Nieuws

Zutphenaren geven omgekomen Joodse inwoners van hun wijk een gezicht

ZUTPHEN - In Zutphen worden woensdag twintig Stolpersteine gelegd, ter herinnering aan vijf Joodse families die in de oorlog zijn weggevoerd en vermoord. Het is een initiatief van bewoners van de Schilderswijk, die er zo voor willen zorgen dat de Joodse families blijvend worden herinnerd.
Een groep buurtbewoners heeft de afgelopen tijd onderzoek gedaan naar de levens van ruim vijftig Joodse bewoners in hun wijk. De verhalen zijn recent gebundeld in een boek, genaamd: 'Een zoektocht naar verhalen'. Buurtbewoner Corinne Abass vertelt over het idee achter het boek en het leggen van de Stolpersteine.

Waarom zijn jullie dit gestart?

"We wilden graag iets doen met 75 jaar vrijheid, door uit te zoeken wat er zich tijdens de oorlog in onze buurt heeft afgespeeld. Zo gaat het meer leven en staan mensen er meer bij stil, dachten we. Voor de oorlog woonden in deze buurt ruim vijftien Joodse gezinnen, waarvan het merendeel tijdens de oorlog werd vermoord. In het kader van 75 jaar na de bevrijding, willen we deze gezinnen weer een gezicht geven en hun verhalen vertellen."

Hoe hebben jullie de verhalen verzameld?

"We hebben een oproep gedaan met de vraag of mensen Joodse bewoners van onze wijk hebben gekend en of ze daar hun verhaal over wilde vertellen. Heel veel oud bewoners hebben gereageerd. Ook nabestaanden zagen onze oproep. Zij hebben hele persoonlijke verhalen en privéfoto's met ons gedeeld, die we hebben mogen gebruiken in het boek. Dat is wel heel bijzonder. Daarnaast hebben we ook gebruik gemaakt van archieven."

Het heeft geleid tot een boek, wat wordt daarin verteld?

"De verhalen van de Joodse bewoners: wie ze waren, wat voor beroep ze hadden en verhalen over de wijk, over hoe het leven was destijds. Niet van iedereen konden we informatie vinden of nabestaanden spreken. Zo hebben we van één persoon alleen een oude krantenadvertentie gevonden, waarin staat dat hij koeien verkoopt en dat er een stier is ontsnapt. Zo proberen we dan toch een beetje een beeld te schetsen."

Welk verhaal heeft u zelf het meest aangegrepen?

"In het boek staat een foto van een opa en oma met hun kleindochter, gemaakt hier in de Schilderswijk. 'Bij opa en oma in Zutphen', staat erbij. De vrolijke foto is door de dochter van het stel hier uit de wijk gemaakt. Zij woont destijds in Oss, en gaat vaak op bezoek bij haar ouders in Zutphen. Vlak voordat ze wordt opgepakt geeft ze het babyalbum met foto's van haar dochtertje af aan een buurvrouw. Haar hele familie wordt uiteindelijk opgepakt en komt om in de oorlog. Via het archief in Oss hebben wij de foto van opa, oma en kleindochter gevonden. Bijzonder om te beseffen dat de foto's net op tijd zijn afgegeven."

Vandaag is een bijzondere dag, wat gaat er gebeuren?

"Ter nagedachtenis aan vijf Joodse families uit onze wijk gaan we vanmiddag voor vijf huizen in de buurt twintig Stolpersteine leggen. Daar zijn nabestaanden bij met hun gezinnen en een aantal buurtbewoners. We hopen uiteindelijk dat dit het begin is, dat de verhalen straks ook verder doorverteld gaan worden en dat mensen erover met elkaar in gesprek gaan."