Boeren gebruiken minder bestrijdingsmiddelen en dat is 'een knappe prestatie'

ARNHEM - Boeren zijn in de jaren tussen 2016 en 2020 minder bestrijdingsmiddelen gaan gebruiken. Dat blijkt uit een peiling van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In vier jaar tijd nam het gebruik van pesticiden met 11 procent af. Hoogleraar neurologie Bas Bloem van het Radboudumc in Nijmegen waarschuwt al langer voor het gevaar van bestrijdingsmiddelen en is blij met de afname.
Boeren gebruiken gewasbeschermingsmiddelen om schade aan hun oogst zoveel mogelijk te voorkomen. Maar sommige van die middelen kunnen ook weer schadelijk zijn voor nuttige insecten, zoals bijen. Daarom wordt er geprobeerd om steeds meer gebruik te maken van niet-chemische, duurzame bestrijding. In totaal spoten boeren in 2020 zo’n 5 miljoen kilo aan middelen op hun gewassen.
Uit de cijfers van het CBS blijkt dat een kwart van de bestrijdingsmiddelen te boek staat als ‘groen’. Die zijn van natuurlijke materialen gemaakt en hebben lage risico’s voor mens, dier en milieu. De meeste middelen zijn chemisch (pesticiden) of microbiologisch. In die laatste zitten bijvoorbeeld bacteriën om insecten te bestrijden die het gewas kunnen schaden.

Nijmeegse hoogleraar 'verwelkomt afname'

Hoogleraar neurologie Bas Bloem van het Radboudumc in Nijmegen waarschuwt in zijn boek 'de Parkinson Pandemie' tegen het gebruik van pesticiden in de landbouw. Volgens de professor tasten gewasbeschermingsmiddelen het hersengebied aan dat verantwoordelijk is voor Parkinson.
Zo blijkt uit onderzoeken een duidelijk verband tussen het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en het vaker voorkomen van Parkinson. “Vooral boeren lopen een groot risico", waarschuwt professor Bloem, “maar ook omwonenden, en via de voedselketen wij allemaal, omdat veel voedselproducten in Nederlandse supermarkten aantoonbaar concentraties van meerdere pesticiden bevatten.”
Bloem verwelkomt de afname in het gebruik van pesticiden, maar benadrukt ook hoe belangrijk het is om alle bestaande middelen opnieuw kritisch te toetsen op het risico op het veroorzaken van Parkinson. In Europees verband wordt hier namelijk tot op heden niet goed naar gekeken.
In november vorig jaar publiceerde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) een rapport waarin staat dat er aanwijzingen zijn dat mensen die in het verleden lang met chemische stoffen hebben gewerkt, zoals telers met gewasbeschermingsmiddelen, een grotere kans hebben om ziekten te krijgen die het zenuwstelsel aantasten (neurodegeneratieve ziekten), zoals Parkinson en Alzheimer.

'Een knappe prestatie'

Landbouworganisatie LTO vindt het 'een knappe prestatie' dat boeren minder bestrijdingsmiddelen zijn gaan gebruiken. Maar LTO denkt niet dat de sector al in 2030 helemaal zonder chemische middelen kan, omdat er simpelweg nog te weinig 'groene' alternatieven zijn. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wil dat Nederland in 2030 vooroploopt op het gebied van duurzame gewasbescherming.

'Wij hebben andere keuzes gemaakt, bewuster'

Akkerbouwer Dirk Jan Beuling weet de daling van het gifgebruik wel te verklaren: "Dat komt deels doordat wij andere keuzes hebben gemaakt. Welke gewasbeschermingsmiddelen moeten we waar en wanneer gebruiken. En hoeveel? Wij zijn de middelen dus bewuster gaan toepassen. En een toevalligheid is ook dat de klimatologische omstandigheden van de laatste jaren er toe hebben bijgedragen dat de ziektedruk niet zo heel erg groot was die tijd. Bij veel zon krijg je minder schimmelziektes en dan hoeven we de gewassen dus ook minder te beschermen."
De middelen waarover het CBS rapporteert worden het meest gebruikt bij de teelt van leliebollen, chrysanten, rozen, gerbera’s en tulpen.
💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op WhatsApp of stuur een mail: omroep@gld.nl!