Nieuws

Zelfs regenwormen en naaktslakken slaan massaal op de vlucht voor hoogwater

Zwerfafval als toevluchtoord.
Zwerfafval als toevluchtoord. © Thijmen van Heerde
MILLINGEN AAN DE RIJN - Het is een bizar gezicht. Waar je ook kijkt, overal zie je grote aantallen regenwormen die wanhopig op zoek zijn naar een droger plekje. Tientallen slakken klampen zich vast aan een drijvend plastic flesje om zo aan het stijgende water te ontkomen. De zomerse hoogwatergolf heeft een grote impact op de planten en dieren die in de uiterwaarden leven, maar het biedt ook kansen voor soorten die nu nog niet in ons land voorkomen.
Voor veel dieren is er geen ontsnappen aan. Insecten die niet kunnen zwemmen of vliegen zoeken het hoger op door in de stengels van bloemen en planten te klauteren om uiteindelijk door het almaar verder stijgende water alsnog kopje onder te gaan.
Ook nesten van oeverzwaluwen en ijsvogels zijn onder het wateroppervlak verdwenen, met alle gevolgen van dien voor eventuele nog niet uitgevlogen jongen.
Regenwormen zoeken massaal een droger plekje:
Ecologisch boswachter Thijmen van Heerde neemt samen met BuitenGewoon-verslaggever Laurens Tijink een kijkje in een ondergelopen Millingerwaard.
Luister naar de radioreportage (1-3)

Makkelijke maaltjes

Andere soorten profiteren juist van hoogwater. Voor vogels die insecten op het menu hebben staan, is het een koud kunstje geworden om een maaltje bij elkaar te scharrelen.
Roofvogels zullen voorlopig waarschijnlijk ook niet klagen, omdat muizen en andere prooidieren zoveel mogelijk naar hoger gelegen delen in het gebied zijn getrokken. Op deze plekken zal het voedselaanbod groter dan normaal zijn.
Op de iets langere termijn neemt de hoeveelheid beschikbaar voedsel mogelijk af, omdat veel dieren het hoge water niet hebben overleefd of omdat ze zijn weggetrokken naar drogere delen. Ook vlinders krijgen het moeilijk, omdat hun leefgebied ineens onder water is verdwenen.
Luister naar de radioreportage (2-3)

Bevers tijdelijk dakloos

Veel dieren en planten die in de uiterwaarden leven, kunnen juist prima overweg met een periode van hoogwater, ook in de zomerperiode. Zij hebben zich aangepast aan de dynamische riviernatuur. Zo staan veel beverburchten blank, maar deze dieren zijn prima in staat om zich een tijdje zonder dak boven hun hoofd te redden. Langdurige droogte is voor veel planten- en diersoorten in het gebied een groter probleem.
Luister naar de radioreportage (3-3)

Kansen voor biodiversiteit

Het hoge water in de zomerperiode zorgt ook voor kansen voor meer biodiversiteit in de uiterwaarden. Het water voert zaden mee van planten die hogerop in het stroomgebied leven en die in ons land wellicht nog niet voorkomen.
Datzelfde geldt voor insecten en andere beestjes die hun toevlucht hebben gezocht op het vele drijfhout dat de rivier nu meevoert. Als het hout aanspoelt in de Gelderse Poort of in een van de andere natuurgebieden in de uiterwaarden, dan bestaat de kans dat zij zich hier als nieuwe soort vestigen.
BuitenGewoon Radio is iedere zondag tussen 7.00 en 10.00 uur te beluisteren in het programma Zin in Zondag op Radio Gelderland.