Instellingen

Deze kerk heeft trekken van een sekte, zegt Nijmeegse theoloog

De Nijmeegse oud-hoogleraar theologie Peter Nissen.
De Nijmeegse oud-hoogleraar theologie Peter Nissen. © Omroep Gelderland

ARNHEM - Pinkstergemeenten als de C3 Rivers Kerk in Arnhem en Nijmegen poppen als paddenstoelen uit de grond en kennen een enorme groei. Vaak zijn ze gebouwd rond en sterk afhankelijk van een 'charismatische leider', weet de Nijmeegse oud-hoogleraar theologie Peter Nissen. Hij stelt dat dit soort bewegingen vaak trekken hebben van sektes.

Waar ligt die grens tussen een religie en een sekte? "Dat hangt af van je definitie van sektarisch", duidt Nissen. "De populaire opvatting daarvan is dat het eng is en er rare dingen gebeuren. De godsdienstwetenschappelijke opvatting is dat het een gemeenschap is die zich sterk afsluit voor de buitenwereld. Door die buitenwereld als afwijkend wordt gezien, maar zelf de overtuiging heeft de enige waarheid te hebben."

De C3 Rivers Kerk, onderdeel van de pinksterbeweging, groeide in Arnhem en Nijmegen binnen twintig jaar van niets tot ruim 400 leden. Vorig jaar kocht ze een eigen kerkgebouw in de Arnhemse wijk Presikhaaf, waar de gemeenschap afgelopen weekend kennismaakte met de buurt. De pinksterbeweging is de snelst groeiende tak van het wereldchristendom. Ze trekt voornamelijk de jonge stadse bevolking aan.

Op bepaalde punten heeft een kerk als de C3 daar wel trekken van, betoogt Nissen. "Je ziet een sterke gerichtheid naar binnen. Er wordt wel wat contact met andere kerken onderhouden, maar kerken als deze doen maar zelden mee in het overleg met andere kerken in een plaatselijke kerkenraad."

'Scheidslijn kerken valt weg'

Anne Borkent, voorganger van de C3 in Arnhem en Nijmegen, herkent zich niet in dat beeld. "Peter Nissen kent duidelijk onze kerk niet, waar juist een sterke gerichtheid naar buiten is. Wij werken samen met tientallen kerken in de Hart voor Arnhem Stichting. Daarnaast hebben we door heel Nederland veel contact met diverse kerken, variërend van reformatorische kerken tot gereformeerde kerken of de charismatische beweging. We zien die scheidslijnen tussen verschillende kerken juist steeds meer wegvallen. Het is onze hoop dat dat meer en meer gebeurt.”

Bij veel pinksterkerken zijn de oprichters echtparen die een enorm gezag hebben dat eigenlijk door niemand ter discussie wordt gesteld

Een tweede aspect, dat volgens Nissen bij veel sektes speelt, is een 'grote machtspositie voor de leiders'. "Bij veel pinksterkerken zijn de oprichters echtparen die een enorm gezag hebben dat eigenlijk door niemand ter discussie wordt gesteld."

'Baart zorgen en maakt argwanend'

Nissen wijst op voorbeelden van pinkstergemeenschappen die na het overlijden of verdwijnen van de 'charismatische leider' ook weer in elkaar zakken. "Die waren voor hun bestaan kennelijk erg afhankelijk van dat leidersfiguur. Dat is iets wat mij zorgen baart en argwanend maakt. Een kerkgemeenschap moet niet draaien om de adoratie van een of twee voorgangers. Dat maakt kwetsbaar en zwak."

'Niet volgens het model van Jezus'

"Dit zie je inderdaad in sommige kerken", erkent Borkent. De voorganger onderschrijft dat dat niet gezond is. "Die storten in elkaar als de leiders wegvallen. Dat is niet volgens het model van Jezus, die twaalf discipelen maakte en juist autoriteit overdroeg."

Binnen zijn C3-kerk is er een team van twaalf voorgangers, verduidelijkt Borkent. "Dus als er iemand wegvalt, gaat de kerk gewoon door. Gelukkig maar. Ook hebben we een kerkbestuur en een adviesraad, bestaande uit verschillende mensen van buiten de C3. Dat vinden wij gezond.”

Zie ook:

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op WhatsApp of stuur een mail: omroep@gld.nl!