Kerstboom kopen? Zo doe je het duurzaam

Sinterklaas is het land nog niet uit, of er worden al massaal kerstbomen gekocht.
Sinterklaas is het land nog niet uit, of er worden al massaal kerstbomen gekocht. © ANP
ARNHEM - Sinterklaas is nog druk pakjes aan het uitdelen, maar de kans bestaat dat je dit weekend al een kerstboom koopt. Een boom omzagen, een paar weken in huis zetten en daarna weer weggooien, hoe duurzaam is deze traditie eigenlijk? Ecoloog Joop Spijker, als onderzoeker verbonden aan de Wageningen University & Research, helpt ons aan duurzame alternatieven.
Elk jaar halen we massaal een kerstboom in huis. In totaal werden in Nederland vorig jaar zo'n drie miljoen kerstbomen verkocht, tien procent meer dan het jaar daarvoor. Toch worden er ook vraagtekens bij de kerstbomentraditie geplaatst.
"Als je duurzaamheid belangrijk vindt, is het goed om te weten dat bij de teelt van kerstbomen bestrijdingsmiddelen en meststoffen worden gebruikt. Bovendien worden ze meestal geteeld op een terrein waar ook voedsel op verbouwd had kunnen worden."
Wie desondanks toch een kerstboom in huis wil halen, kan met deze tips van Joop rekening houden.

Huur of adopteer

Zorg dat een kerstboom hergebruikt kan worden. Huren of adopteren kan tegenwoordig ook. In de grote steden als Arnhem, Ede en Nijmegen is dit al mogelijk. Spijker heeft daarbij wel een waarschuwing: "De klimaatimpact van een kerstboom is de vergelijken met 25 kilometer autorijden. Dus als je eerst 25 kilometer moet rijden om een duurzame kerstboom te halen, ben je ook niet goed bezig."
De verwachting is dat het komend weekend weer massaal kerstbomen worden ingeslagen.
De verwachting is dat het komend weekend weer massaal kerstbomen worden ingeslagen. © Dagmar Gankema
Een kerstboom met kluit kopen en die na de kerst in de tuin zetten of op het balkon is volgens Spijker ook een optie. Zijn tip is om de kerstboom in een grote pot te plaatsen en voldoende water te geven ("eerder een emmer water dan een drinkflesje met water") en geen engelenhaar of kunstsneeuw te gebruiken. "En laat de kerstboom wennen aan de kou buiten, door de boom een paar dagen in de bijkeuken of schuur te zetten, voordat je de boom in je tuin zet. En geef ook na het herplanten weer voldoende water."

Hoe duurzaam is een kunstboom?

De klimaatimpact van een kerstboom is te vergelijken met 25 kilometer autorijden.
De klimaatimpact van een kerstboom is te vergelijken met 25 kilometer autorijden. © Sonja Bruintjes
"Je kunt kiezen voor een plastic boom, maar die heeft ook veel impact op het milieu. Er is onderzoek naar gedaan en daaruit blijkt dat een kunstboom pas duurzamer is dan een echte kerstbom als je die meer dan vijftien jaar achter elkaar gebruikt. En in de praktijk gebeurt dat niet", vertelt Spijker. "Als je toch voor een kunstboom wil gaan, kies dan voor tweedehands."

Zelf een kerstboom kappen in het bos

Dan zijn er nog natuurorganisaties zoals Park de Hoge Veluwe waar je zelf een kerstboom uit het bos mag omzagen en meenemen. Het Park legt op de website uit, dat grove dennen sneller groeien door de opname van stikstof. Het open stuifzandlandschap groeit hierdoor sneller dicht, wat weer ten koste gaat van de biodiversiteit.
Je zou kunnen zeggen dat je met het kappen van een kerstboom de natuur zelfs een beetje helpt. Wat zegt duurzaamheidsdeskundige Joop Spijker hiervan? "Het voordeel van deze optie is dat de impact op het landgebruik kleiner is. Er worden geen bestrijdingsmiddelen of kunstmest gebruikt. Alleen geldt ook hier dat als je meer dan 20 kilometer moet rijden, ook dit niet duurzaam meer is."

De meest duurzame kerstboom is... geen kerstboom

"Eigenlijk is de conclusie: de meest duurzame kerstboom is geen kerstboom", stelt Spijker vast.
Een duurzame kerstboom is een herbruikbare kerstboom.
Een duurzame kerstboom is een herbruikbare kerstboom. © Romy Verbraeken
"Er zijn mensen die kerstmotieven maken op de muur. Of ze knutselen een kerstboom van takken of restmateriaal in elkaar. En als je er dan voor zorgt dat je daar geen ouderwetse kerstgloeilampjes in hangt, maar moderne ledverlichting, dan kost het ook nog eens nauwelijks energie."

Niet duurzaam: kerstboom verbranden

Wat volgens Joop Spijker absoluut niet duurzaam is: de kerstboom zelf verbranden. Een traditie in veel dorpen en wijken. En wat helemaal slecht is als er engelenhaar in is gehangen of kunstsneeuw in is gespoten. "Die zooi gaat allemaal de lucht in en zorgt voor veel vervuiling en stank."
"Kerstbomen die worden ingeleverd bij de gemeente, worden ook verbrand. Alleen gaat dat in een installatie met filters, waardoor de milieubelasting veel minder is."
💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op WhatsApp of stuur een mail: omroep@gld.nl!