Instellingen

'Dit is echt uniek', het bijzondere verhaal achter De Rijkszaadeest

De Rijkszaadeest in Stroe.
De Rijkszaadeest in Stroe. © Omroep Gelderland

STROE - Dit weekend is het weer zover: zaterdag en zondag is het Open Monumentendag. Ruim zeshonderd plekken in Gelderland zijn te bezoeken, waaronder De Rijkszaadeest in Stroe, dat voor het eerst sinds lange tijd de deuren weer opent.

Zo trots als een pauw staan Joost van Veldhuizen, Willem Westerneng en Bart van den Brink voor de Rijkszaadeest aan de Wolweg in Stroe. "Het woord 'Rijkszaadeest' is een samenvoeging van wat hier gebeurde", legt Westerneng uit. "De rijksoverheid (rijks) verzamelde zaden (zaad) om te drogen (‘eest’)."

"Hier is van begin tot aan het eind te zien hoe dat werkte", voegt Van den Brink toe.

Bekijk de video:

'Dit is echt uniek', het bijzondere verhaal achter De Rijkszaadeest

Uniek

Volgens de heren is dit nog de enige Rijkszaadeest in Nederland. "En hij werkt dus ook nog", zegt Westerneng. "Het is echt uniek. Vroeger, tussen 1912 en 1973, werden hier de dennenzaden uit de dennenappel gehaald. Dat lukte door ze een aantal dagen te verwarmen in de oven. Met die zaden werden dan nieuwe bomen gepland. Je zou kunnen zeggen dat de hele Veluwe hiervandaan komt", lacht hij. "Anders was het nu een zandverstuiving geweest."

Niet alleen op de Veluwe was het zaad uit Stroe populair. "Het ging de hele wereld over. Uit alle windstreken kwamen mensen hier om naar het dennenzaad te vragen. Het was van goede kwaliteit." Volgens Westerneng was het zaad ook heel kostbaar. "Voor één pot werd duizend gulden gevraagd. Een enorm bedrag, zeker in die tijd."

Dennen-gin

De mannen, die zich samen hebben gebundeld in Stichting Vrienden van de Zaadeest, willen niets liever dan dit Rijksmonument op de kaart zetten. "Het pand is van Staatsbosbeheer. Wij hebben het in bruikleen. Maar een aantal mensen in de regio weet wat hier heeft plaatsgevonden. We willen graag dat meer mensen dat weten", zegt Van den Brink. "In de toekomst willen we het wel elke zaterdag openen, zodat mensen kunnen kijken en misschien wat kunnen drinken. Het moet een soort museum worden."

Om dat allemaal te kunnen betalen, zet de stichting in op speciale dennen-gin. Van Veldhuizen heeft daar ervaring mee en is al aan het brouwen geslagen. "Ik ga niet het hele recept verklappen, maar de appels van de dennen geven een unieke smaak af. Dat willen we in een gin verwerken." De ketels zijn nog niet bij de 'eest' geplaatst, maar er is al wel volop geëxperimenteerd. "Het smaakt écht goed", zegt hij resoluut.

'Machines staan aan'

Zaterdag opent de Rijkszaadeest voor het eest onder de vlag van de nieuwe stichting de deuren op Open Monumentendag. "Bezoekers mogen overal kijken en kunnen alles zien", vertelt Westerneng. "We zetten de machines aan en nemen hen mee naar het verleden."

Voor wie zin heeft in wat lekkers, staat de dennen-gin klaar. "We hopen dat we nog veel meer mensen enthousiast kunnen maken voor deze plek."

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op WhatsApp of stuur een mail: omroep@gld.nl!