugspreventieproject gelanceerd zoals beloofd, in de vorm van een podcast met de naam ‘Mazzel’. Hierin worden gesprekken met jongeren gehouden over allerlei onderwerpen.
Alle basisscholen in Montferland zouden lessen Duits aanbieden, zo luidde de belofte in het coalitieakkoord. Het college heeft inderdaad bij de scholen aandacht gevraagd voor het geven van Duits, maar vervolgens is het aan de scholen zelf of ze Duitse lessen opnemen in het curriculum. De gemeente heeft daarom niet duidelijk op hoeveel basisscholen Duits wordt aangeboden.

Slopen, transformeren en bouwen

Niet alles is gelukt. De gemeente Berkelland wilde een sloopfonds realiseren, zodat slechte woningen plaats konden maken voor nieuwe, duurzamere woningen. Het sloopfonds is er uiteindelijk niet gekomen omdat er weinig financiële voordelen voor bewoners aan zaten. Daarnaast was er vanuit de samenleving weinig draagkracht voor het fonds, laat de gemeente weten.
In Doetinchem zijn stappen gezet om oude gebouwen nieuw leven in te blazen. Er is een transformatieloket geopend. Samen met een vastgoeddeskundige zoekt de gemeente naar oplossingen om oude gebouwen die hun nut hebben verloren, weer nut te geven.
Doesburg zou kijken naar de mogelijkheden voor zogeheten tiny houses. Een geschikte locatie daarvoor is (nog) niet gevonden. Wel komen er vier kleine starterswoningen waarvan de bouw in het voorjaar 2022 naar verwachting begint.

Wisselende uitkomsten als het gaat om energie

De energieambities in Oost Gelre bleken te ambitieus. Het werd in 2020 voor de gemeente al duidelijk dat energieneutraliteit behalen in 2030 niet realistisch was. Desondanks zegt de gemeente te blijven streven naar het grootschalig opwekken en besparen van energie.
Lochem wil ook energieneutraal zijn in 2030. De gemeente laat weten dat het de afgelopen vier jaar grote stappen heeft gezet om het te behalen. Er zijn relatief veel huizen en bedrijfsdaken met zonnepanelen, die samen met zes zonneparken de helft van het huidige elektriciteitsverbruik in de gemeente duurzaam opwekken. Windturbines zijn er nog niet. De gemeente wacht totdat het Rijk met nieuwe normen komt rondom de veiligheid en gezondheidseffecten van windturbines.
De gemeente Oude IJsselstreek heeft haar best gedaan om het aantal zonnepanelen uit te breiden. In de afgelopen vier jaar zijn er 754 zonnepanelen bij gekomen. Daarnaast heeft de gemeente duurzaamheidsleningen beschikbaar gesteld voor haar inwoners ter waarde van acht miljoen euro. Gemeente Winterswijk benaderde 115 bedrijven met een dak groter dan 1.000 m2 om hen te overtuigen zonnepanelen op hun daken te leggen. Bij drie bedrijven zijn daadwerkelijk zonnepanelen gelegd.
Volgende week vrijdag zijn de gemeenten Apeldoorn, Brummen, Epe, Hattem, Heerde, Nunspeet, Oldebroek, Scherpenzeel, Voorst, Zutphen en Elburg aan de beurt.
Hoe kwam dit verhaal tot stand?

Dit is een verhaal in het kader van 'de Belofte'. Vier jaar geleden schreef Omroep Gelderland de gemaakte beloften op de hoofdthema's op van 51 Gelderse gemeenten. Nu maken we de balans op.

Omroep Gelderland vroeg gemeenten naar enkele concrete beloften in coalitieakkoorden, en of die zijn vervuld. Het verschilde per gemeente hoeveel vragen ze kregen: in het ene coalitieakkoord stonden meer concrete beloften dan in het andere. Daarom zijn gemeenten niet met elkaar te vergelijken.