Gelderland

Meer meldingen van seksueel ongewenst gedrag op scholen

Na de BOOS-uitzending over The Voice kwamen bij Gelderse onderwijsinstellingen meer meldingen binnen.
Na de BOOS-uitzending over The Voice kwamen bij Gelderse onderwijsinstellingen meer meldingen binnen. © ANP
ARNHEM - Onderwijsinstellingen in Gelderland krijgen meer meldingen van seksueel overschrijdend gedrag na de uitzending van BOOS over de misstanden bij het programma The Voice of Holland. "Deze personen voelen zich gesterkt door wat in de media duidelijk werd gemaakt: 'Zo doen we het hier' of 'wen er maar aan' wordt als excuus niet meer geaccepteerd", zo vertelt Ton Amerlaan van de HAN.
De Christelijke Hogeschool Ede (CHE) heeft naar aanleiding van de BOOS-uitzending over seksueel grensoverschrijdend gedrag en misbruik bij The Voice of Holland één verzoek tot een gesprek gekregen.
Bij de Hogeschool Arnhem en Nijmegen kwamen al drie meldingen binnen na de uitzending, bij slechts één van de acht vertrouwenspersonen. In werkelijkheid kan dat aantal dus nog hoger liggen. "In de eerste gesprekken kwam de nodige emotie los en werd ook opluchting ervaren dat de nare ervaring gedeeld was. En dat wat er gebeurd was, dus niet normaal was en niet door de beugel kan", weet Amerlaan.
Er werd ook opluchting ervaren nadat de nare ervaring gedeeld was.
HAN
De Wageningen University & Research laat desgevraagd weten dat er na de uitzending van BOOS nog geen nieuwe meldingen zijn binnengekomen bij de vertrouwenspersoon.
De Radbouduniversiteit ziet op 'dit moment niet een enorme toename van meldingen na de uitzending van BOOS over The Voice'. "Maar we merken wel wat onrust", zegt coördinerend vertrouwenspersoon Heleen Kloosterhuis. "Zowel onder studenten die mogelijk wat meegemaakt hebben, als een enkele medewerker. De misstanden rond The Voice en de hele mediahype die daarbij komt kijken, kunnen eerder gebeurde incidenten bij medewerkers of studenten triggeren. Het zou kunnen dat daar nog extra meldingen uit voortkomen, omdat dan alsnog de keuze gemaakt wordt melding te maken van iets wat gebeurd is, waar tot nog toe geen melding van gemaakt is."

Jaarlijks aantal meldingen

De CHE zegt bij monde van een woordvoerder maximaal één melding per jaar te ontvangen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. De school meldt daarnaast dat er in de afgelopen tien jaar bij de vertrouwenspersonen geen gevallen bekend zijn van seksueel grensoverschrijdend gedrag waarbij er sprake was van een machtsverschil.
De HAN had in het afgelopen jaar 'nog geen tiental casussen' van seksueel overschrijdend gedrag. De school geeft aan dat het lastig is om aan te geven of er in dat geval sprake was van machtsverschil. "Het is vaak een 'ervaren' machtsverschil, dus niet echt meetbaar. Er zijn zaken waarbij een student een docent bedreigde of intimideerde of zelfs stalkte, en ook andersom."
"Soms zit een medewerker onder de plak van een discriminerende manager, soms is het een studentenlolletje dat over de grens ging, omdat de ander ouder of sterker is of een hogere status had. Maar de beleving telt. Misschien vindt de dader dat er ‘letterlijk weinig is gebeurd’, maar dat is niet wat telt. Ongewenste intimiteiten, zo onschuldig bedoeld, zien er voor de melder ernstig uit en dus ondersteunen we dat."
We zien dat de machthebber zich vaak niet bewust is van de macht die hij of zij heeft.
WUR
Over het jaar 2021 heeft de WUR nog geen cijfers. Maar in 2020 waren er in totaal 58 meldingen van ongepast gedrag. "Dat was in verhouding minder dan de jaren daarvoor", geeft woordvoerder Jan-Willem Bol aan. "Vermoedelijk door corona en het thuiswerken. De meeste meldingen gaan over verbale en psychische intimidatie of agressie. Van de 58 gevallen ging het in 8 gevallen om seksueel ongewenst gedrag."
De Wageningse universiteit zegt dat van die acht gevallen van seksueel ongewenst gedrag het merendeel te maken heeft met machtsverschil. "We zien dat de machthebber zich vaak niet bewust is van de macht die hij of zij heeft."
De meldingscijfers bij de Radbouduniversiteit voor 2021 zijn nog niet bekend. In 2020 hebben 36 studenten melding gemaakt van 'ongewenste omgangsvormen'. Van medewerkers kwam 56 keer de vraag om een gesprek bij een vertrouwenspersoon vanwege ongewenste omgangsvormen.

