Nieuws

Golf aan supportersrellen is nog lang niet voorbij, waarschuwt hoogleraar

© Persbureau Heitink
NIJMEGEN - Voetbalsupporters die met elkaar en de politie op de vuist gaan, gooien met vuurwerk en spreekkoren op de tribunes: het is dit seizoen al vaak misgegaan. Zo liep het na de wedstrijd NEC-Vitesse vorige maand flink uit de hand. En afgelopen weekend werd MVV-Roda JC gestaakt wegens ongeregeldheden. Clubs, politie, KNVB en burgemeesters zullen ongetwijfeld bezorgd uitkijken naar het voetbalweekend. De grote vraag is of het rustig blijft.
Jan Derksen, emeritus hoogleraar klinische psychologie van de Radboud Universiteit in Nijmegen, kan de voetbalclubs en andere partijen niet geruststellen. Hij verwacht dat de agressie de komende maanden nog gaat voortduren. "De coronapandemie heeft bij heel veel mensen voor frustraties gezorgd, en we zijn die frustraties niet meer gewend."
Volgens Derksen kunnen die frustraties op twee manieren geuit worden. "Dat kan naar binnenslaan, dan wordt het een depressie. Of alle frustratie komt er uit. Als mensen dan weer naar een voetbalstadion mogen, gaan bij sommigen alle remmen los", zegt de klinisch psycholoog. En dat gebeurt volgens hem niet alleen in en rond het stadion. "Je ziet dat de frustratie ook in het verkeer terugkomt. Ook is het huiselijk geweld toegenomen."

'Het is geen trend'

Otto Adang, gedragswetenschapper en lector Openbare Orde en Gevaarbeheersing aan de Politieacademie in Apeldoorn, ziet ook dat het dit voetbalseizoen relatief vaak raak is. Maar volgens hem komt het wangedrag van supporters niet door opgekropte agressie in de coronaperiode. "Het werkt niet zo dat een soort reservoir aan agressie volraakt en daarna tot uiting komt. Dan zou je dat ook op andere plekken moeten terugzien. Agressie vormt zich door interactie tussen groepen mensen en de context."
"Bij NEC ging het om de eerste ontmoeting met Vitesse in jaren, omdat NEC een tijd lang in de eerste divisie heeft gespeeld", zo zei Adang eerder tegen de NOS. Hij wil ook nog niet spreken van een trend van toenemend supportersgeweld. "Daar is het te vroeg voor. Het seizoen is net twee maanden bezig, te kort om die conclusie al te trekken."

Stadionverboden en celstraf

Na de ongeregeldheden rond NEC-Vitesse zijn alleen al ruim vijftig stadionverboden opgelegd. En dat aantal gaat volgens de Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls nog oplopen. Honderden relschoppers belaagden de politie met stenen en stokken na de voetbalwedstrijd op 17 oktober in Nijmegen. Agenten en politiepaarden raakten gewond en een politiebus werd gesloopt.
Op deze beelden zie je hoe het er op 17 oktober aan toe ging:
Tientallen aanhoudingen na voetbalrellen in Nijmegen
In totaal zijn bij de eredivisie en eerste divisieclubs dit seizoen al 354 verboden uitgedeeld. Terwijl dat er bijna 600 waren in het hele seizoen 2018-2019. Dat is het laatste volledige seizoen dat publiek welkom was in het stadion en er geen coronabeperkingen waren.
Burgemeesters, de KNVB en de landelijke politiek pleiten voor meer maatregelen. Er kunnen nu al forsere straffen dan een stadionverbod worden opgelegd. Dinsdag is een aantal relschoppers veroordeeld, die zich bijna drie weken geleden misdroegen bij NEC-stadion De Goffert.
De rechter legde de mannen een half jaar cel of taakstraffen op:
Tot een half jaar cel voor rellende supporters na NEC-Vitesse

Schade verhalen op relschoppers

De vraag is hoe je voetbalhooligans moet aanpakken. Burgemeesters pleiten voor strafpunten en gesloten vakken bij supportersgeweld. Demissionair minister Grapperhaus van Justitie wil de schade die ze veroorzaken, op de daders verhalen. Ook moeten clubs zelf zorgen dat het veilig is in en rondom stadions, anders worden politieagenten niet ingezet bij wedstrijden.
Gedragswetenschapper Adang wijst eveneens op de verantwoordelijkheid van de clubs: "Die moeten hun zaakjes op orde hebben. Als ik zie welke spandoeken er nu in stadions te zien zijn, heb ik daar m'n vraagtekens bij." Wat hem betreft moeten collectieve maatregelen zoveel mogelijk worden vermeden, want daardoor kunnen supporters zich tegen je keren.

'Cowboytaal'

Klinisch psycholoog Derksen pleit voor mensen die vanuit de clubs komen en die hooligans en agressieve fans op de juiste manier aanspreken op hun gedrag. "Agressie voelen en uiten is onderdeel van ons bestaan. Dat is niet op te lossen door dit te onderdrukken, maar dat hebben de beleidsmakers niet begrepen. Ze slaan cowboytaal uit in de zin van harde maatregelen. De taal die nu gebezigd wordt door burgemeesters, werkt niet. Je kunt ze beter aanspreken en helpen bij het reguleren van hun emoties in plaats van het onderdrukken daarvan."