Nieuws

Geen gas in huis, tóch afhankelijk van de gasprijs: 'Wij moeten eigenlijk betaald worden'

Toenmalige minister Henk Kamp van Economische Zaken gooit afvalzakken in een vuilnisauto tijdens de opening van het warmtenet in Nijmegen in 2015.
Toenmalige minister Henk Kamp van Economische Zaken gooit afvalzakken in een vuilnisauto tijdens de opening van het warmtenet in Nijmegen in 2015. © ANP
ARNHEM - Wie denkt er met stadsverwarming warmpjes en relatief goedkoop bij te zitten nu de gasprijzen de lucht in vliegen, heeft het mis. De prijzen voor stadswarmte zijn gekoppeld aan de gasprijs.
Mooi, is dat alvast geregeld, dacht Liana Spreeuw toen ze in Lent kwam wonen. Iedereen moet van het gas af, maar haar appartement was al aangesloten op stadsverwarming. Ze verwarmt en doucht dankzij restwarmte van de afvalverbrandingsoven van de ARN in Weurt. “Maar dan overzie je niet wat er nu gebeurt.”
Want dit speelt er nu: de prijs voor gas schiet de lucht in en consumenten zijn soms tientallen euro's meer per maand kwijt aan hun energierekening. Maar ook mensen die geen gas in huis krijgen, worden mogelijk getroffen door deze enorme piek omdat de prijs voor stadsverwarming gekoppeld is aan de gasprijs.

Bescherming

“Die koppeling is oorspronkelijk bedacht om consumenten te beschermen tegen te hoge warmtetarieven. De aanleg van een warmtenet is duur en de angst was dat huishoudens enorm op kosten gejaagd zouden worden. Toen is gezegd: voor stadsverwarming mag je nooit méér betalen dan voor gas”, legt Hans Andre de la Porte van Vereniging Eigen Huis uit.
Bekijk de tv-reportage:
Geen gas in huis, maar tóch afhankelijk van de gasprijs
Voor Anton de Graaf uit de Arnhemse wijk Schuytgraaf is het de omgekeerde wereld. Zijn huis kent geen gasaansluiting. Het enige wat bij hem naar binnen stroomt, is warm water, opgewarmd door restwarmte van de afvalverbranding van de AVR in Duiven. “Wij zijn dus afhankelijk van de gasprijs, maar hebben niet eens gas. Wij zouden eigenlijk betaald moeten worden, want we leveren zelf de brandstof voor onze warmte, namelijk afval.”

'Onvermijdelijke' stijging

Vereniging Eigen Huis vreest dat ook 'warmteklanten' vanaf 1 januari, als de tarieven wijzigen, honderden euro's per jaar meer gaan betalen. “De maximumtarieven voor 2022 worden pas eind van dit jaar bekendgemaakt door de ACM (Autoriteit Consument en Markt, red.), maar doordat de warmtetarieven wettelijk zijn gekoppeld aan de gasprijzen lijkt een stijging onvermijdelijk.”
Roy uit Apeldoorn, die warmte krijgt uit de nabijgelegen waterzuivering, moet ervan knarsetanden. “De praktijk is dat de stadsverwarming-leveranciers met de hogere gasprijzen steeds meer ruimte krijgen om hun prijzen te verhogen zonder dat daar hogere kosten tegenover staan. Ze hebben immers geen last van de hogere gasprijzen. Gratis winst dus.”

Maximumtarieven

Desgevraagd zegt Vattenfall, beheerder van bijvoorbeeld de warmtenetten in Nijmegen en Arnhem, nog niet te weten of ze de tarieven per januari ook echt gaan verhogen. De wettelijke tarieven van ACM zijn een maximum, maar ze hoeven daar niet op te zitten.
“Al jaren zitten wij er met ons vastrecht onder. Hoe de uiteindelijke energierekening eruitziet voor kleinverbruikers per 1 januari 2022 is nog niet duidelijk. Dit besluiten we eind 2021. We maken hierbij een afweging of en in hoeverre wij de gasprijsontwikkelingen bij onze tariefstelling volgen, en nemen daarin ook de vraag mee hoe de inkoopcontracten van warmte zullen meestijgen met de gasprijs”, laat een woordvoerder weten.

Afvalverbrander profiteert niet

De ARN in Weurt zegt in ieder geval niet te profiteren van de hoge gasprijs. “Wij verkopen onze warmte aan Vattenfall en daarmee hebben wij langjarige contracten waarin de prijzen voor een bepaalde periode zijn vastgelegd. Dus helaas zien wij niks terug van deze stijging”, zegt directeur Rutger Jan Pessers. “Maar prijzen gaan omhoog en naar beneden, maar als bedrijf wil je weten waar je staat. Daarom gaan wij zulke contracten aan.”
Het kabinet heeft deze week aangekondigd te kijken wat ze kan doen aan de torenhoge energierekening. Wat Vereniging Eigen Huis betreft wordt de koppeling met de gasprijs losgelaten. "Dan zou je daar een ander maximum op moeten zetten, op basis van de kosten die de warmtebedrijven maken. Het is niet zo moeilijk om dat te veranderen, maar het moet wel gebeuren."