Vertrouwenspersoon

De Christelijke Hogeschool in Ede heeft drie vertrouwenspersonen; één interne en twee externe. De onderwijsinstelling heeft het idee dat leerlingen en medewerkers makkelijk naar die personen durven toestappen. "Maar we blijven ons inspannen om het thema onder de aandacht te brengen", zegt een vertrouwenspersoon van de school.
"Daarom zorgen we dat de studenten en docenten twee keer per jaar een berichtje van de vertrouwenspersoon via onze nieuwsvoorziening krijgen. Afgelopen jaar deden we dat als reactie op berichten in de media over seksueel overschrijdend gedrag c.q. ongewenst gedrag." Ook deze week komt er opnieuw een berichtje, naar aanleiding van de gebeurtenissen bij The Voice of Holland.
Wanneer de melder het wil, helpen we bijvoorbeeld bij een confronterend gesprek.
HAN
Bij de HAN zijn er acht medewerkers in dienst als vertrouwenspersoon, van verschillende geslachten en verschillende afkomst. "Taalvaardig in Nederlands, Engels en Arabisch." De onderwijsinstelling zegt er alles aan te doen om de drempel zo laag mogelijk te maken. "We benaderen verenigingen van studenten, senior-studieloopbaanbegeleiders en directies om alle 36.000 studenten en bijna 4.000 medewerkers te bereiken."
Bij een melding gaat één van de vertrouwenspersonen het gesprek aan. "We luisteren aandachtig, vatten samen en ondersteunen de melder in het omgaan met ongewenst gedrag. Wanneer de melder het wil, nemen we de actie die de melder wenst en helpen we bijvoorbeeld bij een confronterend gesprek met de dader, een correctiegesprek of met een klacht formuleren", aldus Amerlaan.
De Radbouduniversiteit heeft een opgeleid team van gecertificeerde vertrouwenspersonen dat bestaat uit elf mensen. Vier daarvan zijn specifiek aanspreekpunten voor studenten en er zijn ook twee mensen speciaal beschikbaar voor promovendi. Wanneer iemand een gesprek wil met een vertrouwenspersoon wordt er gekeken wat de melder zelf wil. Wanneer er sprake is van een strafbaar feit helpt de vertrouwenspersoon met het indienen van een klacht en het doen van aangifte.

'Het moet gemakkelijker worden'

De universiteit in Wageningen heeft ook meerdere vertrouwenspersonen in dienst voor studenten en medewerkers. Dit zijn mensen die een andere functie hebben bij de WUR en de rol als vertrouwenspersoon erbij hebben. "Ze hebben wel een opleiding gehad", vult woordvoerder Bol aan. Daarnaast heeft de WUR nauw contact met de vertrouwenspersonen bij de studentenverenigingen. "Met hen is regelmatig contact over ongewenst gedrag."
Op de vraag of de school het idee heeft dat mensen makkelijk naar een vertrouwenspersoon stappen, heeft de woordvoerder een duidelijk antwoord: "Nee, dat moet gemakkelijker worden." Dat leiden ze af uit onderzoeken onder medewerkers en mensen die uit dienst treden. "Ook al vóór de uitzending van BOOS zetten we stappen om de zichtbaarheid van vertrouwenspersonen te vergroten en daar zullen we natuurlijk mee doorgaan", weet Bol. "Wij tolereren op geen enkele manier seksueel geweld en nemen deze problematiek dan ook zeer serieus."