Noord-Veluwe

'Ruzie Burgerbelangen Ermelo degradeert lokale politiek'

Opnieuw politiek gedoe in Ermelo
Opnieuw politiek gedoe in Ermelo © Omroep Gelderland
ERMELO - De ruzie die is ontstaan bij de lokale partij Burgerbelangen Ermelo degradeert de lokale politiek. Dat vindt hoogleraar Bestuurskunde Michiel de Vries van de Radboud Universiteit. Verder is hij duidelijk over wie er nu namens Burgerbelangen Ermelo mag spreken: niemand. De één is geroyeerd door het bestuur, de ander is de fractie uitgezet. Inmiddels is het derde raadslid van Burgerbelangen ook geroyeerd. "Ze zitten vanavond dus als drie onafhankelijke raadsleden in de vergadering", zegt De Vries.
Dat is ook de conclusie van professor Hansko Broeksteeg, hoogleraar staatsrecht aan de Radboud Universiteit: "De vraag wie de wettelijk vertegenwoordiger is van Burgerbelangen Ermelo is niet eenduidig te beantwoorden. Je ziet vaker verschillen en afsplitsingen, zoals bijvoorbeeld bij de LPF in het verleden. Het is dan niet op voorhand te zeggen wie dan de naam mag dragen."

Ruzie

De ruzie is ontstaan tussen (voormalig) fractievoorzitter Bart van der Knaap en beoogd lijsttrekker Han Wilhelm. Daarbij is Van der Knaap door het bestuur van de partij geroyeerd. Vervolgens heeft hij namens de fractie Wilhelm uit de fractie gezet.
Van der Knaap gaf gisteren nog aan zich als fractievoorzitter van Burgerbelangen Ermelo te zien. Zijn argumentatie is dat het bestuur van de partij bestond uit drie leden, van wie er twee aspirant-leden zouden zijn. Bovendien is één van de twee bestuursleden die voor zijn royement heeft gestemd, de partner van zijn politieke concurrent Wilhelm. Dus zou die beslissing volgens Van der Knaap onrechtmatig zijn.
Maar daarin krijgt hij geen gelijk van professor De Vries: "Jammer genoeg is dat in Nederland niet goed geregeld. In België mogen er geen familiare betrekkingen zijn binnen een zelfde partij. Daar zal je bijvoorbeeld nooit een broer en zus binnen een zelfde fractie zien. In Nederland mag dat wel. Dat betekent dat Van der Knaap dus is geroyeerd door het bestuur van zijn partij. Ongeacht hoe dat bestuur is samengesteld."

Presidium beslist

Volgens collega Broeksteeg bepaalt in de praktijk uiteindelijk het zogenoemde presidium over de naamvoering in de raad. Dat zijn alle fractievoorzitters samen, onder voorzitterschap van de burgemeester. "Dat is in dit soort gevallen de gebruikelijke wijze. Het presidium bepaalt meestal in dit soort gevallen welke fractie onder welke naam verdergaat. In theorie kan dat ook betekenen dat geen enkele fractie de naam mag dragen."
Als recent voorbeeld noemt Broeksteeg Fractie Den Haan in de Tweede Kamer, die ontstaan is na een ruzie met de partij 50PLUS. "En er zijn talrijke voorbeelden van dit soort ruzies. Dit gebeurt al sinds er politiek is."

Lijstrekker

De politieke gevolgen voor (oud-) fractievoorzitter Bart Van der Knaap zullen niet heel erg groot zijn, want hij neemt per 16 maart toch al afscheid als raadslid. Hij staat niet meer op de kieslijst.
Han Wilhelm staat wel op die kieslijst van Burgerbelangen Ermelo, als lijsttrekker. "Hij mag dus meedoen aan de verkiezingen voor die partij", zegt De Vries daarover. Over het feit dat hij uit de fractie is gezet zegt De Vries: "Dat is heel sneu voor die beste man, maar dat betekent dus dat hij op dit moment ook onafhankelijk raadslid is. Hij kan niet uit de gemeenteraad worden gezet. Hoe Burgerbelangen dat oplost is aan de partij zelf. De kieslijst kan niet meer veranderd worden."
Zijn collega Broeksteeg vult aan: "Die kieslijst die is ingediend, geldt voor de verkiezing van gemeenteraad van 2022. Daar staat Wilhelm op, die kan dus ook gewoon gekozen worden als lijstrekker van Burgerbelangen Ermelo. Als hij daarna toch onder een andere naam verder wil, dan is hij daar vrij in. Dat heet het zogenoemde vrije mandaat van raadsleden. Maar die beslissing mag hij dus zelf nemen. Wat het bestuur van zijn partij daar van vindt, is voor de verkiezingen niet belangrijk. Dat is een interne kwestie."

'Interne kwestie'

Ook de gemeente Ermelo zit er mee in haar maag en noemt de ruzie ook een 'interne kwestie' van Burgerbelangen Ermelo.
"Dat is natuurlijk niet helemaal waar", zegt professor Broeksteeg daarover. "De burgemeester is de voorzitter van het presidium en dat orgaan moet dus gaan bepalen hoe mensen in de raad worden aangesproken en voor welke partij zij spreken. In het uiterste geval kan overigens de rechter nog worden ingeschakeld, maar die staat ook niet te springen om hier een uitspraak over te doen. Het ligt natuurlijk politiek gevoelig en bepaal maar eens wie echt het partijprogramma uitdraagt. Dat vraagt bijna om een salomonsoordeel."

Kleinzielige ruzies

"Aan de andere kant", zegt zijn collega De Vries: "What's in a name? Het gaat er om wat de raadsleden doen. De naam is verder veel minder belangrijk. Je ziet dit zo veel bij gemeentelijke partijen. Dat Jantje niet met Pietje door één deur kan of dat ze allebei recht denken te hebben op de partijnaam. Daar word je als kiezer niet vrolijk van."
Een voorbeeld is bijvoorbeeld de gemeente Purmerend, waar op dit moment twee fracties claimen dat zij de echte PVV-fractie zijn. "Ermelo is echt niet het enige dorp waar dit gebeurt", zegt De Vries. "Maar dit degradeert de politiek. Laat ze zich bezighouden met echt belangrijke taken, zoals het controleren van de gemeente. Gemeenten hebben het moeilijk. Ze hebben vaak tekorten en krijgen steeds meer taken. Dan zit je als kiezer niet te wachten op dit soort kleinzielige ruzies."
Vanavond zullen de kemphanen van (voormalig) Burgerbelangen Ermelo elkaar weer treffen in de politieke arena. Dat zal overigens digitaal zijn. Van der Knaap heeft al aangegeven dan een korte verklaring te willen geven over de ontstane situatie.