Instellingen

Waar moeten onze statushouders wonen? Gelderse gemeenten worstelen ermee

Gemeentes worstelen met huisvesten statushouders.
Gemeentes worstelen met huisvesten statushouders. © archief Omroep Gelderland
ARNHEM - Gelderse gemeenten worstelen enorm met hun jaarlijkse verplichting om statushouders van een woning te voorzien. Dat blijkt uit onderzoek van Omroep Gelderland. Slechts een klein aantal gemeenten lijkt dit jaar aan de zogeheten taakstelling te kunnen voldoen.
In de eerste helft van dit jaar was over heel Gelderland nog maar een derde van de taakstelling behaald. Er zitten grote verschillen tussen gemeenten, maar volgens de provincie Gelderland, die gemeentes controleert en helpt bij deze taak, is het zeker geen onwil. “Gemeenten willen wel, maar kunnen vaak niet”, luidt de reactie van een woordvoerder.
Als een asielzoeker in Nederland een verblijfsvergunning krijgt, dan krijgen ze het startsein om een nieuw leven op te bouwen. Die statushouders worden door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) gekoppeld aan gemeenten. Jaarlijks bepaalt het Rijk voor hoeveel statushouders er per gemeente een woning gevonden moet worden. De grootste gemeentes (op basis van inwoneraantal) krijgen de grootste opdracht en voor kleinere gemeentes is die ‘taakstelling’ het kleinst.
Gemeentes krijgen jaarlijks een nieuwe taakstelling. Vaak lukt het wel om daaraan te voldoen, maar hoe komt het dan dat het dit jaar zo'n grote worsteling is? Dat heeft grofweg drie oorzaken. We zetten ze voor je op een rij:
  1. De taakstelling voor gemeentes is dit jaar veel groter dan andere jaren en dat heeft te maken met de achterstanden bij de IND, de dienst die asielaanvragen behandelt. Die achterstanden zijn inmiddels grotendeels ingelopen, maar daarmee zijn er opeens wel een stuk meer statushouders die een woning nodig hebben.
  2. De krapte op de woningmarkt en het groeiende tekort aan sociale huurwoningen. Er zijn gewoonweg te weinig woningen. En zeker woningen voor grote gezinnen zijn schaars. Dat is in de gemeente Epe de voornaamste reden van hun grote achterstand in de taakstelling (zie kaartje hieronder).
  3. Corona: Door alle beperkende maatregelen op het gebied van reizen konden familieleden van statushouders nauwelijks naar Nederland komen. Sommige gemeentes wachten met de huisvesting van alleenstaande statushouders totdat hun familieleden gearriveerd zijn (gezinshereniging).
Wethouder Annet IJff van de gemeente West Betuwe erkent dat het dit jaar een erg grote opgave is, maar ze heeft goede hoop dat ze de taakstelling van dit jaar in haar gemeente gaat halen. De achterstand is na de laatst bekende rapportage van de rijksoverheid inmiddels ook al wat meer ingelopen. “Met onze achterstand van vorig jaar is onze taakstelling nu 92. Normaal is het zo tussen de 30 en de 40. In totaal hebben we nu al voor 55 mensen een woning gevonden. Daar zitten ook gezinnen tussen. We hebben nog een paar maanden te gaan.”
Kijk naar een interview met wethouder IJff van West Betuwe:
Waar moeten onze statushouders wonen? Gelderse gemeenten worstelen ermee
Volgens IJff is de worsteling uiteindelijk toch vooral terug te voeren op het gebrek aan woningen. “We zoeken naar oplossingen voor bouwen op de korte termijn en zetten in op tijdelijke vergunningen voor vijftien jaar om op bouwgrond tiny houses neer te zetten en ga zo maar door.” Maar IJff benadrukt dat ze hierin niet alleen oplossingen zoekt voor statushouders. “Als het probleem (krapte op de woningmarkt) voor iedereen geldt, moet de oplossing ook voor iedereen gelden”, aldus de wethouder.

Provincie vraagt hulp aan Rijk

De provincie Gelderland stuurde samen met de woonregio’s eerder dit jaar al een brief naar het Rijk met de vraag om samen aan het probleem te werken. “Ook proberen we ze daarbij te helpen met het Actieplan Wonen waarmee we de bouw van 45.000 woningen willen versnellen. De bouw van flexwoningen en de transformatie van leegstaande gebouwen zijn hier onderdeel van.”
💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op WhatsApp of stuur een mail: omroep@gld.nl!