Waarom het spookt bij dit schapengraf

Het zou spoken bij dit schapenkerkhof.
Het zou spoken bij dit schapenkerkhof. © Omroep Gelderland
BEEKBERGEN - De Ridders van Gelre geven elke week antwoord op lokale geschiedenisvragen en vertellen het verhaal over zichtbare sporen in het landschap, gebouwen of straatmeubilair. Dat doen ze op plekken waar je elke dag voorbij komt en waarvan je je afvraagt: "Wat is dat eigenlijk, waarom bevindt zich dit hier en hoe oud is het?" Deze week een schapenkerkhof bij de Woeste Hoeve.
Je rijdt er zó voorbij en de meeste automobilisten is het dan ook nooit opgevallen, maar in de berm van de Oude Arnhemseweg in Beekbergen, vlakbij Herberg De Woeste Hoeve, staat een merkwaardige kring van beukenboompjes. Er staat een bord bij met een gedicht van Willem van Ark:
Hier rust het argeloze schaap aan het eind van zijn leven, Dat u, o mensch, zijn wol tot dekking heeft moeten geven. Ontzie dit graf temidden van ’t verkeer. Leg hier geen dozen, schillen, of andere rommel neer.

Blijf hier weg!

Het is een zogenaamd pest- of miltvuurbosje: een plek waar schapen zijn begraven die aan miltvuur bezweken. Ongeveer 200 jaar geleden liepen op de Veluwe meerdere kudden schapen die de heide afgraasden. Op zeker moment was er een miltvuuruitbraak onder de schapen waarbij vele dieren omkwamen.
De dode schapen zijn begraven in de berm van de weg. Om te voorkomen dat mensen deze kadavers per ongeluk weer op zouden graven, zijn er haagbeuken op geplant. Als waarschuwing: gevaar, blijf hier weg! Want miltvuursporen blijven jarenlang levensvatbaar en zijn heel besmettelijk, daar wil je niet mee in aanraking komen.
De haagbeuken werden als heg geknipt en bijgehouden, maar op een gegeven moment is daar de klad in gekomen. Enkele stammen groeiden uit tot volwassen beukenbomen, die uiteindelijk dood gingen en zijn omgezaagd. Lange tijd was er niet veel meer te zien dan een paar zielige boomstronken, maar enkele jaren geleden is de plek gerenoveerd en opnieuw beplant met beuken. De dorpsraad Loenen heeft er een bord met een gedicht van Willem van Ark bij geplaatst, als markering voor deze bijzondere cultuur-historische plek.
Het oude schapenkerkhof.
Het oude schapenkerkhof. © Jac. Gazenbeek (1894-1975) via www.de-veluwnaar.nl

Gloeiende Gerrit spookt hier 's nachts

Het verhaal gaat trouwens dat Gleuiende Garrit - oftewel Gloeiende Gerrit - hier ‘s nachts rondspookt. Gerrit was ongehuwd en woonde in de zeventiende eeuw met zijn eveneens vrijgezelle broer in een oude boerderij langs deze weg. Op een dag besloten de broers om een vrouwelijke hulp in de huishouding aan te nemen. Maar dat is natuurlijk vragen om moeilijkheden en je raadt het al: beide broers werden verliefd op het meisje.
Maar helaas voor Gerrit: zijn broer ging er met de buit vandoor en trouwde met de dienstmeid. Op hun huwelijksnacht stak de door jaloezie verteerde Gerrit de boerderij in brand, waarbij het kersverse echtpaar jammerlijk in de vlammen omkwam. Sindsdien zou de geest van Gloeiende Gerrit hier rondwaren.
Op de plek van de afgebrande boerderij is in 1711 de huidige Herberg Woeste Hoeve gebouwd, waar zowel Koning Willem III als Keizer Napoleon een nacht hebben doorgebracht. Het is niet bekend of zij tijdens hun verblijf Gloeiende Gerrit ook hebben gehoord.
Kijk hier naar de reportage:
Waarom het spookt bij dit schapengraf
Ridders van Gelre is het geschiedenisplatform van Omroep Gelderland. We brengen het laatste nieuws over de Gelderse historie en organiseren elke zaterdagochtend een exclusieve rondleiding voor onze volgers op bijzondere locaties. Volg ons ook op Facebook en Instagram.
💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op WhatsApp of stuur een mail: omroep@gld.nl!