Instellingen

Een nier afstaan én dan klachten krijgen: het overkwam Jacky

Jacky Andrews tijdens de screening voor haar nierdonatie.
Jacky Andrews tijdens de screening voor haar nierdonatie. © Omroep Gelderland
DOETINCHEM - Jacky en Stanley leken een perfecte combinatie. De een wilde een nier doneren, de ander had er heel hard een nodig. Er volgde een niertransplantatie, maar het herstel van Jacky verloopt niet zoals verwacht: een halfjaar later is ze nog steeds niet de oude, terwijl zij de donor was.
Nu wordt er onderzoek gedaan naar de gevolgen van een niertransplantatie voor de donor. Dat gebeurt voor het eerst in Nederland. Jacky Andrews doneerde haar nier aan Stanley de Fretes. De alleenstaande vader uit Doetinchem had na een mislukte niertransplantatie zijn hoop gericht op een levende donor. Hij deed een oproep bij Omroep Gelderland.
Jacky was al jaren op zoek naar iemand die ze kon helpen met haar nier. Iemand met kinderen, zodat ze een heel gezin blij kon maken. Ze ging het screeningstraject in, bleek een match met Stanley en gezond genoeg om een nier te mogen doneren.
Jacky voor haar niertransplantatie. Ze leert vluchtelingen Nederlands tijdens aerobicslessen.
Jacky voor haar niertransplantatie. Ze leert vluchtelingen Nederlands tijdens aerobicslessen. © Omroep Gelderland
Anderhalf jaar later, in april 2021, is het zover en worden Stanley en Jacky geopereerd in het UMC Utrecht. Eén van de twee nieren van Jacky wordt verwijderd, onderzocht en geplaatst bij Stanley.
Nog voordat Stanley bijgekomen is uit zijn narcose heeft Jacky haar eerste boterhammetje al achter de kiezen en een paar dagen later mag ze naar huis. Maar het herstel van de Amsterdamse donor verloopt niet zoals verwacht, een half jaar later is ze nog niet de oude.
Op zich is dat een bekend fenomeen: donoren die maanden later nog klachten hebben, maar om hoeveel procent van de donoren het gaat is onduidelijk. Stichtingen die zich met nierpatiënten en niertransplantaties bezighouden wijzen vooral naar elkaar.

Zenuw geraakt bij Jacky

De problemen bij Jacky (50) ontstonden doordat bij de operatie een zenuw werd geraakt. Haar energie is nog lang niet terug, zo heeft ze een middagdutje nodig om de dag door te komen.
Het herstel duurt veel langer dan ze had verwacht. Met als gevolg dat ze minder heeft kunnen werken. Door gederfde inkomsten en ziektekosten heeft de donatie haar niet alleen lichamelijk leed, maar ook financieel leed opgeleverd. Een crowdfundingsactie is een pleister op de wond.
Jacky ging er op basis van de voorlichting vanuit dat ze na een week of vier/vijf wel weer de oude zou zijn. In de voorlichting wordt gesproken over een hersteltijd van zes weken en soms wordt er een periode van drie maanden aangehouden. Jacky heeft inmiddels van haar ziekenhuis in Amsterdam begrepen dat het kan zijn dat ze pas na een jaar haar energie terug heeft.

Nog steeds voorstander van donatie

"Ik ben er te makkelijk ingestapt, ik denk een combinatie van domme pech en ook wel slechte voorlichting. De informatie is vrij algemeen en te weinig", benadrukt Jacky.
De Amsterdamse roept op om je vooraf goed te laten voorlichten over de vergoeding en ook over wat een donatie doet met je energiepijl. "Hou er rekening mee dat het ook langer kan duren dan zes weken. En vraag je goed af of je het er voor over hebt."
Het afstaan van een nier gaat meestal goed. Wilma deed het een paar jaar geleden en deelde haar positieve ervaringen in het programma Gelderland Helpt:
Jacky juicht het nog steeds toe als mensen hun nier willen doneren, maar heeft wel een boodschap: "Denk er niet te licht over. Tuurlijk, is het je moeder, zus of tante To, dan doe je het toch wel, maar bedenk niet zomaar: goh wat zou het leuk zijn om eens zomaar iemand een nier te geven."

Onderzoek naar gezondheid van levende nierdonoren

Marco van Londen doet in opdracht van de Nederlandse Transplantatiestichting onderzoek naar de registratie en het volgen van levende nierdonoren. Bij een eerder onderzoek naar de gezondheid van levende nierdonoren, bleek dat er van donoren niet veel wordt bijgehouden.
Cijfers komen nu vooral uit het buitenland. "Omdat de screening van de nierdonoren minder streng is geworden de laatste jaren, is de verwachting ook dat gezondheidsproblemen vaker zullen voorkomen dan in het verleden."
Er zitten voor de ontvanger veel voordelen aan levende nierdonatie. Met een levende donor hoeft een nierpatiënt niet op de wachtlijst, je kunt de donatie beter plannen en de resultaten van de donatie zijn voor de ontvanger beter dan gemiddeld.
"De donoren leveren daarmee een zeer belangrijke bijdrage aan goede zorg in Nederland. Ik vind dan ook dat zorginstellingen het aan de donoren verplicht zijn om er alles aan te doen om hun gezondheid te waarborgen", aldus Van Londen.
Het verhaal van Jacky Andrews en Stanley de Fretes is vanavond te zien in de documentaire 'Nier gevonden, tussen hoop en wanhoop' bij TV Gelderland, of nu al hieronder:
💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op WhatsApp of stuur een mail: omroep@gld.nl!