Gelderland

Veelgestelde vragen (en antwoorden) over omikron, zelftesten en superspreaders

Bij milde klachten hoef je niet per se naar de GGD, maar kan je ook een zelftest doen.
Bij milde klachten hoef je niet per se naar de GGD, maar kan je ook een zelftest doen. © ANP
ARNHEM - Epidemioloog Alma Tostmann van het Nijmeegse Radboudumc schoof in het programma Lunchpauze op Radio Gelderland aan om een aantal veelgestelde vragen rondom het coronavirus te beantwoorden. Over omikron, zelftests, superspreaders, gezinsleden met corona en waarom vaccineren belangrijk blijft.
Rustig is het nog niet in het ziekenhuis. De bedden liggen nog altijd vol, benadrukt de arts. "Op de ic zien we bij ons nog steeds een toename. Ook al zal het met corona rustiger worden, alle uitgestelde zorg komt nog aan bod. Dus we blijven voorlopig nog even druk." Toch maakt ze graag tijd vrij om ons bij te praten.

Omikron

De nieuwe variant, omikron, om mee te beginnen. Twee vragen komen regelmatig binnen: is omikron besmettelijker dan de delta-variant en hoe ziek word je ervan? "We willen het nog zekerder weten, maar het lijkt erop dat je minder ziek wordt. Maar dat moet nog wel bevestigd worden door te kijken naar grotere aantallen patiënten."
Daar staat tegenover dat hij wel wat besmettelijker lijkt, vertelt ze. "Dus kan je onder de streep alsnog meer mensen het ziekenhuis in zien komen." Tostmann benadrukt haar eigen zorgen daarom. "Er is nog veel onduidelijk. Maar ik ben er niet gerust op."

Zelftest

Dan is er dat nieuwe advies: bij milde klachten hoef je niet per se naar de GGD, maar kan je ook een zelftest doen. Maar wanneer heb je milde klachten, en wanneer zou het toch verstandiger zijn om naar de teststraat te gaan? "Het hangt af van je situatie. Als je op de vijfde dag van de quarantaine wilt testen, dan moet dat bij de GGD. Als je bijvoorbeeld in de zorg werkt, of wanneer je zelf kwetsbaar bent of met kwetsbaren in contact komt, mag je geen zelftest doen maar moet je naar de GGD. Als scholier bij milde klachten of voordat je bijvoorbeeld ergens op bezoek gaat, kun je een zelftest doen."
Is die zelftest positief, ga dan altijd naar de GGD voor een bevestiging. "Is hij negatief, blijf dan voorzichtig en houd je je aan de basisregels. Bedenk dus goed wat jouw situatie is en of de zelftest genoeg is."

Superspreader

Wat ook opvalt, is dat niet iedereen even besmettelijk lijkt. Waar bij het ene evenement honderden bezoekers het virus kregen, is dat bij een ander evenement misschien wel bijzonder laag. "We zien zulke superspreader-evenementen nog steeds", vertelt Tostmann erover. "Je moet het zo zien dat je besmettelijkheid op een spectrum zit. Sommige mensen zijn heel besmettelijk en anderen bijna niet."
Voorspellen blijkt niet mogelijk. "Je kan er niks aan doen als jij een superspreader bent. Je kan het niet voelen en niet weten." Des te belangrijker om geen risico te nemen als je in contact bent geweest met iemand met het virus. En dat brengt ons naar de volgende vragen: wat als een gezinslid het virus krijgt?

Gezinsleden met corona

Vooral bij gezinnen met kinderen kan het soms verwarring geven: vanaf wanneer moet je in quarantaine en wat doe je als een tweede persoon in het gezin ziek wordt? Wederom blijkt het antwoord: maatwerk. "Bij de eerste positief geteste persoon ga je in quarantaine. Daarna ligt het eraan of mensen wel of niet gevaccineerd zijn wanneer zij zich kunnen testen en weer naar buiten mogen."
Voor mensen die niet gevaccineerd zijn, kan quarantaine langer duren. "Als je niet gevaccineerd bent moet je wachten tot de volledige besmettelijke periode voorbij is. En als iemand anders ziek wordt, moet je weer vanaf 0 beginnen met tellen. Dus je kan een tijd bij elkaar komen te zitten op die manier."

Vaccinatie

Tot slot wilde de epidemioloog nog wat kwijt over het belang van vaccineren. "Mensen die gevaccineerd zijn worden minder ziek en ook minder vaak ziek. Zelfs als ze in het ziekenhuis belanden, liggen ze daar vaak korter dan ongevaccineerden. Als niemand gevaccineerd was geweest hadden er voor iedere gevaccineerde persoon nu twintig ongevaccineerden gelegen."
En daarom doet ze nog een keer de oproep: laat je vaccineren. "Blijf het grote plaatje zien. Dat is echt heel belangrijk. Bij een vaccinatie heb je veel minder kans om ernstig ziek te worden."