Noord-Veluwe

Putten wil historisch station redden van sloop: 'Het was het laatste dat zij zagen'

Het gebouw op een oude ansichtkaart.
Het gebouw op een oude ansichtkaart. © Archief
PUTTEN - De gemeente Putten wil het leegstaande stationsgebouw bij station Putten een beschermde status geven ter bescherming tegen eventuele sloop. Lokale partij Wij Putten vroeg daarom. “Het gebouw is van groot historisch belang voor Putten, laten we het goed beschermen”, zegt Arap-John Tigchelaar, doelend op de Puttense Razzia in 1944.
Het stationsgebouw staat al even leeg, sinds de laatste huurder uit het pand vertrok. Het stationsgebouw is eigendom van de Nederlandse Spoorwegen (NS). “In het pand zat een koffiezaakje en een brocante winkel. Met minder reizigers door corona konden zij het niet volhouden”, legt Tigchelaar uit. “Maar nu het leegstaat zijn we bang dat het pand teloorgaat of dat het verpaupert. En dat willen we absoluut niet.”
Kijk hier naar de beelden van station Putten.
Putten wil historisch station redden van sloop: 'Het was het laatste dat zij zagen'

Sloopverbod

Een beschermde status moet dat dus voorkomen. De gemeente Putten kan in het bestemmingsplan voor het stationsgebouw een sloopverbod opnemen. Daarnaast kunnen nadere eisen worden vastgelegd, waarmee het uiterlijk van het gebouw wordt gewaarborgd.
Volgens Tigchelaar heeft het pand een belangrijke rol in de Puttense geschiedenis gespeeld. “Tijdens de Puttense Razzia op 1 en 2 oktober 1944 zijn 659 Puttense mannen weggevoerd. Het stationsgebouw is het laatste dat zij van Putten hebben gezien.”

'Barbaarse daad'

Dat onderschrijft historicus en Putten-kenner Evert de Graaf. Hij zou het ‘een barbaarse daad’ vinden als het gebouw verdwijnt. “De mannen kwamen lopend vanaf de oude kerk in het dorp naar het station. Toen ze hier aankwamen, zijn ze nog aangevallen door Engelse vliegtuigen. De mannen hebben nog een paar uur moeten schuilen in een bosje achter het station, voordat ze in de goederenwagons gepropt werden. Daarna zijn ze afgevoerd. Vrouwen hebben toen nog geprobeerd de mannen wat toe te stoppen, zoals eten en kleding. Het moet afschuwelijk zijn geweest om hier te staan.”

Razzia

De historicus vertelt dat het stationsgebouw, dat ontworpen is door de bekende architect H.J. Schelling en werd geopend in 1930, ook een rol heeft gespeeld bij de razzia van Rotterdam in november 1944. “De mannen die daar werden opgepakt, werden met de trein naar Duitsland gebracht. De spoorlijn tussen Ermelo en Harderwijk is gebombardeerd. De trein met daarin Rotterdammers is hier bij Putten stilgezet. Ruim honderd mannen hebben nog een nacht in de oude kerk doorgebracht, waar kort daarvoor de Puttense mannen zaten.”
“Kunstschilder Armando noemt een gebouw of natuur dat onderdeel is geweest van een historische gebeurtenis, schuldig landschap”, gaat De Graaf verder. “Je zou kunnen zeggen dat dit stationsgebouw ook een schuldig gebouw is, dat het allemaal heeft zien gebeuren. En dus is het heel belangrijk dat dit station blijft.”
Het huidige stationsgebouw. De tekst gaat daaronder verder.
Omroep Gelderland © Archief

Sloopverbod

Een woordvoerder laat weten dat de NS geen intentie heeft het gebouw te slopen en hoopt dat er snel een nieuwe huurder in komt. De gemeente Putten wil kijken of er een sloopverbod voor het gebouw in het bestemmingsplan kan komen, of dat het gebouw een gemeentelijk monument kan worden. Daarmee wordt sloop ook lastiger.
Arap-John Tigchelaar van Wij Putten vindt dat goed nieuws. “Dat is heel mooi. Laten we de geschiedenis levend houden en dit gebouw, dat zo belangrijk is voor de Puttense historie, behouden.”