Achterhoek

Benzineprijs rijst de pan uit: vijf vragen over de hoge prijzen

Hoe worden benzineprijzen eigenlijk opgebouwd?
Hoe worden benzineprijzen eigenlijk opgebouwd? © ANP
ARNHEM - We horen de verhalen al het hele jaar: de prijzen aan de pomp worden alsmaar hoger. Op 12 december ligt de adviesprijs voor 1 liter benzine op 2,102 euro. In dit artikel beantwoorden we vijf vragen over de hoge brandstofprijzen.

Waar bestaat die prijs nou eigenlijk uit?

De prijs per liter is opgebouwd uit verschillende dingen. De meest bekende is de accijns. Dat is een belasting die overheid heft om aan de ene kant de verkoop te ontmoedigen en aan de andere kant de inkomsten van de staatskas te spekken. Zo is de benzineprijs opgebouwd:
  • Accijnzen
  • Inkoop- en raffinagekosten
  • Exploitatiekosten
  • Opslag- en transportkosten
  • BTW
Mensen aan de pomp betalen dus ook voor de moeite die een pomphouder neemt om de ruwe olie te winnen, bijvoorbeeld uit olieplatforms in zee. Daarna betalen mensen mee aan het omzetten van de ruwe olie tot benzine. Die benzine moet vervolgens wel naar de pomp worden gebracht, vaak via vrachtwagens. Consumentencollectief UnitedConsumers (UC), een organisatie die zich inzet om de vaste lasten voor mensen zo laag mogelijk te maken, noemt dat productie. Dan heb je de exploitatiekosten zoals de huur van het tankstation, het betalen van personeel en de inkoop van eten en drinken in de winkel. UC schaart dat onder marge. Dan zijn daar nog de belastingen. De accijnzen maar ook de BTW, een andere belasting die in Nederland geldt voor bijna alle producten.
Opbouw van brandstofprijzen uitgedrukt in procenten:
De opbouw van de brandstofprijzen.
De opbouw van de brandstofprijzen. © UnitedConsumers

Hoe komt het dat de brandstofprijzen op moment zo hoog zijn?

De prijzen zijn zo hoog omdat de prijs van ruwe olie is gestegen. Sommige experts zeggen dat die prijzen zijn gestegen omdat verschillende economieën wereldwijd weer op gang komen na de lockdowns in corona. Daardoor stijgt de vraag naar energie en om energie op te wekken is op veel plekken in de wereld olie nodig. Tijdens corona was er weinig vraag naar olie. Daardoor werd de oliekraan dicht gedraaid en werd er minder olie opgepompt. Door schaarste stijgt dan de vraagprijs naar olie. Omdat de vraag nu dus is gestegen, stijgen de olieprijzen ook meteen. Kwestie van vraag en aanbod.

Waarom zijn prijzen in het buitenland lager?

Brandstofprijzen zijn in Nederland het duurst van heel Europa zegt UC. Een tank benzine is in Bulgarije 39% goedkoper en in Polen 30%. In Duitsland scheelt het bijvoorbeeld 13% op een volle tank. Alleen Noorwegen hanteert ongeveer dezelfde prijs als in Nederland.
De prijzen in Nederland zijn hoger door het hebben van de accijnzen en de BTW op brandstof. Dat is iets wat de overheid jaarlijks bepaalt en indexeert. In het buitenland kiezen overheden ervoor om die accijns niet zo hoog te maken. VNPI, de branchevereniging voor raffinage en tankstations, noemt ook nog een andere oorzaak in AutoWeek: "De invoering van E10 en de eisen die daaraan gesteld worden, daardoor is het product ook duurder geworden. Het is dus een combinatie van factoren waardoor de benzineprijs zo hoog is", aldus directeur Erik Koster. Vroeger was E10 de Euro 95. In E10-benzine is maximaal tien procent ethanol bijgemengd.
In onderstaande afbeelding zie je de benzineprijzen in Europa. Hoe donkerder het groen, hoe goedkoper de benzine is in vergelijking met in Nederland.
Benzineprijzen in Europa:
De benzineprijzen in Europa.
De benzineprijzen in Europa. © UnitedConsumers

Waarom zit er verschil tussen prijzen aan de pompen?

Dan verschillen de prijzen aan de pomp ook nog eens. Zo is tanken aan een pomp aan de A12 vaak duurder dan aan een pomp ergens midden in de Achterhoek. De brandstofprijzen bij een pomp aan de snelweg zijn vaak hoger doordat deze bemand zijn met personeel en omdat er vaak een winkel is. De kosten om dit draaiende te houden zijn hoger dan die van een onbemande pomp en die prijs wordt ook verwerkt in de brandstofprijs.
Tussen pompaanbieders wil de prijs ook nog wel verschillen, dat heeft naast locatie ook te maken met concurrentie. Verschillende pompen aan de snelweg hanteren verschillende prijzen om klanten te trekken. Ook zijn er soms happy hours of bepaalde kortingsacties. Prijzen aan de pomp kunnen daardoor per uur wel eens verschillen. Allemaal dus om te zorgen dat je daar juist zo goedkoop mogelijk kan tanken.
Een auto is aan het opladen:
Een auto aan de oplader.
Een auto aan de oplader. © ANP
Loont elektrisch rijden?
De ANWB heeft uitgezocht wat het kost om elektrisch op te laden. Maar ook die prijs verschilt enorm, afhankelijk van of je bijvoorbeeld thuis gaat opladen, aan een openbare laadpaal, of juist naar een snel-laadpaal gaat.
Zoveel kost 1 kilometer gemiddeld via opladen:
Thuis laden 0,045
Openbare laadpaal 0,08
Snelladen 0,117
Thuis laden is nog steeds het goedkoopste, maar daar komt wel bij dat je vaak zelf moet investeren in een eigen laadpaal. Een andere optie is dat je een auto oplaadt via een standaard stopcontact, alleen dan duurt het laden wel erg lang. Via een openbare laadpaal betaal je meer, want er komen kosten bij voor de aanleg en onderhoud van die paal en ook de exploitant wil winst maken. Snelladen is de snelste optie, maar kost ook relatief het meest. Kosten zijn dan ongeveer 0,12 euro per gereden kilometer en dat is ongeveer evenveel als benzine kost bij gemiddeld verbruik in de auto. Volgens de ANWB gebruiken elektrische rijders in de praktijk een mix van bovenstaande opties, waarmee elektrisch rijden net iets goedkoper is dan rijden op benzine.

Goedkoop tanken

Dan blijft er nog een extra vraag over en dat is waar je dan het beste nog goedkoop kan tanken?
Via internet zijn er verschillende tools om te kijken waar je het goedkoopste kan tanken zoals bijvoorbeeld brandstofzoeker of Independer. Een andere optie is om in Duitsland te gaan tanken. Omroep Gelderland zocht eerder uit hoe zinvol dat is.
Op basis van de uitkomst verdelen we Gelderland in vier gebieden. Vertrek je vanuit het grijze gebied, dan leg je geld toe op je reis. Vanuit het paarse gebied verdien je tussen de 0 en 5 euro. Ga je de weg op in het oranje gebied, dan kun je maximaal 10 euro besparen. Start jij in het groene gedeelte? Dan kan je winst oplopen tot wel 15 euro.
Van waar in Gelderland heeft het nog zin om in Duitsland te tanken?
Van waar in Gelderland heeft het nog zin om in Duitsland te tanken? © Omroep Gelderland

Zie ook: