Instellingen

Johan Vollenbroek bijt zich vast in stikstof, en hij laat niet los

Johan Vollenbroek.
Johan Vollenbroek. © ANP

NIJMEGEN - Drakendoder van falend milieubeleid werd hij ooit genoemd. Johan 'stikstof' Vollenbroek uit Nijmegen heeft weer een draak aangevallen. Met zijn milieuorganisatie Mobilisation for the Environment (MOB) hoopt hij bij de rechtbank van Noord-Holland het zevenkoppige 'Formule 1' monster van Zandvoort op de knieën te krijgen. Het is één van de vele grote zaken waar Vollenbroek zich de laatste jaren in vastbeet. Dinsdag is de uitspraak.

In 2019 begon hij al met een procedure tegen de autorace die komend weekend op 3, 4 en 5 september plaatsvindt. Deze bodemprocedure loopt nog steeds. Toen onlangs duidelijk werd dat het omstreden race-evenement ondanks corona definitief door kan gaan, vroeg Vollenbroek direct een voorlopige voorziening aan.

In de spoedprocedure die vorige week diende vroeg MOB om het opschorten van de vergunning voor het evenement. Volgens Vollenbroek stoot het race-evenement veel meer stikstof uit dan waar een vergunning voor is afgegeven. Het zou zelfs tien keer hoger zijn dan de vergunning toestaat.

Het is typerend voor Vollenbroek. Hij bijt zich vast in een milieuzaak als hij denkt dat het niet deugt. Niet zelden verweert hij zich daarbij fel als hem wordt verweten dat mensen of instanties de gevolgen van zijn acties of inzet ervaren. Zo laat hij zich niet door de boeren in een hoekje drukken als ze in hun ogen moeten bloeden door acties van Vollenbroek. "Ik laat alleen maar zien wat er niet deugt. Ik heb het wanbeleid niet zelf opgesteld", is meestal de strekking van zijn reactie.

'Gedreven als Peter R. de Vries'

Volgens Alex de Meijer van vereniging Natuur en Milieu Gelderland wordt Vollenbroek in milieukringen gezien als een held. Zijn gedrevenheid doet denken aan iemand als Peter R. de Vries. "Eigenlijk vind ik het geweldig wat Johan doet", zegt De Meijer. "Ik snap dat de Formule 1 op Zandvoort een gevoelig onderwerp is en in het middelpunt van de belangstelling staat, maar het is ook het voorbeeld van hoe de overheid met twee maten meet als het gaat om stikstof. Johan heeft zijn dossiers meestal behoorlijk goed op orde en hij denkt te kunnen laten zien dat de stikstofberekeningen daar totaal niet kloppen."

De Meijer ziet dat Vollenbroek weerstand oproept, omdat hij mensen in hun belangen raakt. "Maar ik ken hem als een zeer aimabele man die er niet op uit is mensen te treffen, al wordt het vaak wel zo gevoeld en dat begrijp ik. Maar het is de overheid die als wetgever vaak in gebreke blijft."

Op de rem met stikstof

Via de Raad van State kreeg de overheid in mei 2019 te horen dat het stikstofbeleid niet deugde en dat er op de rem moest worden getrapt. Vollenbroek stond aan de wieg van de hele zaak.

De gevolgen waren enorm. Bouwprojecten kwamen stil te liggen of werden uitgesteld en ook de wegenbouw leed eronder. Het raakte ook de boeren. Alle stikstofuitstoot op het platteland kwam onder de loep te liggen. Er mocht niet meer worden uitgebreid en er gingen stemmen op om de veestapel fors te verkleinen.

Boeren op de korrel

Melkveehouder Thijs Wieggers heeft met zijn bedrijf en als voorman van Farmers Defence Force Achterhoek meerdere discussies met Vollenbroek gehad. Na het besluit van de Raad van State zocht de overheid naar verschillende compenserende maatregelen voor de uitstoot. Zo ging de maximumsnelheid op de snelweg naar beneden. Voor de boeren werd onder anderen bedacht dat de sector moet inkrimpen en dat er daarom boeren moeten worden uitgekocht. Ook zou er een uitstoot beperkende maatregel voor het voer moeten komen.

In gesprek

Woest waren de boeren hierover. In juli vorig jaar waren ze zo klaar met alles wat in hun ogen het boer zijn onmogelijk maakt, dat een groep van Farmers Defence Force in de Achterhoek op de trekker stapte en richting Nijmegen reed. Ze wilden een gesprek met de grote aanstichter van dit alles: Johan Vollenbroek, zoon van een Achterhoekse boer nota bene. Na tussenkomst van de politie werd het een gesprek met een delegatie van boeren met Vollenbroek op een parkeerplaats van een bioscoop in Lent.

"Ik vroeg mij af: wie is nu de veroorzaker van het juridische speelveld waarin we zijn beland met de agrarische sector? Dat is Vollenbroek", zegt Wieggers. "We wilden hem duidelijk maken dat hij zich te veel op de boeren richt. Ik moet hem wel nageven dat hij niet laf is. Dan doe je hem zeker te kort. Hij kwam wel gewoon en we zijn wel met elkaar in discussie gegaan. Dat kan ik wel waarderen."

Vollenbroek kwam de boeren daarbij ook nog behoorlijk tegemoet. Hij deelde de mening dat er vooral veel mis gaat bij het overheidsbeleid. De oplossing - volgens Vollenbroek onder anderen dat de agrarische sector flink inkrimpt - daar komen ze niet uit.

Vastberaden met kennis

Hoe mensen ook over Vollenbroek denken, zowel zijn tegenstanders als medestanders prijzen zijn gedrevenheid. De Meijer: "Vastberadenheid en zijn kennis zijn zijn kracht. Hij vindt dat hij voor duurzaamheid moet doen wat hij doet. Hij leeft zelf ook duurzaam, gaat altijd op de fiets en stapt niet in het vliegtuig op vakantie. Hij vecht niet tegen de boeren, de autosport of de industrie. Hij wil dat er goed stikstofbeleid komt."

Wieggers gaat voor een deel mee in die gedachte, maar het stoort hem wel dat er helemaal geen rem op zit: "Ik nodig hem niet hier thuis uit voor een kopje koffie en een dialoog. Daarvoor liggen we te ver uit elkaar. Hij heeft onlangs weer allerlei handhavingsverzoeken ingediend voor vergunningen van boeren. Daar draait hij collega's van mij de nek mee om. Hij zou eerst de sectoren aan moeten pakken waar bedrijven helemaal geen vergunning hebben. Maar hij houdt maar niet op en dat is jammer."

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op WhatsApp of stuur een mail: omroep@gld.nl!